19/10/2025
4 CẤP ĐỘ HÀN KHÍ – Khi cơ thể “mở cửa đón lạnh” mà cô bác không hề hay biết!👇
Lương y Đăng vẫn thường nói với cô bác: hàn không đơn giản là lạnh mà là thứ âm khí âm thầm chui vào người qua từng khe hở, tích tụ từng chút mà lâu ngày sinh b,ệnh. Nhiều cô bác tắm đêm, để bụng – lưng – bàn chân , ban đầu chỉ thấy dùng mình, ớn lạnh người. Vài hôm sau là đau cứng mỏi cổ gáy, đau dọc sống lưng, bụng lạnh, tiêu hóa rối loạn. Về sau là cả chuỗi triệu chứng kéo dài.
Cấp độ 1: Hàn ở biểu, khí vệ mới bị thương tổn
- Khi mới nhiễm hàn, biểu hiện còn nhẹ. Người thấy g*i lạnh, đau đầu, cổ vai gáy đau ê ẩm, mỏi, sợ gió, sợ lạnh, có thể hơi sốt. Ra ít mồ hôi là dịu. Lúc này hàn còn ở ngoài, khí vệ còn giữ được.
- Đây là giai đoạn dễ xử lý nhất. Chỉ cần dùng điếu ngải để cứu, ôn châm, hoặc xông ấm bằng kinh giới, tía tô, gừng hoặc sắc nước thảo dược có tính tân ôn, giúp tán hàn, giải biểu, đẩy lạnh ra qua mồ hôi.
Cấp độ 2: Hàn nhập kinh lạc, khí huyết bắt đầu ứ trệ
- Khi hàn tà còn ở ngoài da, Nếu không được xử lý kịp thời, hàn bắt đầu thâm nhập sâu hơn vào hệ thống kinh lạc. Cơ thể xuất hiện các triệu chứng: đau nhức sâu vùng lưng, cổ vai gáy co cứng, khớp nặng nề ê ẩm, vận động kém linh hoạt. Thường đau tăng khi gặp gió lạnh hoặc về đêm.
- Giai đoạn này cần khai thông kinh lạc, khu hàn, hành khí bằng phương pháp xoa bóp, bấm huyệt cứu ngải, ôn châm và dùng thảo dược có tính ôn như độc hoạt, quế chi, phòng phong. Nếu chỉ chườm nóng bên ngoài hoặc dùng cao dán đơn lẻ, triệu chứng sẽ dễ tái đi tái lại.
Cấp độ 3: Hư hàn toàn thân, khí huyết hư yếu
- Giai đoạn sâu nhất, phong hàn đã ngấm vào huyết mạch, khí kém, dương suy. Người mệt, sắc mặt xám, tay chân lạnh quanh năm, nói nhỏ, ngồi nhiều nằm nhiều, ngủ không sâu, dễ hồi hộp, chóng mặt, cơ thể suy nhược kéo dài. Mạch trầm tế, hư yếu.
- Giai đoạn này cần xử lý toàn diện. Phải phục hồi chính khí trước khi khu hàn. Bài thuốc cần phối theo hướng tán hàn, bổ khí – trợ dương, kết hợp điều dưỡng lâu dài, phục hồi thể trạng từ từ, tuyệt đối không được làm mạnh tay hay sai nguyên lý.
Cấp độ 4: Hàn vào phủ tạng, sinh khái thấu, hắt hơi sổ mũi, rối loạn tiêu hoá, tỳ vị suy yếu, ngấy sốt …yếu
- Lạnh lâu ngày đi ăn sâu vào nội tạng, thường gặp nhất là phế, tỳ vị, thận. Biểu hiện rõ nhất là sợ gió sợ lạnh, người lạnh, khái thấu, hắt hơi sổ mũi, bụng lạnh, đầy bụng, ăn kém, ăn không tiêu, hay đi ngoài phân lỏng hoặc sống phân, tay chân lạnh, da tái, dễ mệt, thích ăn đồ nóng, uống nước nóng.mát vào là người xuống sức ngay.
- Lúc này, không còn đơn thuần là khu hàn. Cần phối hợp các vị thuốc, bài thuốc để giải biểu, khu phong, ôn trung tán hàn, kiện tỳ. bổ khí huyết, đồng thời dùng liệu pháp chườm ấm vùng cổ vai gáy, vùng bụng, vùng thắt lưng để kích hoạt dương khí, dẫn hoả về tạng.
Cơ thể có 4 “cửa đón hàn” mà cô bác hay lơ là nhất
- Gan bàn chân – đi đất, dẫm nền lạnh, tắm đêm tắm lâu, không lau khô
- Bụng dưới – thắt lưng – ngồi nền lạnh, mặc hở, dễ hàn nhập phế và tỳ
- Cổ gáy – để quạt thốc, gội đầu khuya, ngủ gió
- Đầu mặt – gội tối, tóc ướt đi ngủ, hay ngồi máy lạnh mạn.
Cô bác cứ mở cửa cho hàn vào ngày này qua ngày khác rồi thắc mắc sao lưng đau, bụng trướng, tiêu hoá yếu, ngủ không sâu, sợ gió. Hàn không gây rầm rộ, nhưng lại phá từ từ và dai dẳng.
Phòng hàn từ sớm chính là đang giữ khí huyết bền vững về sau cô bác ạ!
Lương y Phùng Hải Đăng - Trung tâm Thuốc Dân tộc!
