PHÒNG KHÁM 27-7

29/04/2026

IBS – một câu chuyện không chỉ của cái bụng
IBS (IRRITABLE BOWEL SYNDROME – HỘI CHỨNG RUỘT KÍCH THÍCH)

Có những người đau bụng rất lâu.

Họ đi khám nhiều lần. Nội soi bình thường. Siêu âm bình thường. Xét nghiệm cũng không có gì đáng lo. Nhưng cảm giác khó chịu thì vẫn còn đó, lặp đi lặp lại, âm thầm và dai dẳng.

Họ bắt đầu hoang mang. Không biết mình đang bị gì. Có người tự trấn an rằng chắc do ăn uống. Có người lại lo lắng rằng mình đang bỏ sót một bệnh nguy hiểm.

Thực ra, có một tình trạng rất thường gặp, nhưng lại hay bị hiểu nhầm. Đó là IBS, hay còn gọi là hội chứng ruột kích thích.

IBS không phải là bệnh nguy hiểm tính mạng. Nhưng nó không hề “nhẹ”. Nó có thể làm xáo trộn cuộc sống, khiến người ta sợ ăn, sợ đi xa, và đôi khi mất dần sự tin tưởng vào chính cơ thể mình.

Điều quan trọng hơn cả là IBS không chỉ là bệnh của đường tiêu hóa. Theo cách hiểu hiện đại, đây là một rối loạn tương tác giữa não và ruột. Nghĩa là những gì bạn nghĩ, bạn cảm nhận, cách bạn ngủ, cách bạn sống… đều có thể ảnh hưởng đến cái bụng của bạn, và ngược lại [1].

Vì vậy, nếu chỉ nhìn IBS như một vấn đề tiêu hóa đơn thuần, chúng ta sẽ dễ bỏ sót phần quan trọng nhất của câu chuyện.

Trong chuỗi bài sắp tới, chúng ta sẽ cùng đi qua từng góc nhìn của IBS, từ cơ chế bệnh, cách nhận biết, những điều cần lưu ý, cho đến cách điều trị theo hướng hiện đại và chăm sóc toàn diện.

Không phải để làm mọi thứ phức tạp hơn.
Mà để hiểu cơ thể mình một cách rõ ràng hơn.

Vì đôi khi, điều cơ thể cần không phải là một viên thuốc mạnh hơn,
mà là một cách lắng nghe đúng hơn.

Nếu bạn từng có những triệu chứng kéo dài ở đường tiêu hóa mà chưa tìm được lời giải thích thỏa đáng, chuỗi bài này dành cho bạn.



TÀI LIỆU THAM KHẢO

Drossman DA, Hasler WL. Rome IV—Functional Gastrointestinal Disorders: Disorders of Gut-Brain Interaction. Gastroenterology. 2016;150(6):1257-61.

29/04/2026

Lịch nghỉ lễ : Phòng khám nghỉ từ 30/4 đến hết 3/5 . Thứ 2 ( 4/5 ) phòng khám làm việc bình thường . Trân trọng thông báo !

28/04/2026

Vận động giúp chuyển hoá tốt hơn

1. Vận động giúp chuyển hoá tốt hơn như thế nào?

🔹 Tăng nhạy insulin (cốt lõi của kiểm soát đường huyết)

* Khi bạn vận động, cơ bắp mở cửa đón glucose vào mà không cần nhiều insulin
* Điều này giúp giảm gánh nặng cho tuyến tụy
👉 Nghiên cứu của American Diabetes Association cho thấy:

Chỉ cần 30 phút vận động/ngày có thể cải thiện đáng kể độ nhạy insulin

🔹 Tăng tiêu hao năng lượng – giảm mỡ nội tạng

* Mỡ nội tạng (mỡ quanh gan, tụy) là “thủ phạm” gây kháng insulin
* Vận động giúp:
* Đốt mỡ
* Giảm gan nhiễm mỡ
👉 Từ đó chuyển hoá glucose và lipid tốt hơn

🔹 Kích hoạt enzyme chuyển hoá

* Khi vận động, cơ thể tăng hoạt động của:
* enzyme tiêu hoá
* enzyme chuyển hoá năng lượng
👉 Giúp:
* Ăn vào hấp thu tốt hơn
* Ít tích trữ thành mỡ

🔹 Tăng lưu thông máu – nuôi dưỡng tế bào

* Máu mang oxy và dưỡng chất đến tế bào tốt hơn
* Tế bào “khỏe” → chuyển hoá tốt hơn → ít tích độc

2. Dấu hiệu bạn sẽ thấy khi vận động đúng cách

* Ăn xong không bị buồn ngủ
* Ít đầy bụng, tiêu hoá nhẹ hơn
* Đường huyết ổn định hơn (ít tăng vọt sau ăn)
* Giảm mỡ bụng từ từ
* Ngủ sâu hơn

24/04/2026

Trái cây nào an toàn cho người tiểu đường

👉 Là những loại trái cây có chỉ số đường huyết (GI) thấp – trung bình, giàu chất xơ, ít fructose tự do, giúp:

Đường huyết tăng chậm

Không gây đỉnh đường sau ăn

Hỗ trợ ruột – gan – tụy

Theo phân loại của Hiệp hội Đái tháo đường Hoa Kỳ (ADA) và Harvard School of Public Health, các loại trái cây GI thấp (

21/04/2026

Hôm nay thứ 4 ( 22/04/2026) phòng khám làm việc buổi sáng . Chiều phòng khám nghỉ do có việc . Trân trọng thông báo !

17/04/2026

Tê bì chân tay – cảnh báo biến chứng tiểu đường

1. Tê bì chân tay là gì?

Tê bì chân tay là cảm giác kim châm, kiến bò, nóng rát, tê dại hoặc mất cảm giác ở bàn chân, ngón chân, bàn tay. Ở người tiểu đường, đây không phải triệu chứng đơn lẻ, mà thường là dấu hiệu của biến chứng thần kinh ngoại biên do tăng đường huyết kéo dài.

Về mặt y khoa, tình trạng này gọi là bệnh lý thần kinh do đái tháo đường (Diabetic Peripheral Neuropathy – DPN). Đường huyết cao lâu ngày làm:

Tổn thương sợi thần kinh nhỏ (gây đau rát, bỏng, châm chích)

Tổn thương sợi thần kinh lớn (gây tê, mất cảm giác, đi không vững)

Giảm tưới máu nuôi dây thần kinh do xơ vữa mạch máu nhỏ

Theo Hiệp hội Đái tháo đường Hoa Kỳ (ADA), hơn 50% người tiểu đường type 2 sẽ gặp biến chứng thần kinh ở các mức độ khác nhau trong đời.

2. Vì sao đây là dấu hiệu nguy hiểm?

Tê bì không chỉ gây khó chịu – mà là cảnh báo sớm của một chuỗi biến chứng nghiêm trọng:

Mất cảm giác → không nhận biết vết thương

Vết thương nhỏ không đau → nhiễm trùng âm thầm

Tuần hoàn kém + đường huyết cao → loét bàn chân

Loét không lành → hoại tử, cắt cụt chi

Thực tế lâm sàng cho thấy:

80% ca cắt cụt chi ở người tiểu đường bắt đầu từ tê bì – mất cảm giác ở bàn chân.
(Nguồn: International Diabetes Federation – IDF)

Ngoài ra, tê bì còn đi kèm:

Mất ngủ do đau rát ban đêm

Giảm vận động → teo cơ

Tăng nguy cơ té ngã ở người lớn tuổi

16/04/2026

09/04/2026

3 Món ăn hỗ trợ đường huyết rất tốt

🥗 1. Salad rau xanh + đạm nạc + hạt

Vì sao tốt cho đường huyết?
• Rau lá xanh giàu chất xơ hòa tan → làm chậm hấp thu glucose
• Protein nạc (ức gà / cá / đậu phụ) → giảm đỉnh đường huyết
• Chất béo tốt (olive oil / bơ / hạt) → cải thiện đáp ứng insulin

Gợi ý thành phần:
Rau xà lách, dưa leo, cà chua, ức gà luộc / đậu phụ, hạt óc chó / hạnh nhân, dầu olive.

Lưu ý:
Tránh sốt ngọt (mật ong, mayonnaise nhiều đường).

🍲 2. Canh rau củ + protein

Vì sao tốt?
• Nhiều nước + chất xơ → tạo no, giảm ăn quá mức
• Rau củ GI thấp (bí xanh, bông cải, nấm…)
• Protein giúp ổn định glucose

Gợi ý:
Canh bí xanh nấu tôm / canh nấm đậu phụ / canh rau ngót thịt nạc.

Lưu ý:
Không nêm đường, hạn chế bột ngọt & muối cao.

🍠 3. Khoai lang hấp + đạm

Vì sao tốt?
• Khoai lang có GI trung bình – giàu chất xơ
• Ít gây tăng đường huyết hơn cơm trắng
• Kết hợp protein giúp giảm đỉnh glucose sau ăn

Gợi ý khẩu phần:
100–150g khoai lang + trứng luộc / cá hấp / ức gà.

Lưu ý:
Không ăn quá nhiều vì vẫn là tinh bột.

09/04/2026

Ngày mai thứ 6 ( 10/04/2026 ) phòng khám nghỉ ( do bs Khoa có việc bận ) . Trân trọng thông báo !

07/04/2026

CA CAO- Thực phẩm giàu Magie giúp người tiểu đường kiểm soát tốt đường huyết

1. Vì sao magie quan trọng với người tiểu đường?

Magie tham gia vào hơn 300 phản ứng enzym trong cơ thể, đặc biệt liên quan đến:
• Hoạt động của insulin
• Vận chuyển glucose vào tế bào
• Chức năng cơ và thần kinh
• Ổn định huyết áp và tim mạch

Nhiều nghiên cứu dịch tễ cho thấy:
Người có chế độ ăn giàu magie có nguy cơ mắc đái tháo đường type 2 thấp hơn.

Theo các phân tích tổng hợp đăng trên American Journal of Clinical Nutrition, mỗi 100mg magie bổ sung mỗi ngày có thể giúp giảm đáng kể nguy cơ tiểu đường type 2 trong dài hạn.

Điều đáng lưu ý: Người tiểu đường thường có xu hướng thiếu magie do tăng bài tiết qua nước tiểu, đặc biệt khi đường huyết cao kéo dài.

2. Ca cao chứa bao nhiêu magie?

Ca cao nguyên chất (không đường) chứa lượng magie rất cao:
• Khoảng 100g bột ca cao nguyên chất có thể cung cấp hơn 400mg magie.
• Chỉ cần 1–2 muỗng canh (10–20g) mỗi ngày cũng đã đóng góp đáng kể vào nhu cầu magie hằng ngày.

Ngoài magie, ca cao còn giàu:
• Flavonoid chống oxy hóa
• Polyphenol bảo vệ mạch máu
• Chất xơ hỗ trợ tiêu hóa
• Sắt, kẽm và các vi chất khác

Đây là những yếu tố đặc biệt có lợi cho người tiểu đường vốn có nguy cơ cao về tim mạch và stress oxy hóa.

3. Ca cao giúp kiểm soát đường huyết như thế nào?

Ca cao không trực tiếp “hạ đường” tức thì như thuốc, nhưng hỗ trợ gián tiếp qua nhiều cơ chế:

1. Cải thiện độ nhạy insulin
Flavonoid trong ca cao giúp cải thiện chức năng nội mô mạch máu và tăng đáp ứng insulin.

2. Giảm viêm mạn tính
Tiểu đường là tình trạng viêm âm thầm kéo dài. Các hợp chất chống oxy hóa trong ca cao giúp giảm gánh nặng viêm.

3. Ổn định huyết áp
Magie giúp giãn mạch nhẹ, hỗ trợ kiểm soát huyết áp – một vấn đề thường đi kèm tiểu đường.

4. Hỗ trợ kiểm soát cảm giác thèm ngọt
Vị đắng tự nhiên của ca cao giúp giảm craving đường nếu sử dụng đúng cách.

04/04/2026

"Nếu bạn sờ thấy khối u ở vú thì đã không còn là giai đoạn sớm nữa"

Cuối tuần vừa rồi, tôi có buổi nói chuyện với Hội phụ nữ tỉnh Phú Thọ về vai trò của chẩn đoán hình ảnh trong sàng lọc Ung thư vú. Buổi trò chuyện thu hút được rất nhiều chị em tương tác, nhưng nếu phải cô đọng lại trong một thông điệp duy nhất thì là thế này: muốn phát hiện sớm, đừng tin vào cảm giác hay bàn tay - hãy tin vào máy móc. Ung thư vú giai đoạn sớm thường rất nhỏ, chỉ khoảng 1-2 cm, nhỏ đến mức bạn không thể sờ thấy. Vì vậy, chỉ có chụp X-quang tuyến vú (mammography) và siêu âm vú mới giúp phát hiện được ở thời điểm mà bệnh còn hoàn toàn có thể điều trị khỏi.

Nhiều người vẫn đang được khuyên và hướng dẫn tự khám vú ở nhà. Thực tế, khi bạn sờ thấy một khối u thì nó đã không còn ở giai đoạn sớm nữa. Nói một cách ngắn gọn dễ nhớ: sờ thấy khối nghĩa là đã muộn. Và một sự thật nữa là ở Việt Nam hiện nay chưa có chương trình sàng lọc ung thư vú toàn quốc, sẽ không có ai gọi điện nhắc bạn đi khám định kỳ (khám miễn phí). Vì vậy, nếu bạn không chủ động, thì sẽ không có ai làm điều đó thay bạn.

Ung thư vú không đáng sợ nếu được phát hiện sớm. Nhưng phát hiện sớm lại phụ thuộc hoàn toàn vào một quyết định rất đơn giản: bạn có đi kiểm tra hay không.
Các chị em hãy nhớ nhé: Mỗi năm một lần, SIÊU ÂM và CHỤP VÚ - nghe rất nhỏ thôi, nhưng có thể thay đổi cả cuộc đời. Nếu bạn đọc đến đây, hãy chia sẻ bài viết này cho người phụ nữ bạn quan tâm. Biết đâu, một lần chia sẻ lại là một lần cứu được ai đó 😀
( Copy bài viết của TS Nguyễn Ngọc Cương )

03/04/2026

Một việc bạn làm mỗi sáng đang ảnh hưởng đến insulin

👉 Uống cà phê (hoặc đồ uống có caffein) ngay khi vừa thức dậy

Tại sao điều này lại nguy hiểm?

Buổi sáng, cơ thể bạn đang trong trạng thái “kháng insulin sinh lý” tạm thời.
• Khi vừa ngủ dậy:
• Hormone cortisol tăng cao (hormone stress)
• Gan bắt đầu phóng thích glucose vào máu
• Cơ thể ưu tiên “đánh thức bạn” hơn là xử lý đường

👉 Hiện tượng này gọi là “hiện tượng bình minh” (Dawn Phenomenon)

📌 Nếu lúc này bạn:
• Uống cà phê đen
• Uống cà phê sữa
• Uống trà đặc

➡️ Caffein sẽ:
• Làm tăng thêm cortisol
• Giảm độ nhạy insulin tạm thời
• Khiến đường huyết tăng cao hơn bình thường

📚 Nghiên cứu đăng trên Diabetes Care (2020) cho thấy:
• Caffein có thể làm giảm độ nhạy insulin tới 15–30% ở một số người

Điều gì xảy ra trong cơ thể bạn?

Nếu duy trì thói quen này lâu dài:

👉 1. Đường huyết buổi sáng luôn cao
👉 2. Tuyến tụy phải tiết nhiều insulin hơn
👉 3. Dần dần dẫn đến kháng insulin
👉 4. Tăng nguy cơ:
• Tiểu đường type 2
• Mỡ máu cao
• Tích mỡ bụng

👉 Đặc biệt nguy hiểm với:
• Người tiền tiểu đường
• Người đang kiểm soát đường huyết
• Người ăn sáng muộn hoặc bỏ bữa sáng

Làm thế nào để sửa thói quen này?

✅ Bước 1: Đừng uống caffein ngay sau khi thức dậy
• Hãy đợi 60–90 phút
• Cho cortisol giảm tự nhiên

✅ Bước 2: Uống nước trước
• 1–2 cốc nước ấm
👉 Giúp:
• Kích hoạt chuyển hóa
• Hỗ trợ gan đào thải

✅ Bước 3: Ăn nhẹ trước khi uống cà phê
• Một ít hạt (hạnh nhân, óc chó)
• Hoặc sữa hạt
• Hoặc trứng / protein nhẹ

👉 Protein + chất béo giúp:
• Giảm đỉnh đường huyết
• Giảm tác động xấu của caffein

✅ Bước 4: Nếu là người tiểu đường

👉 Nên:
• Uống cà phê sau ăn
• Hoặc thay bằng:
• Trà thảo mộc
• Sữa hạt (ví dụ Nutricell – giàu vi chất, không làm tăng đường nhanh)