KHOA KHÁM BỆNH - TTYT huyện Tân Sơn

15/01/2026

15/01/2026

TIẾP CẬN TIỂU ĐẠM (uACR TĂNG)

Xét nghiệm uACR (albumin/creatinin nước tiểu) là một xét nghiệm đơn giản nhưng rất có giá trị để phát hiện tiểu đạm, đánh giá sớm tổn thương thận, và đang ngày càng được sử dụng phổ biến.

ACR tăng gợi ý điều gì?
- Bệnh thận do đái tháo đường giai đoạn sớm → Là dấu ấn sớm nhất, xuất hiện trước khi eGFR giảm
- Bệnh thận do tăng huyết áp → Albumin niệu phản ánh tổn thương cầu thận do áp lực
- Nguy cơ tim mạch tăng cao → Tiên lượng xấu: nhồi máu cơ tim, đột quỵ, suy tim và tử vong.
- Rối loạn chức năng nội mô

Nếu ACR tăng, cần:
1️⃣ Xác nhận lại kết quả
ACR có thể tăng giả do: vận động nặng, sốt, nhiễm trùng tiểu, hành kinh
- Lặp lại ACR 2 lần trong vòng 3 tháng
- Chẩn đoán khi ≥2 lần dương tính
2️⃣ Đánh giá chức năng thận
- Định lượng creatinine máu, eGFR
- So sánh xu hướng eGFR với các kết quả trước đó
3️⃣ Tìm các nguyên nhân có thể đảo ngược
• Nhiễm trùng tiểu
• Kiểm soát đường huyết kém
• Huyết áp chưa đạt mục tiêu
• Thuốc gây độc thận: NSAIDs, thuốc cản quang
• Vận động gắng sức hoặc bệnh cấp tính gần đây
4️⃣ Khởi trị điều trị bảo vệ thận
👉 Nếu có đái tháo đường
• ACEi hoặc ARB (khởi trị/tối ưu liều)
• SGLT2i
• Cân nhắc GLP-1 RA nếu nguy cơ tim mạch cao
👉 Nếu tăng huyết áp
• ACEi/ARB là lựa chọn hàng đầu
• Mục tiêu HA

15/01/2026

CẬP NHẬT ĐIỀU TRỊ TĂNG HUYẾT ÁP KHÁNG TRỊ Ở BỆNH NHÂN THẬN MẠN

1. Ý nghĩa lâm sàng
• Khái niệm tăng huyết áp kháng trị: Huyết áp vẫn cao dù đã dùng 3 thuốc tối ưu, gồm: ACEi/ARB, chẹn kênh calci và thuốc lợi tiểu
• Tăng huyết áp kháng trị rất thường gặp ở bệnh nhân bệnh thận mạn (CKD): 50% CKD trung bình–nặng, và tới 75% bệnh nhân ghép thận
• Tăng HA kháng trị làm tăng biến cố tim mạch và thúc đẩy suy thận nhanh hơn

2. Mục tiêu huyết áp ở bệnh nhân CKD (ESH 2023)
• Mục tiêu chung:

15/01/2026

CHẾ ĐỘ ĂN CHO BỆNH NHÂN HỘI CHỨNG THẬN HƯ

BN hội chứng thận hư bị mất một lượng lớn protein qua nước tiểu, dẫn đến các triệu chứng như phù nặng, giảm đạm máu, tăng mỡ máu, nặng hơn có thể tăng huyết áp, suy thận. Việc điều chỉnh chế độ ăn uống không thể chữa khỏi hoàn toàn HCTH, nhưng là một trong những biện pháp hỗ trợ quan trọng để kiểm soát triệu chứng và bảo vệ thận.

Chế độ ăn cho BN HCTH cần tập trung:
1️⃣ Hạn chế muối: Dưới 2g Natri/ngày (tương đương khoảng 1 muỗng cà phê muối).
=> Tránh thực phẩm chế biến sẵn, đồ hộp, cá khô, và không chấm thêm khi ăn (nước mắm, nước tương, mắm nêm…).

2️⃣ Hạn chế đạm: Nhiều BN hiểu sai rằng đạm máu thấp thì cần ăn thật nhiều đạm để bù lại, nhưng thực tế việc ăn quá nhiều đạm có thể làm tình trạng tiểu đạm năng hơn, từ đó làm thận tổn thương nặng hơn.
• Lượng đạm mỗi ngày cần Khoảng 0,8 g/kg cân nặng/ngày CỘNG lượng đạm mất qua nước tiểu mỗi ngày (cần làm đạm niệu 24h).
• Ưu tiên: Đạm có giá trị sinh học cao như trứng, cá, và thịt gia cầm bỏ da, ít nhất 60% lượng đạm nạp vào

3️⃣ Hạn chế lipid: BN HCTH rất dễ tăng lipid máu => cần hạn chế: mỡ động vật, đồ chiên xào, da, nội tạng. Sử dụng các loại chất béo có lợi cho tim: dầu thực vật (oliu, đậu nành, hướng dương) và các loại cá giàu omega-3.

4️⃣ Theo dõi lượng nước xuất nhập: Cần theo dõi lượng nước tiểu mỗi ngày để tính được lượng nước uống. Lượng nước uống nên gần lượng nước tiểu nếu đang phù. Hãy sử dụng cốc nhỏ, nhấp từng ngụm và tránh ăn đồ quá mặn để giảm cảm giác khát.

- Mỗi bệnh nhân có tình trạng khác nhau và dùng thuốc khác nhau, hãy luôn thảo luận với bác sĩ để có thực đơn phù hợp nhất.
- Xem thêm bài viết về chế độ ăn đạm trong bệnh thận mạn để hiểu chi tiết hơn về các loại protein

05/01/2026

🚨 4 VỊ TRÍ ĐAU BUỔI SÁNG KHÔNG NÊN CHỦ QUAN
⚠️ DẤU HIỆU CẦN ĐI KHÁM SỚM
Buổi sáng thức dậy, nếu cơ thể thường xuyên xuất hiện các cơn đau bất thường, đừng vội cho rằng chỉ do mệt mỏi hay ngủ sai tư thế. Một số cơn đau kéo dài vào buổi sáng có thể là tín hiệu cảnh báo sớm các vấn đề sức khỏe nghiêm trọng, cần được thăm khám kịp thời.
🔴 1. Đau đầu dữ dội vào buổi sáng sớm
Đau tăng khi vừa ngủ dậy
Có thể kèm buồn nôn, nôn, hoa mắt, mờ mắt
Ít đáp ứng với thuốc giảm đau thông thường
👉 Cảnh báo: Bất thường nội sọ, u não hoặc tăng áp lực nội sọ
🔴 2. Đau lưng – đau cột sống kéo dài
Đau âm ỉ, tăng dần
Đau nhiều về đêm và buổi sáng, không giảm khi nghỉ ngơi
👉 Cảnh báo: U cột sống, chèn ép thần kinh hoặc tổn thương xương
🔴 3. Đau ngực, đau vai gáy vào buổi sáng
Đau không rõ nguyên nhân, có thể lan ra vai, cánh tay
Có thể kèm ho kéo dài, khó thở, sụt cân
👉 Cảnh báo: Bất thường phổi, trung thất hoặc tim mạch
🔴 4. Đau bụng âm ỉ, kéo dài
Thường đau rõ vào buổi sáng
Kèm ăn kém, đầy bụng, rối loạn tiêu hóa, mệt mỏi
👉 Cảnh báo: Bất thường dạ dày, gan, tụy hoặc đại tràng
⚠️ LƯU Ý QUAN TRỌNG
❌ Không phải mọi cơn đau đều là bệnh lý nguy hiểm
✅ Nhưng nếu đau kéo dài trên 2–3 tuần, đau tăng dần hoặc kèm các dấu hiệu bất thường, người dân không nên chủ quan
🏥 KHUYẾN CÁO
👉 Khi có các dấu hiệu trên, người dân nên chủ động đến cơ sở y tế để được thăm khám và tư vấn kịp thời
📍 Trung tâm Y tế khu vực Tân Sơn luôn sẵn sàng đồng hành cùng người dân trong công tác chăm sóc và bảo vệ sức khỏe.
💙 Phát hiện sớm – điều trị kịp thời là chìa khóa bảo vệ sự sống!
--------✫---✬---✫--------- ❤ TRUNG TÂM Y TẾ KHU VỰC TÂN SƠN ️ ️- “TẤT CẢ CHO SỨC KHỎE BẠN”
🏥 Địa chỉ : Khu 5B, xã Tân Sơn, tỉnh Phú Thọ
☎ Hotline: 1800969677 (Cước gọi miễn phí)
👉 Zalo Official: Trung tâm y tế khu vực Tân Sơn

01/01/2026

Hướng dẫn chẩn đoán và điều trị bệnh động mạch ngoại biên ở người bệnh đái tháo đường của Trường môn Tim mạch Hoa Kỳ (ACC)

Năm 2024, Trường môn Tim mạch Hoa Kỳ và Hội tim mạch Hoa Kỳ (ACC/AHA) đã đưa ra đồng thuận khá toàn diện về bệnh động mạch ngoại biên (Peripheral Artery Disease – PAD), nhưng đề cập rất ít đến nhóm BN “khoai nhất” là BN ĐTĐ. Vì vậy Hướng dẫn mới 2025 của Trường môn Tim mạch Hoa Kỳ coi như là bản bổ sung phần khuyết thiếu trong Đồng thuận 2024. Những điểm chính trong hướng dẫn mới là

1. Tầm soát PAD
• Cần tầm soát PAD ở BN người lớn mắc ĐTĐ không có triệu chứng nhưng có các yếu tố làm tăng nguy cơ*†. Đó là: * Các yếu tố nguy cơ: tuổi ≥ 65, hút thuốc, thời gian mắc ĐTĐ ≥ 10 năm, bất kỳ bệnh vi mạch, biến chứng bàn chân, hoặc tổn thương cơ quan đích khác.
• Chỉ số cổ chân–cánh tay (ABI) là một biện pháp đơn giản, chi phí thấp để phát hiện PAD (bất thường khi < 0,90), tuy nhiên độ nhạy bị hạn chế ở những người có vôi hóa mạch máu. Nếu ABI gợi ý động mạch không nén được (> 1,40), chỉ số ngón chân–cánh tay (TBI) là lựa chọn thay thế ưu tiên (TBI bất thường < 0,70).
• Đo ABI ngay sau gắng sức trên thảm chạy có thể giúp phát hiện PAD tốt hơn ở người ĐTĐ có triệu chứng đau chân khi gắng sức nhưng ABI lúc nghỉ bình thường hoặc ranh giới.
• Chưa có dữ liệu về tần suất tối ưu cho việc tầm soát lặp lại theo thời gian.

2. Khám lâm sàng
• Đánh giá thường quy bằng HbA1c và sàng lọc bệnh võng mạc ĐTĐ, bệnh thận ĐTĐ, bệnh thần kinh ĐTĐ và các dạng bệnh tim mạch do xơ vữa (ASCVD) khác để điều chỉnh phác đồ điều trị và xác định khoảng thời gian theo dõi phù hợp.
• Khuyến cáo người bệnh hoặc người chăm sóc kiểm tra bàn chân hằng ngày.‡
• Người ĐTĐ nên được khám bàn chân toàn diện ít nhất 1 lần mỗi năm bởi nhân viên y tế có chuyên môn; đánh giá thường xuyên hơn đối với người nguy cơ cao biến chứng bàn chân.

3. Thay đổi lối sống và vận động
• Khuyến cáo ngừng hút thuốc,‡ tăng cường hoạt động thể lực,‡ và chế độ ăn ưu tiên thực vật, ít chất béo, dựa trên thực phẩm toàn phần cho tất cả người mắc ĐTĐ có PAD.
• Tập luyện có giám sát (SET) có bằng chứng mạnh trong cải thiện chức năng vận động và chất lượng cuộc sống ở người PAD có triệu chứng. Nếu khó tiếp cận SET, chương trình tập tại nhà có cấu trúc là lựa chọn thay thế hợp lý.

4. Điều trị nội khoa
• Do tính phức tạp, người ĐTĐ có thể cần được điều trị bởi nhóm đa chuyên khoa, gồm tim mạch, nội tiết, bàn chân (podiatry), y học gia đình/chăm sóc ban đầu, và phẫu thuật mạch máu.
• Sử dụng thuốc đã được chứng minh cải thiện kết cục tim–thận–chi, tình trạng chức năng và chất lượng cuộc sống, theo các hướng dẫn lâm sàng hiện hành.
• Ưu tiên thuốc ức chế SGLT2 và GLP-1RA nhờ lợi ích tim–thận–chuyển hóa rộng.‡ Một GLP-1RA là semaglutide đã được chứng minh cải thiện khả năng gắng sức, triệu chứng và chất lượng cuộc sống ở người PAD có triệu chứng.
• Khuyến cáo giảm LDL-C ≥ 50%‡ và đạt mục tiêu < 55 mg/dL bằng các liệu pháp đã chứng minh lợi ích tim mạch.
• Điều trị tăng huyết áp với mục tiêu < 130/80 mmHg, lý tưởng HATT < 120 mmHg nếu đạt được an toàn.⁶
• Nên dung Rivaroxaban 2,5 mg x 2 lần/ngày kết hợp aspirin 75–100 mg/ngày để giảm biến cố tim mạch lớn (MACE) và biến cố chi lớn (MALE), trừ người có nguy cơ chảy máu cao.**† Lựa chọn hàng hai là đơn trị aspirin 75–100 mg/ngày hoặc clopidogrel 75 mg/ngày, giúp giảm MACE nhưng chưa chứng minh giảm MALE.

5. Can thiệp và phẫu thuật
• Trước khi cắt cụt, mọi người ĐTĐ bị thiếu máu chi mạn tính đe dọa chi (CLTI) cần được đánh giá bởi nhóm bảo tồn chi.
• Tái thông mạch cần được thực hiện khẩn trương ở người ĐTĐ và PAD có nhiễm trùng bàn chân và mất mô.
• Kiểm soát đường huyết chu phẫu tối ưu và điều trị nhiễm trùng hiệu quả là thiết yếu để tối đa hóa kết cục.

01/01/2026

🎉 HAPPY NEW YEAR 2026 🎉
🌟 Nhân dịp năm mới 2026, Trung tâm Y tế khu vực Tân Sơn xin trân trọng gửi tới toàn thể cán bộ, viên chức, người lao động cùng quý người dân lời chúc mừng năm mới sức khỏe – an khang – hạnh phúc – thành công.
✳ Năm qua, với tinh thần trách nhiệm, đoàn kết và tận tâm, tập thể Trung tâm đã không ngừng nỗ lực nâng cao chất lượng khám chữa bệnh, chăm sóc và bảo vệ sức khỏe nhân dân. Những kết quả đạt được là động lực quý báu để chúng ta bước sang năm mới với niềm tin và quyết tâm mạnh mẽ hơn.
✨ Bước vào năm 2026, Trung tâm Y tế khu vực Tân Sơn sẽ tiếp tục đổi mới, nâng cao chuyên môn, thái độ phục vụ, lấy người bệnh làm trung tâm, hướng tới mục tiêu y tế chất lượng – vì sức khỏe cộng đồng.
🌸 Kính chúc quý lãnh đạo, đồng nghiệp và nhân dân một năm mới bình an – thịnh vượng – vạn sự như ý! 🌸 ❤ TRUNG TÂM Y TẾ KHU VỰC TÂN SƠN ️ ️- “TẤT CẢ CHO SỨC KHỎE BẠN”
🏥 Địa chỉ : Khu 5B, xã Tân Sơn, tỉnh Phú Thọ
☎ Hotline: 1800969677 (Cước gọi miễn phí)
👉 Zalo Official: Trung tâm y tế khu vực Tân Sơn
👉 Hoặc ibox, comment tại Fanpage: https://www.facebook.com/TrungtamYtekhuvuctanson