Viện Ký sinh trùng Côn trùng TP.HCM số 685 Trần Hưng Đạo P1 Quận 5

11/10/2025

Bệnh Giun kim
1.Tác nhân gây bệnh:
Giun kim có tên khoa học là Enterobius vermicularis, là loại ký sinh trùng sống chủ yếu ở đường tiêu hóa, có thể lây từ người này sang người khác. Trẻ em có tỷ lệ mắc bệnh cao hơn người lớn.
Giun kim có mầu trắng sữa, đầu hơi phình và vỏ có khía.
Giun trưởng thành cư trú chủ yếu ở ruột non, sau đó xuống ruột già. Chúng thường ở manh tràng và các đoạn ruột lân cận, bám vào niêm mạc ruột.

2. Chẩn đoán
- Người bệnh ngứa quanh hậu môn, nếu căng hậu môn có thể thấy giun kim đang bò ở quanh hậu môn.
- Xét nghiệm tìm trứng giun kim bằng phương pháp Scotch tape, cũng có thể dùng tăm bông hoặc que thủy tinh để quệt ở các kẽ hậu môn lấy trứng giun kim làm xét nghiệm.
- Bệnh giun kim cần chẩn đoán phân biệt với các bệnh gây ngứa quanh hậu môn do nhiễm nấm, dị ứng, trĩ, viêm trực tràng, nứt trực tràng, bệnh giun lươn…
3. Điều trị
- Điều trị theo phác đồ quy định của Bộ Y tế;
- Bệnh nhiễm giun kim, nếu không tái nhiễm, chỉ sau 2 tháng là hết vì giun trưởng thành chỉ sống tối đa 2 tháng, vì vậy khi điều trị, cần chú ý tránh để tái nhiễm và tránh lây hàng loạt.
4. Phòng bệnh:
- Rửa tay trước khi ăn, sau khi đi đại tiểu tiện;
- Không cho trẻ mút tay; cắt ngắn móng tay và giữ sạch sẽ, tránh gãi vùng quanh hậu môn;
- Cần rửa sạch hậu môn cho trẻ;
- Định kỳ giặt ga trải giường, chăn màn;
- Vệ sinh sạch sẽ nhà cửa;
- Tẩy giun định kỳ 2 lần/năm;
- Khi xác định có triệu chứng của nhiễm giun kim cần phải điều trị; nên điều trị cho tất cả các thành viên trong gia đình.
BSCKI - Hoàng Oanh

28/08/2025

Khoa Khám bệnh Chuyên khoa Ký sinh trùng xin thông báo lịch nghỉ lễ Quốc khánh 2/9.

Trân trọng.

27/08/2025

11/08/2025

NHỮNG BỆNH PHỔ BIẾN DO VÉC TƠ TRUYỀN
I. Nguyên nhân:
Bệnh do véc tơ truyền là những bệnh lây truyền qua trung gian truyền bệnh là côn trùng, động vật chân đốt ở các nước nhiệt đới và cận nhiệt đới. Chúng không những gây nguy hại đến tính mạng về con người mà còn ảnh hưởng đến quá trình phát triển kinh tế xã hội do làm mất thời gian, chi phí chữa bệnh và phòng chống véc tơ truyền bệnh.
Một số côn trùng phổ biến mang mầm bệnh nguy hiểm cho người:
1. Muỗi: là loài trung gian gây bệnh Sốt rét, Sốt xuất huyết, Giun chỉ, Viêm não Nhật bản, Zika, Sốt vàng da…
2. Bọ ve: có thể lây bệnh Lyme và sốt phát ban Rocky Mountain
3. Bọ chét ở chuột là nguyên nhân chính gây Dịch hạch
4. Bọ xít hút máu gây bệnh Chagas. Tại Việt Nam đã có nhiều trường hợp bị bọ xít hút máu đốt chích gây nhiễm trùng nặng, lở loét.
5. Ruồi cát (muỗi cát) gây Bệnh Leishmania, để lại nhiều biến chứng nghiêm trọng.
Cần phân biệt khái niệm bệnh do véc tơ truyền với dị ứng do côn trùng: Dị ứng thường mang tính chất tạm thời và cấp tính, trong khi đó các tình trạng nhiễm trùng do côn trùng mang mầm bệnh truyền có thể hình thành bệnh và để lại biến chứng.
II. Phương thức truyền bệnh của côn trùng
Đa số côn trùng chích hút máu nhưng đường lây truyền bệnh có nhiều cách:
- Qua nước bọt: truyền Trypanosoma, Rickettsia, ký sinh trùng sốt rét…
- Qua chất bài tiết: Triatoma truyền bệnh Chagas…
- Truyền mầm bệnh qua da: muỗi đốt truyền giun chỉ, sốt rét…
III. Các triệu chứng của bệnh do côn trùng
1. Bệnh do véc tơ truyền sẽ có các triệu chứng khác nhau tùy thuộc vào loại côn trùng đã cắn, đốt người bệnh nhưng phổ biến vẫn là các triệu chứng sau:
- Sốt
- Ớn lạnh
- Đau đầu
- Đau cơ bắp
- Phát ban trên da
- Buồn nôn
- Đau bụng
2. Các triệu chứng nghiêm trọng hơn có thể bao gồm những phản ứng dị ứng:
- Khó thở
- Sưng phù họng
- Sưng môi, lưỡi hoặc mặt
- Tức ngực
- Nhịp tim nhanh kéo dài hơn vài phút
- Chóng mặt
- Nôn mửa
IV. Xử trí khi bị côn trùng tấn công
- Ngay khi nhận ra có vết đốt lạ, nếu vùng da vẫn còn xác côn trùng hoặc một phần bộ phận của chúng, hãy chụp lại hình ảnh trước khi loại bỏ từ từ chúng khỏi da.
- Sau đó rửa sạch vùng da này bằng bằng xà phòng và nước sạch
- Trong trường hợp xuất hiện các triệu chứng khác hoặc tình trạng nghiêm trọng hơn, bạn cần đến bác sĩ để được thăm khám kỹ càng (miêu tả và cho bác sĩ xem ảnh côn trùng đã đốt bạn).
V. Biện pháp phòng chống côn trùng gây bệnh
- Căn cứ theo đặc thù môi trường và điều kiện sống của côn trùng để lựa chọn các biện pháp diệt phòng thích hợp, hiệu quả.
- Duy trì diệt phòng thường xuyên, định kỳ.
- Truyền thông, giáo dục và cần sự phối hợp của cộng đồng.
BSCKI - Hoàng Oanh

21/07/2025

CA BỆNH NHIỄM SÁN – ĐI CẦU RA ĐỐT SÁN

Bệnh nhân nữ N.M.T, 31 tuổi, ngụ tại Quận 3 TPHCM, đến khám tại phòng khám bệnh chuyên khoa ký sinh trùng với các triệu chứng:
• Đi cầu ra từng đốt trắng, di động.
• Ngứa hậu môn, đặc biệt về đêm.
• Cảm giác ăn nhiều nhưng không tăng cân, người xanh xao.
Bệnh nhân cho biết thường xuyên ăn thịt tái, rau sống và không tẩy giun định kỳ.
Sau khi thăm khám, bệnh nhân được chẩn đoán bị nhiễm sán dây trưởng thành và được chỉ định xổ sán.
Phòng bệnh:
- Không ăn thịt heo tái, sống, tiết canh, thực hiện ăn chín, uống chín, ăn rau sống phải rửa sạch dưới vòi nước.
- Quản lý và xử lý nguồn phân tươi hợp lý, tránh phát tán mầm bệnh ra môi trường.
- Tuyên truyền giáo dục sức khỏe: tuyên truyền cho người dân về tác hại và đường lây truyền của bệnh sán dây, bệnh ấu trùng sán dây lợn để chủ động phòng chống.
- Phát hiện và tẩy sán trưởng thành sớm nếu bị nhiễm bệnh.

15/07/2025

Bạn có thể bị lây nhiễm bệnh gì từ thú cưng?

1.Bệnh giun, sán chó, mèo:
Chó, mèo có thể nhiễm giun đũa, giun móc, sán dây và lây nhiễm cho người. Trứng, ấu trùng, bọ chét tồn tại ở lông, phân, đất cát xung quanh nơi vật nuôi sinh hoạt. Con người bị nhiễm ký sinh trùng sẽ xuất hiện dị ứng, rối loạn tiêu hóa, thiếu máu, tổn thương cơ quan nội tạng…
2.Bệnh nhiễm ký sinh trùng Toxoplasma:
Mèo là vật chủ chính của Toxoplasma gondii, truyền bệnh cho người qua phân mèo. Bệnh có thể ảnh hưởng đến thai phụ như sảy thai, thai chết lưu, lây từ mẹ sang con và gây dị tật bẩm sinh hoặc 1 số vấn đề khác sau khi em bé được sinh ra. Ngoài ra, đã có nghiên cứu nghi ngờ bệnh làm gia tăng nguy cơ tâm thần phân liệt.
3. Bệnh dại:
Đây là căn bệnh lây truyền từ chó, mèo phổ biến và nguy hiểm nhất. Virus dại tấn công hệ thần kinh trung ương, tỷ lệ tử vong gần như 100% nếu phát bệnh. Người bị chó, mèo mang mầm bệnh cắn, cào hoặc liếm lên vết thương hở đều có nguy cơ nhiễm virus dại.
4. Bệnh nấm da:
Chó, mèo dễ mắc các bệnh nấm ngoài da, lây sang người qua tiếp xúc trực tiếp. Dấu hiệu nhiễm khi xuất hiện vùng da đỏ, ngứa, tróc vảy hình tròn. Trẻ em thường dễ bị lây hơn người lớn.
5. Leptospira:
Nguồn gây bệnh là động vật như chó, mèo, cừu dê, lợn,…Ngoài ra còn ở nhiều loại động vật hoang dã như gấu, báo, chuột…
Bệnh lây truyền sang người qua đường tiêu hóa (thức ăn, nước uống không đun sôi, nấu chín bị ô nhiễm; qua da niêm mạc(tiếp xúc với nước, bùn, đất có nhiễm xoắn khuẩn); cá biệt là đường hô hấp do hít phải các giọt nước nhiễm khuẩn ở dạng khí dung.
Nhiễm bệnh sẽ có hội chứng nhiễm khuẩn nhiễm độc; hội chứng gan, thận; đau cơ…
6. Một số bệnh khác:
Ngoài ra, còn có bệnh sốt mò, bệnh sốt Q, bệnh do vi khuẩn Salmonella… lây nhiễm từ phân, nước bọt động vật. Những bệnh này có thể gây rối loạn tiêu hóa, sốt, nhiễm trùng, đặc biệt nguy hiểm với trẻ nhỏ, người già, người có sức đề kháng yếu.
*** Làm gì để phát hiện nhiễm bệnh ký sinh trùng và nuôi thú cưng an toàn?
Tiêm phòng các bệnh bắt buộc và cho uống thuốc xổ giun định kỳ cho chó, mèo.
Khám sức khỏe định kỳ cho vật nuôi.
Tắm rửa, vệ sinh chuồng trại thường xuyên.
Khi tiếp xúc với phân, nước tiểu thú cưng cần có đồ bảo hộ.
Rửa tay sau khi chơi với chó, mèo, chim cảnh.
Khi có dấu hiệu nghi ngờ bệnh, cần đưa thú cưng đến bác sĩ thú y và đi khám bệnh ngay nếu bản thân có biểu hiện bất thường.
(BS CK1. Hoàng Oanh)

02/07/2025

VIÊM DA DO DEMODEX – KÝ SINH TRÙNG ẨN TRONG DA MẶT!
Bạn thường xuyên bị mẩn đỏ, ngứa, nổi mụn li ti không rõ nguyên nhân? Cảm giác kiến bò trên da mặt – nhất là vùng trán, mũi, má – có thể là dấu hiệu của Demodex.
Viêm da do Demodex là bệnh gây nên bởi một loại côn trùng chân khớp, ký sinh tạm thời ở nang lông, gần nang lông, tuyến bã, trên vảy da ở người và động vật.
Demodex có 2 loại thường gặp:
- Demodex folliculorum (loại dài): ký sinh ở nang lông.
- Demodex brevis (loại ngắn): ký sinh ở tuyến bã.
1. Đường lây
Demodex lây trực tiếp khi tiếp xúc hoặc có thể là do bụi có chứa trứng bám vào da, hoặc sử dụng đồ dùng chung, hôn, cọ má, sử dụng khăn chung...
Yếu tố thuận lợi để Demodex phát triển và gây bệnh là:
- Da tiết bã nhờn nhiều, da mặt bẩn, thương tích xây sát, môi trường độ ẩm.
- Sử dụng mỹ phẩm kích ứng,…
2. Triệu chứng
Phát hiện phản ứng dị ứng : Demodex làm tắc nghẽn các nang và ống dẫn của tuyến bã nhờn làm tăng sản biểu mô.
Các loại tổn thương gây ra bởi Demodex:
- Đám đỏ da, sẩn đỏ
- Mụn mủ.
- Rụng lông mày, lông mi, tóc, viêm bờ mi, ngứa, rát vùng tổn thương.
- Cảm giác kiến bò trên da mặt: Nguyên nhân là do vi khuẩn giao phối trên bề mặt da, thường xuất hiện trên trán, mũi, má.
Có những trường hợp nhiễm Demodex mà không có biểu hiện lâm sàng.
3. Chẩn đoán & điều trị:
Cần thăm khám bác sĩ chuyên khoa, xét nghiệm da (soi tươi). Tùy mức độ tổn thương sẽ có phác đồ điều trị phù hợp.
Lưu ý: Không phải ai nhiễm Demodex cũng có triệu chứng – nhưng nếu để lâu, bệnh có thể dai dẳng, tái phát nhiều lần!
Hãy giữ da mặt sạch sẽ – tránh lạm dụng mỹ phẩm – không dùng chung khăn và vật dụng cá nhân
Thăm khám sớm nếu bạn thấy da có dấu hiệu bất thường như trên!
(BS Võ Bùi Cao Thiện)

02/06/2025

ENTAMOEBA HISTOLYTICA (LỴ A-MÍP)

- E.histolytica có thể gây bệnh tại đại tràng hoặc một số bệnh lý ngoài ruột như áp xe gan, ổ bụng, màng phổi…
- Entamoeba histolytica thuộc ngành Amoebozoa, bộ Amoebida, họ Entamoebidae, chi Entamoeba. Có bốn chủng gồm: E. Histolytica, E. Dispar, E. Moshkovskii, E. Bangladeshi. Tuy nhiên, thường chỉ có loại E.histolytica gây bệnh.
1.NGUỒN LÂY
Người bệnh mắc phải E.histolytica do ăn phải bào nang. Nguyên nhân do bào nang có thể sống trong nước, nó dính vào thực phẩm và nhất là hay ăn những loại rau mọc ở chỗ đất bị nhiễm phân người hoặc rau mà người trồng dùng phân để bón hoặc tưới nước nhiễm phân. Bào nang vẫn tồn tại trong môi trường trong vài tuần đến vài tháng. Nguồn lây ít gặp hơn là truyền qua nước, qua giao hợp đường miệng và qua hậu môn.
2. LÂM SÀNG
2.1 Amip đường ruột:
Bệnh lỵ amip cấp tính thể điển hình:
- Thường khởi phát đột ngột.
- Đau bụng: có thể đau nhẹ hoặc đôi khi đau dữ dội, đau quặn theo khung đại tràng, gây cảm giác phải đi đại tiện ngay.
- Cảm giác buốt hậu môn: đòi hỏi phải đi đại tiện, nhưng không đi được.
- Phân: phân lỏng kèm lẫn nhày và máu, số lượng phân không nhiều nhưng đi nhiều lần trong ngày
- Vùng bụng nhạy cảm khi thăm khám, đặc biệt vùng manh tràng và kết tràng sigma thường hay co cứng và đau.
Bệnh lỵ a mip mãn tính:
- Có biểu hiện của bệnh viêm đại tràng mãn tính: Đau bụng liên tục hoặc từng cơn, tiêu chảy, muốn đi đại tiện ngay. Đầy hơi, ăn không tiêu, suy nhược, biếng ăn, buồn nôn.
- Tiến triển kéo dài và khó điều trị.
Biến chứng tại ruột:
- Xuất huyết tiêu hóa do thủng ruột
- Hội chứng tắc ruột
- U amip
- Viêm ruột mạn tính
2.2 Amip ngoài ruột:
- Áp - xe gan do amip là dạng phổ biến của amip xâm lấn ngoài ruột, thường có các triệu chứng như sốt cao,đột ngột, đau hạ sườn phải, gan to, mệt mỏi, chán ăn, sụt cân. Và có thể gặp áp - xe do amip ở các cơ quan khác như phổi, não,...
- Ngoài ra Amip còn gây bệnh ở những bộ phận khác: Lách, xương, loét ở rìa hậu môn, da đầu dương vật, âm đạo, âm hộ…
3.XÉT NGHIỆM
- Soi phân: Phân có nhiều nhầy, máu và có thể thấy hình ảnh amip ăn hồng cầu hoặc thể amip không ăn hồng cầu và thể bào nang. Phát hiện kháng nguyên E.histolytica trong phân.
- Xét nghiệm ELISA (+).
- Siêu âm, CT scan có tổn thương gan, não.
4. PHÒNG BỆNH
- Phải ăn chín, uống chín.
- Rau, củ, quả phải được rửa kỹ dưới vòi nước chảy.
- Sử dụng nguồn nước uống và nước sinh hoạt sạch sẽ.
- Tuân thủ an toàn thực phẩm, vệ sinh cá nhân đặc biệt là vệ sinh tay.
- Giáo dục sức khỏe, nâng cao nhận thức.
- Quan hệ tình dục an toàn.

Nguồn :

Entamoeba Histolytica :

27/05/2025

ẤU TRÙNG DI CHUYỂN Ở DA
Ấu trùng di chuyển ở da là một bệnh nhiễm ký sinh trùng ngoài da, do ấu trùng giun móc từ chó, mèo, heo... (Ancylostoma spp.) Khi con người tiếp xúc với đất hoặc cát có chứa phân động vật nhiễm ấu trùng này có thể xâm nhập qua da.
Tuy không thể hoàn thành vòng đời trong cơ thể người, nhưng ấu trùng vẫn di chuyển dưới lớp thượng bì, tạo thành những đường ngoằn ngoèo, kèm theo ngứa dữ dội.
Triệu chứng lâm sàng
• Xuất hiện các ban đỏ nâu, nổi gờ nhẹ, có hình lượn sóng, ngoằn ngoèo, theo đường đi của ấu trùng.
• Ngứa rất dữ dội, thường là triệu chứng nổi bật nhất, có thể gây mất ngủ hoặc khó chịu nghiêm trọng.
• Ấu trùng có thể di chuyển 1-2 cm mỗi ngày.
• Trong một số trường hợp, ấu trùng nằm im dưới da từ vài ngày đến vài tuần trước khi bắt đầu di chuyển, hoặc di chuyển ngay sau khi xâm nhập.
Biến chứng có thể gặp
• Nhiễm trùng da thứ phát do gãi nhiều, làm tổn thương da.
• Phản ứng dị ứng: mẩn ngứa, nổi mề đay tại chỗ hoặc toàn thân.
• Biến chứng hô hấp (hiếm gặp): khi ấu trùng xâm nhập vào máu rồi di chuyển đến phổi, có thể gây ho khan, khó thở.
Phòng ngừa hiệu quả
• Không đi chân trần trên bãi cát, bãi biển, đất ẩm hoặc khu vực có nguy cơ nhiễm bẩn.
• Giữ vệ sinh môi trường sống, đặc biệt nơi có trẻ em hoặc vật nuôi.
• Tẩy giun định kỳ cho chó mèo, vật nuôi hạn chế thải phân ra môi trường một cách bừa bãi.

23/05/2025

VIÊM DA TOÀN THÂN DO NHIỄM NẤM SỢI.
- Sáng nay, ngày 23.05.2025, Khoa Khám bệnh Chuyên khoa Ký sinh trùng của Viện Sốt rét – Ký sinh trùng – Côn trùng Tp.HCM đã tiếp nhận một người bệnh nam sinh năm 1961 ở Tiền Giang trong tình trạng ngứa, da xuất hiện nhiều mảng đỏ toàn thân.
- Người bệnh chia sẻ: bệnh xuất hiện đến nay là hơn 6 tháng, đầu tiên xuất hiện có các mảng đỏ hình tròn trên da, ngứa ở bụng, bệnh nhân tự mua thuốc uống và bôi chỉ đỡ ngứa, các đám đỏ lặn bớt nhưng vài tuần sau tái lại ngứa nhiều hơn, các đám đỏ ở ra lan rộng xuống mông, đùi, lên tay, nách, lưng…
- Qua thăm khám lâm sàng, người bệnh xuất hiện các mảng đỏ hình tròn, hình đa cung trên dan rộng ở thân mình, tay, chân, có vảy da, có sẩn đỏ, bệnh nhân ngứa nhiều, kết hợp với kết quả xét nghiệm soi tươi tìm sợi nấm: “phát hiện sợi nấm có vách ngăn trên nền tế bào sừng”. Người bệnh được chẩn đoán xác định nhiễm nấm da toàn thân, chỉ định điều trị và hẹn tái khám.
- Một số lưu ý phòng nhiễm nấm;
👍Người dân cần chú ý giữ quần áo, giày dép khô ráo, thoáng mát. Sau khi lội nước, gặp mưa ướt cần vệ sinh tay chân với xà phòng và nước sạch, lau khô thoáng.
👍Khi phát hiện vùng da bị ngứa và xuất hiện các chấm đỏ lây lan hình vòng cung, cần đến cơ sở y tế chuyên khoa khám, xét nghiệm để có thuốc uống, bôi phù hợp, tránh để lây lan sang vùng da khác trên cơ thể.Việc sử dụng thuốc điều trị không đúng cách có thể khiến tình trạng bệnh trở nên nghiêm trọng hơn và cần thời gian điều trị kéo dài hơn.

22/05/2025

Bệnh SÁN DÂY BÒ (Taenia saginata).
- Bệnh do sán dây bò là bệnh ký sinh trùng phổ biến tại Việt Nam, bệnh truyền sang người chủ yếu do ăn uống (ăn thịt bò có chứa ấu trùng sán nhưng chưa nấu chín, ăn tái).
- Sán dây bò hấp thụ dinh dưỡng làm suy yếu cơ thể, đồng thời gây tổn thương tại ruột, viêm ruột, rối loạn tiêu hoá… đôi khi người bệnh nhìn thấy đốt sán chui ra khỏi hậu môn, bò ra ngoài.

20/05/2025

NHỮNG HÌNH ẢNH NẤM HẮC LÀO VÙNG MÔNG