15/12/2025
THOÁT VỊ ĐĨA ĐỆM: Là tình trạng nhân nhầy đĩa đệm cột sống (dịch đĩa đệm) thoát ra khỏi vị trí bình thường trong vòng sợi (vòng bao xơ) chèn ép vào ống sống, tủy sống hay các rễ thần kinh sống và có sự đứt rách vòng sợi gây nên Hội chứng thắt lưng hông điển hình (biểu hiện qua cơn đau cấp).
Thoát vị đĩa đệm (TVDD) thường tập trung ở các dạng chính là : TVDD đốt sống cổ và TVDD cột sống thắt lưng, TVDD mất nước, TVDD đa tầng, sau bên, nội xốp,...
TVDD gây nên các cơn đau thắt lưng với các triệu chứng nhức, tê bì lan dọc từ thắt lưng xuống mông và chân; hay đau từ vùng cổ - gáy lan ra 2 vai và xuống các cánh tay, bàn tay... khiến ng bệnh rất khó chịu, đau đớn.
- Ngoài ra, đau cột sống và đau rễ thần kinh là các triệu chứng nổi bật nhất của bệnh.
-Đau thường tái phát nhiều lần, mỗi đợt kéo dài khoảng từ 1 - 2 tuần, sau đó lại dịu đi. Có khi đau âm ỉ nhưng thường đau dữ dội, đau tăng khi ho, hắt hơi, cúi.
- Ngoài ra còn có cảm giác như kiến bò, tê cóng, kim châm tương ứng với vùng đau. Dần dần, đau trở nên thường xuyên, kéo dài hàng tháng nếu ko dc điều trị.
*Với trường hợp TVDD đốt sống cổ : Ng bệnh có biểu hiện đau vùng vai gáy. Đau, tê mất cảm giác từng vùng ở cả tay, cổ tay, bàn tay..giảm cơ lực tay.
- Ngoài ra bệnh nhân còn bị giảm khả năng vận động vùng cổ như : Cổ khó xoay ngang, cúi xuống - ngửa lên,... xuất hiện những cơn đau lan lên đầu gây đau đầu, choáng váng.
-Nhất là với những người bị TVDD cột sống cổ C5,C6.
*Nguyên nhân cũng có thể do di truyền:
-Nếu bố mẹ có đĩa đệm yếu do bất thường về cấu trúc thì con cái cũng có thể dễ bị tvdd. (Ví dụ : Bố mẹ có cấu trúc ống tủy sống hình 🔺, con sinh ra có cấu trúc tương tự sẽ dễ mắc bệnh này hơn những đứa trẻ có cấu trúc ống tủy sống hình 🔴 (hoặc hình elip) ). Bởi khi hẹp ống sống sẽ dễ xảy ra sự chèn ép rễ tk hơn.
-Gây ra hội chứng ĐAU KHẬP KHỄNH CÁCH HỒI : Là 1 dạng đau rễ tk ngắt quãng, nó xuất hiện khi đi được 1 đoạn làm bệnh nhân fai dừng lại để nghỉ. Khi đi tiếp 1 đoạn nữa, đau lại xuất hiện, buộc bệnh nhân fai nằm nghỉ.
* Hội chứng CHÙM ĐUÔI NGỰA : Với biểu hiện đau 1 cách dữ dội, ng bệnh ko thể chịu nổi, đòi hỏi cấp cứu về thần kinh.
-Đau lại kèm theo liệt cơ, mất cảm giác, rối loạn cảm giác... Trường hợp này có thể gây ra liệt gấp cẳng chân, liệt các động tác của bàn chân, ngón chân, mất cảm giác toàn bộ ngón chân, mất cảm giác toàn bộ cẳng chân, bàn chân, mặt sau đùi và mông, rối loạn cơ thắt kiểu ngoại vi.
*PHÒNG TRỊ:
- Phẫu thuật để trị thoát vị đĩa đệm ( có nhiều pp phẫu thuật, sẽ đc giới thiệu ở 1 chủ đề riêng)
- Để điều trị tvdd cần lưu ý đến chế độ vận động. Trong thời kì đau cấp tính, bệnh nhân nằm nghỉ tại giường là nguyên tắc quan trọng đầu tiên, tư thế nằm ngửa trên ván cứng (tránh nằm võng hay đệm lò xo mềm), fai có đệm đặt ở vùng khoeo làm co nhẹ khớp gối và khớp háng.
- Thực hiện điều trị vật lý trị liệu và các liệu pháp phản xạ bao gồm :
+ PP nhiệt như : chườm nóng (túi nước, muối rang, cám rang, lá lốt, lá ngải cứu nóng), dùng các dòng điện tại khoa vật lý trị liệu, điều trị bằng laser, chiếu đèn hồng ngoại, châm cứu...
+ Dùng các loại thuốc chống viêm, giảm đau, giãn cơ, an thần, trấn tĩnh tk và Vitamin nhóm B liều cao như ( B1, B6, B12).
*CHẾ ĐỘ DINH DƯỠNG
-Dinh dưỡng có vai trò quan trọng trong việc phòng và hỗ trợ điều trị tvdd 1 cách tự nhiên. Biết và cân đối hàm lượng các chất trong chế độ ăn hàng ngày sẽ giúp ng bệnh đẩy lùi quá trình loãng xương, thoái hóa ở các đốt sống.
- Qua đó hạn chế khả năng đĩa đệm bị thoát vị do sụt giảm nhân nhầy gây ra ma sát giữa các đốt sống.
-Người bệnh tvdd nên ăn các loại thực phẩm giàu Canxi có nguồn góc từ sữa, rau củ quả có màu xxanh đậm như : súp lơ xanh, đậu bắp, rau cải xanh,. Bên cạnh đó ng bệnh cần bổ sung đầy đủ các loại Vitamin nhóm C, D, E, K và magie.
-Những dưỡng chất này sẽ giúp gia tăng sự chắc khỏe của sụn khớp, chống viêm, đẩy nhanh quá trình hấp thụ Canxi. Các Vitamin này có nhiều trong các loại ngũ cốc, hạt đậu, đỗ tương,...
Ngoài ra các hoạt chất ko thể thiếu trong tháp dinh dưỡng bổ sung của bệnh nhân tvdd đó là Glucosamine, Chondrotin ( giúp thúc đẩy quá trình tái tạo sụn khớp) có nhiều trong nước hầm xương, sụn sườn động vật, bì lợn, cá da trơn : cá nhám, cá trạch, cá đuối, cá dưa,..; lươn, đậu bắp,... Omega 3 ( giúp chống viêm, giảm đau do ma sát và va chạm cột sống) có nhiều trong các loại thịt cá : cá hồi, cá ngừ đại dương,...
