31/12/2025
Hướng dẫn điều trị tăng huyết áp (THA) từ Hiệp hội Tim mạch Châu Âu (ESC 2024) và Hiệp hội Tim mạch Hoa Kỳ (AHA/ACC 2025) đã có những thay đổi mang tính bước ngoặt.
Dưới đây là các điểm cập nhật quan trọng nhất mà bạn cần lưu ý:
👉1. Phân loại mới: Đưa vào khái niệm "Huyết áp tăng"
Thay vì chia nhiều độ như trước, các hướng dẫn mới (đặc biệt là ESC 2024) đã đơn giản hóa phân loại huyết áp đo tại phòng khám:
* Huyết áp không tăng (Non-elevated BP): < 120/80 mmHg.
* Huyết áp tăng (Elevated BP): 120-139 / 70-89 mmHg.
* Tăng huyết áp (Hypertension): \ge 140/90 mmHg.
> Lưu ý: Việc đưa ra nhóm "Huyết áp tăng" nhằm giúp bác sĩ nhận diện sớm những người có nguy cơ tim mạch cao để can thiệp kịp thời trước khi họ thực sự bị bệnh THA.
👉2. Mục tiêu điều trị mới: "Càng thấp càng tốt" (ALARA)
Một trong những thay đổi lớn nhất năm 2025 là việc hạ thấp mục tiêu huyết áp tâm thu (HATT).
* Mục tiêu chung: Hướng tới mức 120 - 129 mmHg cho hầu hết bệnh nhân đang điều trị thuốc (nếu dung nạp tốt).
* Nguyên tắc ALARA: "As Low As Reasonably Achievable" (Thấp nhất có thể đạt được một cách hợp lý).
* Ngoại lệ: Đối với người già yếu (trên 85 tuổi), người bị hạ huyết áp tư thế hoặc tuổi thọ dự đoán ngắn (< 3 năm), mục tiêu sẽ được cá thể hóa, không nhất thiết phải đưa về mức thấp này.
👉3. Chiến lược điều trị bằng thuốc
Cập nhật 2025 tiếp tục nhấn mạnh việc sử dụng viên phối hợp cố định (Single Pill Combination - SPC) để tăng tuân thủ điều trị.
* Khởi đầu điều trị: Khuyến cáo phối hợp 2 loại thuốc liều thấp ngay từ đầu cho hầu hết bệnh nhân THA.
* Các nhóm thuốc chính: Vẫn là ức chế men chuyển (ACEi) hoặc ức chế thụ thể (ARB), phối hợp với chẹn kênh Calci (CCB) hoặc lợi tiểu giống Thiazide.
* Điểm mới về thuốc SGLT2i: Các thuốc ức chế SGLT2 (vốn dùng cho tiểu đường) giờ đây được khuyến cáo mạnh mẽ cho bệnh nhân THA có kèm suy tim hoặc bệnh thận mạn.
👉4. Tầm soát cường Aldosteron tiên phát
Các hướng dẫn 2025 (cả AHA và ESC) hiện khuyến cáo tầm soát cường Aldosteron tiên phát (một nguyên nhân gây THA thứ phát) rộng rãi hơn, đặc biệt là ở những bệnh nhân THA kháng trị hoặc THA giai đoạn sớm, thay vì chỉ tầm soát khi có hạ kali máu như trước đây.
5. Thay đổi lối sống: Nhấn mạnh vào Kali và Natri
* Natri (Muối): 🧂Duy trì mức < 2.300 mg/ngày (khoảng 1 thìa cà phê muối), lý tưởng là < 1.500 mg.
* Kali: Khuyến cáo tăng tiêu thụ Kali qua thực phẩm (rau, trái cây) hoặc dùng muối thay thế (loại có chứa Kali Clorua) cho những người không bị bệnh thận mạn.
* Giảm cân: ⚖️Giảm ít nhất 5% trọng lượng cơ thể được chứng minh là có hiệu quả hạ áp rõ rệt ở người thừa cân.
* Vận động: 🏃Kết hợp bài tập Aerobic (đi bộ, chạy) và bài tập sức mạnh (tạ nhẹ, kháng lực) ít nhất 150 phút/tuần.
👉6. Theo dõi huyết áp tại nhà
Vai trò của việc tự đo huyết áp tại nhà (HBPM) và đo huyết áp lưu động 24h (ABPM) được nâng cao để loại bỏ hiện tượng "tăng huyết áp áo choàng trắng" và phát hiện "tăng huyết áp ẩn giấu".
