01/02/2026
📍 XÉT NGHIỆM HIV CHO KẾT QUẢ "KHÔNG XÁC ĐỊNH": HIỂU SAO CHO ĐÚNG?
1. Kết quả "Không xác định" là gì?
Kết quả Không xác định xảy ra khi các xét nghiệm trong cùng một mẫu máu cho kết quả mâu thuẫn: Có xét nghiệm có phản ứng, nhưng cũng có xét nghiệm không phản ứng. Điều này có nghĩa là tại thời điểm đó, chưa đủ bằng chứng để khẳng định một người nhiễm HIV hay không.
2. Các nguyên nhân dẫn tới kết quả này?
Có 4 khả năng chính được ghi nhận:
1️⃣ Giai đoạn "Cửa sổ" (Phổ biến nhất - trên 90%): Cơ thể đang trong quá trình chuyển đổi huyết thanh. Kháng thể mới hình thành nên nồng độ còn thấp, khiến các loại sinh phẩm (test) có độ nhạy khác nhau cho kết quả không đồng nhất.
2️⃣ Phản ứng chéo (Rất hiếm): Do tình trạng sức khỏe khác (bệnh tự miễn, ung thư, đang mang thai hoặc mới tiêm chủng) tạo ra các kháng thể có cấu trúc gần giống kháng thể HIV, gây nhiễu kết quả.
3️⃣ HIV giai đoạn muộn (AIDS): Hệ miễn dịch suy kiệt đến mức không còn sản sinh đủ kháng thể. Tuy nhiên, với các xét nghiệm hiện đại có độ nhạy cao ngày nay, trường hợp này cực kỳ hiếm gặp.
4️⃣ Nhóm đặc biệt: Trẻ em sinh ra từ mẹ nhiễm HIV (do kháng thể từ mẹ truyền sang đang trong quá trình thoái triển).
3. Cần làm gì khi nhận kết quả "Không xác định"?
Theo Hướng dẫn của Bộ Y tế (2018), quy trình xử trí sẽ như sau:
👉 Hẹn làm lại xét nghiệm (bộ 3 test) sau 14 ngày.
👉 Nếu sau 14 ngày vẫn không xác định: Tiếp tục hẹn làm lại sau 28 ngày và 3 tháng.
👉 Lựa chọn tối ưu: Có thể làm xét nghiệm tải lượng virus (PCR/NAT) để có kết quả chính xác và nhanh chóng hơn nếu điều kiện cho phép.
4. Những lưu ý quan trọng
⚠️ Nguyên tắc cốt lõi: Tuyệt đối KHÔNG điều trị ARV khi chưa có kết quả khẳng định Dương tính. Điều này giúp tránh những can thiệp y tế sai lệch và sang chấn tâm lý không đáng có.
👍 Về thời gian: Mốc khẳng định âm tính tối đa là 3 tháng. Tuy nhiên, nếu kết hợp quy tắc 14 ngày và xét nghiệm NAT, thời gian chờ đợi thường rút ngắn xuống dưới 1 tháng.
🧠 Về tư vấn: Cần giải thích rõ để khách hàng bình tĩnh, tránh hoang mang cực độ.
✅ Quản lý hành vi nguy cơ: Trong thời gian chờ đợi, cần tuyệt đối tuân thủ các biện pháp an toàn (sử dụng bao cao su, không dùng chung kim tiêm...) để tránh nguy cơ lây nhiễm cho cộng đồng.