04/12/2025
Lưng đau, chân tê, đi lại khó khăn rất có thể cô chú anh chị đang bị thoát vị L4 – L5 mà không hề hay biết !
Cô chú anh chị nào mà bị thoát vị đĩa đệm vùng thắt lưng, đặc biệt là đốt sống L4 – L5 chắc không lạ gì với cảm giác đau lan từ lưng xuống mông, xuống đùi, thậm chí tới tận bàn chân. Vậy tại sao chỉ “thoát” ở lưng mà lại “nhức” ở chân? Thật ra, có lý do rất rõ ràng từ cả giải phẫu hiện đại và góc nhìn Y học cổ truyền.
Đốt sống L4 – L5 là vùng bản lề giữa cột sống thắt lưng và x ương cùng. Nơi đây có rễ thầnkinh tọa – chạy dọc từ cột sống, chui qua mông, mặt sau đùi, rồi xuống cẳng chân, bàn chân.
Khi đĩa đệm vùng này bị thoát vị, nó chèn ép vào rễ thầnkinh, gây ra cảm giác:
– Tê, buốt, nhói như điện giật
– Đau lan một bên chân, thường là từ thắt lưng xuống tới gót
– Có thể kèm yếu cơ, bước đi khó khăn
Đây chính là lý do nhiều cô chú anh chị đau ở lưng nhưng lại tê ở chân – vì rễ thầnkinh bị ảnh hưởng kéo theo cả đường đi của nó.
Trong YHCT, cột sống là nơi tụ khí của Th.ận, Th.ận chủ về xư ơng cốt. Khi Th.ận hư, khí huyết không đầy đủ, cột sống yếu đi, đĩa đệm dễ tổn thương.
Đồng thời, các đường kinh như Bàng quang kinh, Đởm kinh đều chạy dọc từ thắt lưng xuống chân. Nếu bị phong – hàn – thấp tà xâm nhập, hoặc huyết ứ, khí trệ, thì đường kinh bị “tắc nghẽn” – gây đau nhức, tê mỏi, lan dọc xuống dưới.
Chính vì vậy, trong Y học cổ truyền có câu: “Thống tắc bất thông – Thông tắc bất thống” – Nghĩa là: Đau là vì không thông, nếu làm cho thông thì sẽ hết đau.
Ngoài việc tuân thủ phác đồ điều trị cô chú anh chị có thể làm thêm vài việc đơn giản sau để hỗ trợ phục hồi:
+ Ngâm chân nước ấm với gừng, muối, lá lốt mỗi tối để lưu thông huyết mạch
+ Chườm ấm vùng thắt lưng, tránh lạnh, tránh nằm đệm ẩm, phòng nồm
+ Tập kéo giãn nhẹ nhàng, như tư thế nằm ngửa, kéo đầu gối áp sát ngực
+ Ăn uống bổ dưỡng Th ận như đậu đen, đỗ trọng, kỷ tử, cẩu tích…
Thoát vị L4 – L5 không chỉ là chuyện của cái lưng, mà là vấn đề liên quan đến cả thầnkinh, vận động và toàn bộ vùng chi dưới. Vậy nên cô chú anh chị mình không nên để quá lâu mới điều trj, vì để lâu ngày các rễ thầnkinh sẽ bị tổn thương sẽ khó để hồi phục hoàn toàn.
Nếu cô chú anh chị nào đang đau lan xuống chân, hay tê buốt khi ngồi lâu – nên kiểm tra sớm, có hướng điều chỉnh từ gốc: Thông kinh lạc – bổ Th ận – hoạt huyết – khu phong thấp, thì khớp mới dẻo dai, bước đi mới vững