Khoa Dược - Vật tư, thiết bị y tế

20/04/2026

💊 TÌM HIỂU VỀ NHÓM THUỐC ĐIỀU TRỊ ĐÁI THÁO ĐƯỜNG TYPE 2 - SULFONYLUREA (SU)

📌 Cơ chế tác dụng:
Các sulfamid hạ đường huyết (còn gọi là các sulfonylurê), có tác dụng kích thích tiết insulin từ tế bào beta của đảo tụy thông qua làm tăng độ nhạy cảm của các tế bào này với glucose.Thuốc liên kết với một thụ thể trên màng tế bào có tên gọi là SUR1 (sulfonylurea receptor), gây ức chế dòng kali đi ra khỏi tế bào beta bằng cách đóng kênh kali phụ thuộc ATP (Kir 6.2). Nồng độ kali nội bào tăng gây khử cực, làm mở các kênh calci phụ thuộc điện thế. Các kênh này sẽ tạo điều kiện cho dòng calci đi vào tế bào, dẫn đến bài xuất các bọc dự trữ insulin ra màng bào tương.
- Các hoạt chất trong nhóm:
+ Thế hệ 1: Carbutamide, Acetohexamide, Chlorpropamide, Tolbutamide
+ Thế hệ 2: Glipizide, Gliclazide, Glibenclamide, Glyburide
+ Thế hệ 3: Glimepiride

📌 Chỉ định:
Các thuốc sulfonylurê được chỉ định trong bệnh đái tháo đường typ 2 ở người lớn, khi chế độ ăn, luyện tập và giảm cân đơn thuần không đủ để kiểm soát đường huyết.
Thuốc được sử dụng như là chỉ định thay thế ở bệnh nhân đái tháo đường typ 2 có béo phì hoặc đề kháng insulin, khi sử dụng metformin không mang lại hiệu quả mong đợi, hoặc dung nạp kém hay có chống chỉ định với metformin. Thuốc cũng được chỉ định ở những bệnh nhân trong đó “đề kháng insulin” không vượt trội hơn so với “thiếu hụt insulin”, đặc biệt là những bệnh nhân có cân nặng bình thường.
Thuốc có thể dùng đơn độc hoặc kết hợp với metformin hoặc glitazon để làm tăng tiết insulin và cải thiện mức độ nhạy cảm với insulin của tổ chức ngoại vi.

📌 Chống chỉ định:
+ Bệnh nhân thiếu hụt insulin (đái tháo đường phụ thuộc insulin, trẻ vị thành niên, nhiễm toan ceton, tiền hôn mê và hôn mê do đái tháo đường);
+ Suy thận hoặc suy gan nặng (nguy cơ quá liều và hạ đường huyết);
+ Rối loạn chuyển hóa porphyrin ở gan (nguy cơ gặp đợt cấp tính);
+ Quá mẫn với các thuốc nhóm sulfamid (các thuốc hạ đường huyết, các sulfamid kháng khuẩn hay sulfamid lợi tiểu).
Ở bệnh nhân suy thận hoặc suy gan mức độ nhẹ đến trung bình, khuyến khích sử dụng gliclazid hoặc glipizid ở liều thấp nhất có hiệu quả và tránh sử dụng dạng giải phóng kéo dài.

11/04/2026

5 lưu ý quan trọng khi dùng Levothyroxine – không phải ai cũng biết

Ung thư tuyến giáp hiện nay không còn là một “án tử” như nhiều người vẫn nghĩ. Trên thực tế, đây là một trong những loại ung thư có tiên lượng tốt, tỷ lệ điều trị khỏi cao nếu được phát hiện sớm và điều trị đúng.
Tuy nhiên, sau phẫu thuật cắt tuyến giáp – đặc biệt là cắt toàn bộ – người bệnh gần như sẽ phải sống chung với thuốc hormon thay thế Levothyroxine suốt đời. Và chính việc “uống thuốc mỗi ngày” tưởng chừng đơn giản này lại là yếu tố quyết định bạn ổn định hay gặp biến chứng về sau.

1. Điều đầu tiên – và cũng là điều quan trọng nhất – chính là liều dùng
Levothyroxine không phải là loại thuốc có một liều cố định cho tất cả mọi người. Có người chỉ cần liều thấp đã đủ, nhưng cũng có người phải điều chỉnh nhiều lần mới đạt ngưỡng phù hợp.
Điều này phụ thuộc vào rất nhiều yếu tố: cân nặng, độ tuổi, mức độ thiếu hormon, thậm chí cả tình trạng hấp thu của đường tiêu hóa. Chính vì vậy, bác sĩ sẽ luôn yêu cầu bạn tái khám định kỳ để kiểm tra các chỉ số như TSH, FT3, FT4.
Sai lầm phổ biến nhất là người bệnh tự điều chỉnh liều khi thấy cơ thể có thay đổi. Nhưng chỉ cần tăng liều quá mức, cơ thể có thể rơi vào trạng thái giống cường giáp: tim đập nhanh, hồi hộp, mất ngủ, run tay, vã mồ hôi. Ngược lại, nếu uống thiếu, bạn lại quay về trạng thái suy giáp với cảm giác mệt mỏi, tăng cân, da khô, chậm chạp.
Nói cách khác, Levothyroxine không nguy hiểm – nhưng dùng sai cách thì rất dễ “lệch nhịp” cơ thể.

2. Thứ hai là thời điểm uống thuốc – yếu tố nhiều người xem nhẹ
Levothyroxine hấp thu chủ yếu ở ruột non, nhưng lại cực kỳ “nhạy cảm” với thức ăn và đồ uống. Nếu bạn uống thuốc cùng bữa sáng, hoặc uống kèm cà phê, khả năng hấp thu có thể giảm đáng kể mà bạn không hề hay biết.
Đó là lý do vì sao các khuyến cáo hiện nay đều thống nhất: nên uống thuốc vào buổi sáng, trước ăn ít nhất 30 đến 60 phút, với một cốc nước lọc.
Một chi tiết nhỏ nhưng rất quan trọng: cà phê có thể làm giảm hiệu quả thuốc, vì nó gắn với hoạt chất ngay trong đường tiêu hóa. Vì vậy, nếu có thói quen uống cà phê buổi sáng, bạn nên để sau khi uống thuốc ít nhất 1–2 giờ.
Chỉ cần sai thời điểm, dù uống đúng liều, hiệu quả điều trị vẫn có thể không đạt như mong muốn.

3. Trong quá trình dùng thuốc, cơ thể luôn “lên tiếng” – vấn đề là bạn có để ý hay không
Levothyroxine là hormon thay thế, nên mọi thay đổi của cơ thể thường phản ánh khá rõ việc bạn đang dùng đủ hay thiếu.
Nếu một ngày bạn thấy mình hồi hộp nhiều hơn, tim đập nhanh, khó ngủ, dễ cáu gắt, hoặc sụt cân bất thường – đó có thể là dấu hiệu của việc dư hormon.
Ngược lại, nếu bạn bắt đầu cảm thấy chậm chạp, mệt mỏi kéo dài, tăng cân, táo bón, sợ lạnh hơn bình thường – rất có thể cơ thể đang thiếu hormon.
Điều đáng nói là nhiều người lại bỏ qua những tín hiệu này, hoặc nghĩ đơn giản là do stress, do công việc. Nhưng thực tế, đây có thể là dấu hiệu cần điều chỉnh lại liều thuốc.
Việc lắng nghe cơ thể, vì thế, quan trọng không kém việc uống thuốc đúng giờ.

4. Một yếu tố “âm thầm” nhưng ảnh hưởng rất lớn: tương tác thuốc và thực phẩm
Có một thực tế là rất nhiều người uống Levothyroxine đúng giờ, đúng liều, nhưng kết quả xét nghiệm vẫn không ổn định. Nguyên nhân đôi khi lại nằm ở những thứ rất quen thuộc như… viên canxi, viên sắt, hay thuốc dạ dày.
Canxi là ví dụ điển hình. Khi vào cơ thể, nó có thể gắn với Levothyroxine ngay trong ruột và làm giảm hấp thu đáng kể. Điều tương tự cũng xảy ra với sắt, thuốc kháng acid, hoặc thậm chí là thực phẩm từ đậu nành.
Chính vì vậy, nếu bạn đang dùng thêm bất kỳ loại thuốc hay thực phẩm chức năng nào, nguyên tắc đơn giản nhưng rất quan trọng là: hãy uống cách Levothyroxine ít nhất 2–4 giờ.
Không phải cứ uống đủ là đủ – mà còn phải uống “đúng cách” để cơ thể thực sự hấp thu được.

5. Cuối cùng, một hiểu lầm khá phổ biến: có cần uống thêm thuốc bổ gan không?
Vì Levothyroxine được chuyển hóa qua gan, nên nhiều người lo lắng rằng dùng lâu dài sẽ ảnh hưởng đến chức năng gan, và từ đó tự ý bổ sung thêm các loại thuốc “bổ gan”.
Tuy nhiên, cho đến hiện tại, chưa có bằng chứng rõ ràng nào cho thấy Levothyroxine gây hại cho gan ở người không có bệnh lý nền.
Điều này có nghĩa là: nếu chức năng gan của bạn bình thường, bạn không cần thiết phải uống thêm bất kỳ loại thuốc bổ gan nào. Việc bổ sung chỉ nên thực hiện khi có chỉ định cụ thể từ bác sĩ, chẳng hạn khi có bệnh gan kèm theo hoặc men gan tăng.

=> Điều trị bằng Levothyroxine không khó, nhưng cũng không đơn giản như việc “mỗi ngày uống một viên thuốc”. Đó là cả một quá trình cần sự hiểu biết, theo dõi và điều chỉnh. Chỉ cần bạn uống đúng liều, đúng thời điểm, để ý những thay đổi của cơ thể và tránh các yếu tố cản trở hấp thu, thì hoàn toàn có thể sống khỏe mạnh, ổn định lâu dài dù không còn tuyến giáp.

10/04/2026

09/04/2026

🛎️CBIP: NGUY CƠ CHỨNG LOẠN VẬN ĐỘNG MUỘN Ở TRẺ EM KHI SỬ DỤNG CÁC THUỐC CHỐNG LOẠN THẦN

👉Các thuốc chống loạn thần chủ yếu được phê duyệt cho người trưởng thành. Ở trẻ em, dữ liệu về tính an toàn và hiệu quả còn hạn chế, nên chỉ định còn hạn chế. Tuy nhiên trong thực tế lâm sàng nhóm đối tượng này vẫn thường được sử dụng ngoài chỉ định được cấp phép (off label). Rối loạn vận động muộn là một tác dụng không mong muốn đã biết của thuốc chống loạn thần, đặc trưng bởi các cử động bất thường, không chủ ý ở vùng mặt và lưỡi, đôi khi xuất hiện ở các chi và có thể để lại di chứng lâu dài. Các triệu chứng thường khởi phát sau khi điều trị thuốc kéo dài từ vài tháng đến vài năm. Liều tích lũy tăng và/hoặc thời gian phơi nhiễm dài hơn được xác định là các yếu tố nguy cơ gây rối loạn vận động muộn.

👉Sau khi phân tích các dữ liệu hiện có, Trung tâm Thông tin Dược trị liệu Bỉ (CBIP) chỉ ra rằng tuy mức độ bằng chứng còn hạn chế, nhưng những ghi nhận về tỷ lệ và tần suất xuất hiện của các rối loạn này ở trẻ em cho thấy cần thận trọng khi sử dụng các thuốc này trên trẻ em. Theo đó, CBIP khuyến cáo nhân viên y tế đánh giá cẩn thận cân bằng lợi ích - nguy cơ trước khi chỉ định thuốc chống loạn thần. Đồng thời, nên chỉ định liều thấp nhất có hiệu quả trong thời gian ngắn nhất có thể, định kỳ theo dõi và ngừng thuốc ngay khi xuất hiện các triệu chứng rối loạn vận động liên quan đến thuốc.
Nguồn: Trung tâm DI & ADR Quốc Gia

03/04/2026

Send a message to learn more

03/04/2026

💊Amlodipine thuộc nhóm thuốc chẹn kênh calci, có tác dụng hạ huyết áp bằng cơ chế làm giãn mạch.
Vậy cơ chế của tác dụng không mong muốn gây phù ở thuốc này là gì?

Send a message to learn more

31/03/2026

🛡️ BỆNH TAY CHÂN MIỆNG LÀ GÌ?
Bệnh tay chân miệng là bệnh nhiễm vi rút cấp tính, lây truyền theo đường tiêu hóa, thường gặp ở trẻ nhỏ và có khả năng gây thành dịch lớn. Bệnh hiện chưa có vắc xin phòng bệnh.
**DẤU HIỆU NHẬN BIẾT
🌡️ Sốt > 37,5°C
😖 Loét miệng
💧 Phỏng nước ở lòng bàn tay, lòng bàn chân, vùng mông, đầu gối
**NGUỒN TRUYỀN NHIỄM BỆNH TAY CHÂN MIỆNG:
👤 Ổ chứa: Người bệnh hoặc người lành mang vi rút trong các dịch tiết từ mũi, hầu, họng, nước bọt, dịch tiết từ các nốt phỏng hoặc phân của bệnh nhân
⏳ Thời gian ủ bệnh: từ 3 đến 7 ngày
🔄 Thời gian lây nhiễm: Từ vài ngày trước khi khởi phát bệnh cho đến khi hết loét miệng và các phỏng nước, thường dễ lây nhất trong tuần đầu
🔁 Đường lây truyền
💦 Nước bọt, dịch tiết từ mũi họng, chất dịch từ các nốt phỏng của người bệnh
🧸 Đồ chơi, dụng cụ sinh hoạt, bàn ghế, quần áo, nền nhà bị nhiễm virus
👶 Tiếp xúc với phân của người bệnh, đặc biệt là khi thay tã cho trẻ
🤧 Giọt bắn khi người bệnh ho, hắt hơi
** BIỆN PHÁP PHÒNG CHỐNG
🧼 Thường xuyên rửa tay với nước rửa tay diệt khuẩn dưới vòi nước chảy
🍲 Ăn chín, uống sôi
🧽 Thường xuyên vệ sinh nơi ở, dụng cụ thường dùng bằng chất tẩy thông thường
🚫 Không cho trẻ tiếp xúc với người bệnh hoặc nghi ngờ mắc bệnh
🚽 Sử dụng nhà tiêu hợp vệ sinh
🏥 Đưa trẻ đi khám chữa ngay ở cơ sở y tế uy tín khi có dấu hiệu nghi ngờ mắc bệnh
✅ Cách phòng bệnh
1. Thực hiện tốt “3 sạch” gồm:
🍽️ Ăn uống sạch: Thực hiện ăn chín, uống chín, sử dụng nước sạch trong sinh hoạt hàng ngày, đảm bảo vật dụng ăn uống sạch sẽ và không cho trẻ dùng chung khăn ăn, khăn tay, vật dụng ăn uống như cốc, bát, đĩa, thìa.
🏠 Ở sạch: Vi rút có thể tồn tại ở bề mặt đồ vật trong không gian sống. Vì vậy, cần thường xuyên lau sạch các bề mặt, dụng cụ tiếp xúc hàng ngày như đồ chơi, dụng cụ học tập, tay nắm cửa, tay vịn cầu thang, mặt bàn/ghế, sàn nhà bằng xà phòng hoặc các chất tẩy rửa thông thường.
✋ Bàn tay sạch: Trẻ và người chăm sóc trẻ cần thường xuyên rửa tay bằng xà phòng và nước sạch, đặc biệt trước khi chế biến thức ăn, trước khi ăn/cho trẻ ăn, trước khi bế ẵm trẻ, sau khi đi vệ sinh, sau khi thay tã và làm vệ sinh cho trẻ.
2. Thu gom, xử lý phân và chất thải của trẻ.
🚨 Nên làm gì khi trẻ bị mắc bệnh?
🌡️ Khi thấy trẻ sốt và xuất hiện nốt phỏng ở lòng bàn tay, lòng bàn chân hoặc niêm mạc miệng, cần đưa trẻ đến ngay cơ sở y tế.
🏫 Khi trẻ bị bệnh phải cho trẻ nghỉ học, hạn chế tiếp xúc với trẻ khác.
🚫 Không làm vỡ các nốt phỏng để tránh nhiễm trùng và lây lan bệnh.
🥣 Hạn chế vận động, tăng cường dinh dưỡng, cho trẻ ăn thức ăn lỏng mềm như cháo, súp.

23/03/2026

💊 VÌ SAO DÙNG ESOMEPRAZOL KÉO DÀI CÓ THỂ GÂY THIẾU VITAMIN B12?
Khi sử dụng esomeprazole kéo dài, sự tiết acid dạ dày bị ức chế, làm giảm quá trình tách vitamin B12 khỏi protein.
👉 Hậu quả là khả năng hấp thu vitamin này suy giảm dần theo thời gian, đặc biệt ở những bệnh nhân dùng thuốc trong nhiều tháng đến nhiều năm. Tình trạng thiếu vitamin B12 có thể gây thiếu máu, mệt mỏi và các rối loạn thần kinh.
Vì vậy, ở bệnh nhân điều trị dài hạn, cần theo dõi tình trạng dinh dưỡng và cân nhắc bổ sung vitamin B12 khi cần thiết.

18/03/2026

Bước đột phá mới📣📣📣

16/03/2026

👉 10 THAY ĐỔI QUAN TRỌNG CỦA HƯỚNG DẪN ĐIỀU TRỊ RỐI LOẠN LIPID MÁU NĂM 2026 MỚI ĐƯỢC CÔNG BỐ VÀO 13/03/2026
Guideline rối loạn lipid 2026 của ACC/AHA đánh dấu một sự thay đổi khá rõ trong cách tiếp cận điều trị rối loạn lipid. Nếu guideline 2018 chủ yếu tập trung vào việc giảm LDL bằng statin và nhấn mạnh phần trăm giảm LDL, thì phiên bản 2026 đã mở rộng cách tiếp cận sang đánh giá nguy cơ toàn diện hơn, điều trị sớm hơn và sử dụng thêm nhiều công cụ sinh học mới.
Dưới đây là 10 thay đổi quan trọng nhất mà bác sĩ lâm sàng nên biết.
📍1. Thay đổi tên guideline: từ “cholesterol” sang “dyslipidemia”
Guideline 2018 có tên là Guideline on Blood Cholesterol, chủ yếu tập trung vào LDL.
Trong guideline 2026, tên chính thức là Guideline on the Management of Dyslipidemia, phản ánh một cách nhìn rộng hơn: nguy cơ tim mạch không chỉ đến từ LDL mà còn từ các loại lipoprotein gây xơ vữa khác như triglyceride, remnant particles và lipoprotein(a).
Điều này cho thấy tư duy điều trị rối loạn lipid đã chuyển từ một yếu tố đơn lẻ sang toàn bộ hệ thống lipoprotein gây xơ vữa.
📍2. Điều trị rối loạn lipid nên bắt đầu sớm hơn
Một điểm nhấn rất rõ trong guideline mới là khái niệm “lifetime exposure to LDL” (tổng thời gian cơ thể tiếp xúc với LDL trong suốt cuộc đời).
Nếu LDL cao từ tuổi trẻ và kéo dài nhiều năm, nguy cơ xơ vữa sẽ tích lũy dần. Vì vậy guideline khuyến cáo cần phát hiện và điều trị sớm hơn, đặc biệt ở người trẻ có LDL ≥160 mg/dL hoặc có tiền sử gia đình bệnh tim mạch sớm.
Đây là một thay đổi quan trọng vì trước đây việc điều trị thường tập trung vào người trung niên hoặc lớn tuổi.
📍3. Thay công cụ đánh giá nguy cơ tim mạch
Guideline 2018 sử dụng Pooled Cohort Equations để tính nguy cơ tim mạch.
Guideline 2026 thay bằng PREVENT risk equations (một mô hình dự đoán nguy cơ tim mạch mới của American Heart Association). Công cụ này cho phép ước tính nguy cơ trong 10 năm và 30 năm, giúp đánh giá nguy cơ lâu dài tốt hơn, đặc biệt ở người trẻ.
📍4. LDL-C mục tiêu điều trị quay trở lại
Một trong những thay đổi gây chú ý nhất là guideline quay trở lại cách tiếp cận mục tiêu LDL cụ thể.
Guideline 2018 nhấn mạnh giảm LDL bao nhiêu phần trăm, còn guideline 2026 vừa giữ phần trăm giảm LDL vừa đặt mục tiêu LDL rõ ràng.
Ví dụ:
bệnh nhân ASCVD (bệnh tim mạch do xơ vữa): LDL nên

12/03/2026

🗓️ SINH HOẠT CHUYÊN MÔN – BÌNH BỆNH ÁN TẠI KHOA DƯỢC

Thực hiện kế hoạch sinh hoạt chuyên môn định kỳ, Khoa Dược đã tổ chức buổi bình bệnh án với sự tham gia của các dược sĩ trong khoa.

Tại buổi sinh hoạt, các bệnh án thực tế đã được lựa chọn để cùng phân tích, trao đổi và thảo luận về việc sử dụng thuốc trong điều trị như:
✅ Đánh giá phác đồ điều trị
✅ Rà soát tương tác thuốc
✅ Theo dõi phản ứng có hại của thuốc, cũng như một số lưu ý trong sử dụng thuốc trên các đối tượng đặc biệt.

📝 Hoạt động bình bệnh án định kỳ là dịp để các dược sĩ cập nhật kiến thức chuyên môn, chia sẻ kinh nghiệm thực tiễn và nâng cao vai trò của dược sĩ trong việc đảm bảo sử dụng thuốc hợp lý, an toàn và hiệu quả cho người bệnh.

🖇️ Khoa Dược sẽ tiếp tục duy trì các buổi sinh hoạt chuyên môn định kỳ nhằm không ngừng nâng cao chất lượng công tác dược lâm sàng và hỗ trợ tốt hơn cho hoạt động điều trị.

10/03/2026

HƯỚNG DẪN SỬ DỤNG KHÁNG SINH ĐIỀU TRỊ THEO KINH NGHIỆM