22/11/2025
Hiện nay thời tiết khi chuyển mùa sang mùa đông giá rét, nhiệt độ thay đổi thất thường, nắng hanh khô ban ngày và buổi tối lại se lạnh kèm theo sương mù sáng sớm. Đây là thời điểm thuận lợi cho các loại vi khuẩn, virut phát triển và dễ dàng xâm nhập vào cơ thể chúng ta, đặc biệt là các em nhỏ, người già và những người có hệ miễn dịch kém, Trạm y tế khuyến cáo một số bệnh truyền nhiễm thường gặp và cách phòng tránh như sau:
* Các bệnh thường gặp khi giao mùa như:
1.Viêm họng :
Bệnh thường thường gặp cả ở mọi lứa tuổi. Triệu chứng đầu tiên là đau họng khi nuốt, sốt, khàn tiếng, ho do bị kích ứng ở đường hô hấp trên, có thể kèm theo sổ mũi. Nguyên nhân gây bệnh thường thấy do loại vi khuẩn liên cầu tan máu beta nhóm A, có nhiều trường hợp do vi rút. Nếu không được chữa trị hiệu quả, bệnh có thể dẫn đến viêm phổi, viêm khớp, biến chứng tại cơ tim và van tim.
2. Viêm VA:
Biểu hiện của bệnh là: sốt trên 38,5 độ ,chảy nước mũi, lúc đầu chảy mũi trong, loãng, những ngày sau thường chảy mũi nhầy, mủ, ngạt mũi và kèm theo ho, nếu không điều trị kịp thời sẽ có biến chứng thành viêm phế quản
3. Viêm phế quản, biến chứng viêm phổi:
Viêm phế quản có thể xảy ra ở bất cứ lứa tuổi nào, thường gặp khi thay đổi thời tiết hoặc bị viêm họng, viêm mũi do không chữa trị hiệu quả kịp thời hoặc theo diễn tiến của bệnh... Nhiều trường hợp tmắc bệnh chỉ sổ mũi trong, ho nhẹ nhưng có thể ảnh hưởng đến sinh hoạt hằng ngày. Nếu tình trạng này kéo dài, không điều trị đúng, bệnh nhân dễ bị nhiễm trùng lan rộng và sâu hơn vào phế quản phổi, phế nang và nhu mô phổi rất nguy hiểm với các triệu chứng sốt cao, ho khạc, ho đàm đặc, có màu xanh hoặc vàng, nằm li bì
4. Cúm:
Triệu chứng thường thấy như sốt nhẹ, có thể ớn lạnh, đau đầu, chóng mặt, ho, đau họng, nghẹt mũi, chán ăn, đặc biệt là hắt hơi nhiều và chảy nước mũi trong. Tùy theo sức đề kháng của cơ thể mà thời gian bệnh kéo dài hay rút ngắn, giảm nhẹ hoặc nghiêm trọng hơn.
5.Bệnh xương khớp :
Hay còn gọi là bệnh thấp khớp thường gặp ở trẻ 5-15 tuổi, bệnh phát triển mạnh khi trời lạnh, hoặc mỗi khi thay đổi thời tiết. Triệu chứng ban đầu của bệnh thể hiện qua viêm họng đỏ cấp tính, sốt và đau họng.
Sau 7-10 ngày bệnh nhân có thể sốt cao, mệt mỏi, xanh xao, sưng, nóng đỏ và đau các khớp lớn như khớp vai, háng... kéo dài chừng 5-7 ngày rồi khỏi, không để lại di chứng gì nếu điều trị kịp thời. Bệnh thấp khớp cần điều trị kịp thời để ngăn chặn sự tái phát và tránh tổn thương tim mạch.
6. Bệnh sởi
Sởi là bệnh truyền nhiễm do vi rút sởi gây ra và là một trong các loại bệnh thường gặp vào thời điểm mùa thu. Bệnh sởi có các biểu hiện đặc trưng là sốt, phát ban, ho, mắt đỏ (viêm kết mạc mắt), chảy nước mũi; có thể dẫn đến những biến chứng nặng như: Viêm tai giữa, viêm phổi, tiêu chảy, khô loét giác mạc mắt, viêm não... dễ dẫn đến tử vong. Bệnh lây theo đường hô hấp qua các giọt bắn dịch tiết từ đường hô hấp của người mắc bệnh hoặc qua tiếp xúc trực tiếp hoặc qua bàn tay bị ô nhiễm với các dịch tiết đường hô hấp có chứa mầm bệnh. Với trẻ mắc bệnh sởi, cha mẹ không nên kiêng nước, kiêng gió, kiêng ăn… Bởi khi trẻ không được ăn đủ chất sẽ khiến bệnh kéo dài; còn kiêng gió, kiêng nước khiến trẻ không đảm bảo vệ sinh làm tăng tỷ lệ viêm phổi và các bệnh viêm đường hô hấp khác.
Để bảo vệ trẻ khỏi bệnh sởi thì biện pháp hiệu quả nhất là tiêm phòng sởi cho trẻ đầy đủ, đúng thời gian.
7. Bệnh tay chân miệng
Tay chân miệng cũng là bệnh phổ biến vào tháng 9, tháng 10 và tháng 11 hằng năm, khi thời tiết biến đổi phức tạp. Bệnh thường xuất hiện ở trẻ nhỏ dưới 10 tuổi, đặc biệt là trẻ dưới 5 tuổi. Bệnh do vi rút gây ra, triệu chứng xuất hiện đầu tiên thường là sốt. Vì thế, ngay khi phát hiện ra các dấu hiệu, cần đưa trẻ đi khám để xác định xem hiện tượng nóng sốt ở trẻ là do loại bệnh lý nào để từ đó có biện pháp xử lý kịp thời.
8. Viêm mũi dị ứng
Trong thời khắc giao mùa, sự thay đổi của nhiệt độ và sự hiện diện của những tác nhân gây dị ứng trong môi trường như phấn hoa, cây cỏ, nấm mốc sẽ làm cho những người có cơ địa nhạy cảm bị viêm mũi dị ứng với biểu hiện ngứa mũi, hắt hơi, sổ mũi, ngạt mũi liên tục. Tình trạng dị ứng có thể ảnh hưởng lên mắt gây ngứa mắt, đỏ mắt, chảy nước mắt. Mặc dù bệnh không nguy hiểm nhưng gây khó chịu làm ảnh hưởng đến sinh hoạt của người bệnh.
9. Bệnh Covid – 19.
Covid – 19 là bệnh truyền nhiễm lây từ người bệnh nhiễm virut sars – cov -2, thời gian ủ bệnh kéo dài từ 2 - 14 ngày, trung bình là 5 ngày. Trong thời gian này, người bệnh gần như không có triệu chứng gì nhưng virus vẫn tồn tại và có thể lây truyền bệnh.
Sau thời gian ủ bệnh, triệu chứng sớm do virus SARS-CoV-2 gây ra sẽ xuất hiện vào từ 2 - 14 ngày kể từ khi tiếp xúc với virus. Triệu chứng của mỗi người có thể là khác nhau tùy theo thể virus cũng như khả năng miễn dịch của người bệnh, thường gặp gồm:
- Sốt là dấu hiệu phổ biến sớm nhất để nhận biết một người nhiễm virus SARS-CoV-2, hầu hết người mắc bệnh đều sốt từ 38 độ C trở lên.Triệu chứng sốt thường là g*i rét, ớn lạnh.
- Ho khan cũng là triệu chứng nhiễm Covid-19 xuất hiện sớm và phổ biến. Ho do Covid-19 không thể trị dứt điểm với thuốc ho thông thường.
- Cơ thể mệt mỏi, Theo Tổ chức Y tế Thế giới, khoảng 40% bệnh nhân Covid-19 xuất hiện dấu hiệu mệt mỏi trong giai đoạn sớm, có thể kéo dài suốt thời gian mắc bệnh và cả khi bệnh kết thúc một vài tuần.
Có thể thấy, các triệu chứng sớm của nhiễm Covid-19 rất giống với cảm cúm do virus thông thường nên dễ bị nhầm lẫn.
Diễn biến của nhiễm Covid-19 ở mỗi người có thể khác nhau, do đó triệu chứng cũng không giống nhau nhưng nếu có triệu chứng và tiếp xúc với người bệnh, nên xét nghiệm chẩn đoán bệnh sớm.
10. Bệnh đậu mùa khỉ.
Các triệu chứng có từ nhẹ đến nặng và thường tự mất đi trong vòng 2 – 3 tuần. Các vết loét có thể gây ngứa hoặc đau.
Ở một số ít người, như trẻ nhỏ, người suy giảm miễn dịch có thể diễn biến nghiêm trọng hơn và tử vong.
Bệnh đầu mùa khỉ không lây truyền một cách dễ dàng giữa người với người nhưng chúng ta có thể bị lây qua tiếp xúc trực tiếp với người mắc bệnh, thông qua các đặc điểm sau:
- Vết loét, vảy, nốt ban hoặc dịch cơ thể ( dịch, mủ hoặc máu từ tổn thương trên da)
- Nước bọt, giọt bắn – tiếp xúc mặt đối mặt trong thời gian dài.
- Vật dụng như ga giường hoặc khăn đã qua sử dụng.
- Trong khi quan hệ tình dục.
Triệu chứng điển hình của bệnh đậu mùa khỉ là phát ban với mụn nước trên mặt, bàn tay, bàn chân, mắt, miệng và bộ phận sinh dục.
Phát ban ở bộ phận sinh dục và xung quanh hậu môn là những triệu chứng liên quan đến đợt bùng phát dịch hiện nay.
Cùng với phát ban, các triệu chứng khác gồm sốt, giảm năng lượng, đau đầu, mệt mỏi và sưng hạch.
Người mắc bệnh đậu mùa khỉ có thể lây truyền bệnh trong thời gian có triệu chứng
Nếu có các triệu chứng như phát ban, sốt, giảm năng lượng hãy liên hệ với nhân viên y tế để được tư vấn, xét nghiệm và điều trị kịp thời.
Nếu bản thân nghi ngờ hoặc được khẳng định đã nhiễm bệnh đậu mùa khỉ, hãy tự cách ly đến khi các vết ban, vết loét đã lành và rụng hết vảy và nên tránh quan hệ tình dục.
II/ Cách phòng tránh các bệnh mùa thu đông.
Tất cả các bệnh trên nếu mắc phải ảnh hưởng rất lớn đến sinh hoạt cũng như việc học tập, lao động hằng ngày vì vậy chúng ta cần phải có những biện pháp như sau để phòng bệnh:
- Có chế độ học tập và sinh hoạt hợp lý như đi ngủ và dậy đúng giờ, không thức quá khuya.
- Vệ sinh cá nhân sạch sẽ đặc biệt là vệ sinh răng miệng, xúc miệng bằng nước muối hoặc các loại dung dịch xúc miệng khác.
- Thường xuyên nhỏ mắt , mũi bằng nước muối sinh lý.
- Măc đủ ấm khi đi học vào buổi sáng và buổi tối, đội nón mũ khi đi ngoài trời nắng đặc biệt là vào buổi trưa.
- Đảm bảo dinh dưỡng, tăng cường ăn nhiều rau xanh, uống nhiều nước. Nếu có điều kiện nên uống các loại nước hoa quả có chứa vitamin C như nước cam, chanh…
- Hạn chế ăn những thức ăn lấy trực tiếp từ tủ lạnh như nước lạnh, kem, đá lạnh…
- Hạn chế tập trung ở những chỗ đông người.
- Hạn chế tiếp xúc với người có biểu hiện bị cúm, viêm đường hô hấp.
- Khi có các triệu chứng mắc bệnh cần được nghỉ nghơi, chăm sóc và đến ngay các cơ sở y tế để được tư vấn và điều trị tránh các biến chứng không mong muốn.
- Tiêm vắc xin phòng bệnh đầy đủ và đúng lịch (đối với các bệnh có vắc xin phòng bệnh như: Cúm, sởi, rubella, ho gà…).
Giữ ấm cơ thể: Thời điểm giao mùa nóng lạnh thất thường, cơ thể dễ bị cảm lạnh, nhất là ở người già và trẻ nhỏ. Vì vậy, cần giữ ấm cổ, ngực, lưng, đặc biệt là gan bàn chân.
Ăn uống đủ chất, đảm bảo dinh dưỡng, ăn nhiều hoa quả để giúp cơ thể tăng cường vitamin, nâng cao sức đề kháng. Ăn cân đối các nhóm dưỡng chất: Tinh bột, chất đạm, chất béo, vitamin và khoáng chất. Uống nước ấm, tránh ăn, uống những thức ăn, nước uống lấy trực tiếp từ tủ lạnh. Các loại trái cây thuộc họ cam quýt như cam, bưởi là nguồn cung cấp vitamin C dồi dào.
Luyện tập nhiều hơn: Để tăng sức đề kháng của cơ thể, cần luyện tập nhiều hơn vào những ngày giao mùa. Sự thay đổi nhiệt độ giữa hai mùa sẽ khiến dễ có nguy cơ bị cảm lạnh vào những buổi sáng và buổi tối. Chính vì thế, khi luyện tập, nên chú ý việc lựa chọn trang phục phù hợp với nhiệt độ của môi trường.
Đeo khẩu trang khi ra ngoài: Đeo khẩu trang để phòng bệnh là một việc đơn giản nhưng hiệu quả để ngăn ngừa vi rút, vi khuẩn lây qua đường hô hấp. Khi bản thân có các triệu chứng như hắt hơi, ho… nên đeo khẩu trang để tránh lây bệnh cho người khác.
Giữ tâm trạng tốt: Việc thay đổi thời tiết có thể ảnh hưởng tới cả thể chất và tinh thần. Nhiều người có thể bị mất ngủ, đau đầu và rơi vào trạng thái tâm lý mất ổn định. Vì vậy, ngoài việc giữ cơ thể khỏe mạnh, cũng nên quan tâm tới sức khỏe tinh thần, giữ cho tâm trạng thoải mái và tích cực./.
