06/01/2026
Khi bị va đập do tai nạn lao động, tai nạn giao thông, té ngã,... bệnh nhân rất dễ bị sưng nề, bầm tím phần mềm. Nếu biết cách giảm sưng khi bị va đập, triệu chứng bệnh sẽ được cải thiện nhanh, giúp quá trình hồi phục được rút ngắn đáng kể.
1. Sưng bầm khi bị va đập - tình trạng thường gặp
Trong cuộc sống, việc bất ngờ gặp phải những chấn thương phần mềm là điều khó tránh. Điều này càng quen thuộc với những người thường xuyên phải làm các công việc nặng nhọc, vận động mạnh, chơi thể thao,...
Chấn thương phần mềm gồm các tổn thương ở gân, cơ, dây chằng và phần da, mỡ, bao khớp cùng các tổ chức liên kết khác. Khi phần mềm bị va đập dẫn tới chấn thương, các tổ chức này có thể bị chảy máu, sưng nề, mất khả năng vận động. Chính vì vậy, việc sơ cứu ban đầu đóng vai trò quan trọng trong việc làm giảm sưng tím sau va đập cho bệnh nhân.
2. Các cách giảm sưng khi bị va đập phần mềm
Nhiều người bị các chấn thương như dập tím phần mềm đã cho rằng, đây là vấn đề nhỏ nhặt nên chủ quan. Điều này dẫn đến tình trạng sưng tím càng nặng, gây đau dai dẳng kéo dài. Thậm chí, một số trường hợp không xử lý đúng cách đã gây ảnh hưởng tới khả năng vận động, làm tăng nguy cơ viêm cứng khớp, biến dạng hoặc teo khớp, đẩy nhanh quá trình thoái hóa,...
Sau đây là cách giảm vết bầm tím và vết sưng nề khi bị va đập phần mềm:
2.1 Nghỉ ngơi
Sau khi bị va đập, người bệnh cần nghỉ ngơi, hạn chế tối đa việc di chuyển hoặc vận động để làm giảm lượng máu chảy và giảm nhẹ triệu chứng đau. Đồng thời, người bệnh nên hạn chế tác động lực đến vị trí bị chấn thương. Nếu bị va đập ở chân thì nên hạn chế đi lại, nếu bị ở tay thì nên treo hoặc nâng đỡ tay,... để ngăn ngừa tổn thương lan rộng.
2.2 Chườm đá
Chườm đá nhanh sau khi bị va đập sẽ làm co rút lại các mạch máu và mô bị dập do chấn thương, làm giảm tình trạng xuất huyết dưới da. Từ đó, việc này giúp làm giảm các cơn co thắt gây đau, sưng tấy và chảy máu. Cứ sau khoảng 2 - 3 giờ thì bạn nên chườm đá 1 lần khoảng 20 phút. Đá nên bọc trong 1 chiếc khăn mềm, massage nhẹ nhàng lên vị trí bị sưng bầm và vùng da xung quanh. Chườm đá chỉ có tác dụng trong vòng 72 giờ kể từ khi bị chấn thương.
2.3 Băng ép
Nên sử dụng các loại băng thun quấn quanh vị trí bị va đập để làm giảm tình trạng sưng nề và chảy máu (nếu có). Lưu ý không nên băng quá chật vì có thể gây căng tức. Có thể băng rộng ra xung quanh ở phía trên - dưới vùng bị chấn thương.
2.4 Kê cao
Với những vết thương phần mềm thì việc gác cao hơn so với tim sẽ giúp máu chảy về tim. Từ đó, việc này giúp giảm đau và giảm sưng nề hiệu quả. Với trường hợp bị va đập phần mềm ở chi dưới thì người bệnh nên kê chân lên cao. Còn nếu bị va đập ở tay thì nên treo tay bằng đai.
Trong vòng 48 giờ, các chấn thương sau khi được xử lý bằng những nguyên tắc trên sẽ có hiệu quả rõ rệt, giúp hồi phục nhanh hơn.
Nếu sau 48 giờ chỗ bầm vẫn còn đau thì áp dụng phương pháp chữa trị bằng nhiệt, chườm ấm bằng khăn ấm, một chai nước nóng hoặc túi nóng nhưng đủ để ấm tránh trường hợp bị bỏng.
2.5 Chườm ấm
Cách này được áp dụng sau khi tình trạng sưng nề do va đập đã thuyên giảm dần. Nhiệt độ cao sẽ giúp đánh tan vết bầm tím ở vết thương phần mềm, xoa dịu cơn đau nhức bằng cách làm tăng lưu lượng máu tới khu vực quanh vị trí bị thương.
Cách giảm sưng khi bị va đập bằng chườm ấm: Lấy 1 chiếc khăn mềm, sạch và 1 chậu nước sạch. Sau đó, để khăn vào chậu, đổ nước nóng vào ngâm trong vài phút. Sau đó, lấy khăn ra vắt thật khô, để nguội bớt thì đắp lên vùng bị sưng trong khoảng 20 phút. Nên sử dụng nước ấm có nhiệt độ vừa phải. Đồng thời, phải đảm bảo các dụng cụ đều sạch sẽ để tránh gây nhiễm trùng.
Ngoài ra, bệnh nhân có thể chườm ấm bằng cách lăn trứng gà giảm sưng đối với những thương kín. Cách này giúp làm giảm nhanh tình trạng khó chịu ở vị trí bị sưng phù.
2.6 Tăng cường vitamin C trong thực đơn
Thiếu hụt vitamin C có thể gây bầm tím da. Do vậy, khi bị va đập dẫn tới sưng phù và bầm tím, bệnh nhân có thể tăng cường sử dụng những thực phẩm giàu vitamin C như cam, bưởi, ổi, táo, lê, chuối, ớt chuông,... Việc này giúp bệnh nhân phục hồi sức khỏe tốt hơn, tan vết bầm nhanh hơn.
3. Lưu ý trong việc áp dụng các cách giảm sưng khi bị va đập
Một số lưu ý quan trọng người bệnh cần nhớ:
Trong trường hợp các triệu chứng không có dấu hiệu thuyên giảm mà còn nặng hơn, người bệnh nên đi khám bác sĩ ngay để được chẩn đoán, điều trị sớm;
Không sử dụng dầu nóng để xoa bóp vết thương bị sưng phù, bầm tím,... Nguyên nhân vì việc này sẽ làm tổn thương thêm các mao mạch, chảy máu trong nhiều hơn, khiến các triệu chứng sưng nề, đau đớn càng nặng hơn. Do đó, cần tránh bóp nắn, xoa dầu, không nên dùng thuốc tan máu bầm hoặc bôi mật gấu quá sớm (trong vòng 24 giờ đầu tiên sau khi bị va đập) vì có thể gây chảy máu nhiều thêm, làm tăng hiện tượng sưng, bầm;
Không nên cố gắng vận động trong vòng 72 giờ sau khi bị chấn thương va đập vì việc này sẽ gây đau đớn, ảnh hưởng xấu tới tình trạng vết thương;
Không nên áp dụng các phương pháp xử lý chưa được kiểm chứng (theo kinh nghiệm dân gian). Không thoa rượu hoặc cồn vì có thể làm tăng triệu chứng phù nề, thậm chí khiến các tổn thương lan rộng. Đồng thời, việc này cũng làm tăng nguy cơ nhiễm trùng, khiến thời gian hồi phục lâu hơn;
Với các cơn đau dữ dội, bệnh nhân không nên massage. Việc này có thể khiến máu chảy tới các vị trí tổn thương càng nhiều hơn, gây sưng to và đau đớn hơn;
Trường hợp vết sưng nề, bầm tím có kèm theo các dấu hiệu sau thì cần đưa bệnh nhân đến cơ sở y tế gần nhất để được cấp cứu: Sốt, vết bầm tím nằm gần mắt, vết bầm sưng hơn, chuyển sang màu đỏ và rất đau, không cử động được, vết bầm không biến mất sau 2 tuần, vết bầm không rõ nguyên nhân hoặc xuất hiện nhiều lần không giải thích được.
Các cách giảm sưng khi bị va đập phần mềm kể trên chỉ mang tính tạm thời nhằm hạn chế chấn thương tiến triển nặng hơn. Do đó, khi đã thực hiện xong các nguyên tắc trên, người bệnh vẫn nên đi khám để được kiểm tra kỹ hơn. Việc xử lý, can thiệp các chấn thương đúng cách, kịp thời sẽ giúp tổn thương mau chóng hồi phục.
