Can thiệp sớm Cầu Vồng Tp Thái Bình

30/04/2026

🎯 CÁCH GIÚP TRẺ NGỒI YÊN TRONG DẠY CAN THIỆP 1-1
Nhiều phụ huynh chia sẻ: “Cô ơi, con không chịu ngồi học, cứ chạy nhảy suốt!” 😥

Thực tế, việc ngồi yên là kỹ năng cần dạy, không phải tự nhiên trẻ có.

👉 Dưới đây là những cách hiệu quả giúp trẻ ngồi học tốt hơn:

🪑 1. Bắt đầu từ thời gian NGẮN

⏱️ Cho trẻ ngồi 1–2 phút trước

✔️ Sau đó tăng dần 3–5–7 phút

👉 Trẻ sẽ dễ hợp tác hơn thay vì ép ngồi lâu ngay từ đầu

🎁 2. Tạo động lực hấp dẫn

💡 Dùng đồ chơi, bánh, hoạt động trẻ thích

✔️ Ngồi ngoan = có thưởng

👉 Trẻ hiểu: “Ngồi = có lợi” 😍

📏 3. Quy định rõ ràng

🗣️ Nói đơn giản: “Ngồi xuống”, “Ngồi học”

✔️ Kèm cử chỉ, hướng dẫn cụ thể

👉 Tránh nói dài dòng khiến trẻ không hiểu

🔄 4. Xen kẽ học – nghỉ

🎯 1 nhiệm vụ → nghỉ ngắn

✔️ Ví dụ: học 2 phút – chơi 1 phút

👉 Giúp trẻ không bị quá tải

👏 5. Khen NGAY khi trẻ hợp tác

🌟 “Giỏi quá!”, “Con ngồi đẹp rồi!”

✔️ Khen cụ thể hành vi

👉 Tăng khả năng lặp lại hành vi tốt

🚫 6. Hạn chế yếu tố gây xao nhãng

📺 Tắt TV, điện thoại

🎲 Bàn học gọn gàng

👉 Giúp trẻ tập trung hơn

💖 Lưu ý quan trọng:

Không phải trẻ không ngoan, mà là trẻ chưa biết cách ngồi học đúng.

Kiên trì – nhẹ nhàng – nhất quán chính là chìa khóa 🔑
Nguồn st

30/04/2026

Trong can thiệp cho trẻ chậm nói, 𝒄𝒂́𝒄 𝒃𝒂̀𝒊 𝒕𝒂̣̂𝒑 𝒗𝒂̣̂𝒏 đ𝒐̣̂𝒏𝒈 𝒎𝒐̂𝒊 𝒎𝒊𝒆̣̂𝒏𝒈 𝒍𝒖𝒐̂𝒏 𝒍𝒂̀ 𝒃𝒖̛𝒐̛́𝒄 𝒌𝒉𝒐̛̉𝒊 đ𝒂̂̀𝒖 𝒒𝒖𝒂𝒏 𝒕𝒓𝒐̣𝒏𝒈.
Hôm nay, Chang trích lại một phần mình rất tâm đắc từ tài liệu chuyên môn kinh điển mà ai làm can thiệp chắc chắn từng lật giở ít nhất một lần. Ai đoán được tên sách chưa?
Cùng đọc – và cùng suy ngẫm với Chang nhé!|
(𝐵𝑎̀𝑖 𝑣𝑖𝑒̂́𝑡 𝑑𝑢̛̣𝑎 𝑣𝑎̀𝑜 𝑡ℎ𝑜̂𝑛𝑔 𝑡𝑖𝑛 𝑡𝑟𝑜𝑛𝑔 𝑠𝑎́𝑐ℎ. 𝑇𝑢𝑦 𝑛ℎ𝑖𝑒̂𝑛, 𝑚𝑖̀𝑛ℎ 𝑐𝑜́ đ𝑢̛𝑎 𝑡ℎ𝑒̂𝑚 𝑔𝑖𝑎̉𝑖 𝑡ℎ𝑖́𝑐ℎ 𝑛𝑔𝑜𝑎̀𝑖 𝑣𝑎̀𝑜 𝑛𝑜̣̂𝑖 𝑑𝑢𝑛𝑔! )

✨ 𝐂𝐀́𝐂 𝐇𝐎𝐀̣𝐓 Đ𝐎̣̂𝐍𝐆 𝐍𝐎́𝐈 – 𝐂𝐇𝐔̉ Đ𝐄̂̀ 𝟏: 𝐁𝐀̀𝐈 𝐓𝐀̣̂𝐏 𝐕𝐀̣̂𝐍 Đ𝐎̣̂𝐍𝐆 𝐌𝐎̂𝐈 𝐌𝐈𝐄̣̂𝐍𝐆
📌 Lưu ý:
Hãy thực hiện những bài tập này mỗi ngày như một phần trong giờ chơi. Không ép trẻ thực hiện. Điều quan trọng là làm cho các hoạt động trở nên thú vị và thực hiện cùng trẻ một cách vui vẻ, tự nhiên.

𝟏. 𝐓𝐚̆𝐧𝐠 𝐜𝐮̛𝐨̛̀𝐧𝐠 đ𝐢𝐞̂̀𝐮 𝐤𝐡𝐢𝐞̂̉𝐧 𝐭𝐡𝐨̛̉ – 𝐂𝐚́𝐜 𝐛𝐚̀𝐢 𝐭𝐚̣̂𝐩 𝐯𝐞̂̀ 𝐩𝐡𝐨̂̉𝐢
Điều khiển hơi thở đóng vai trò then chốt trong phát âm – giúp trẻ tạo âm đều, rõ và đúng ngữ điệu. Dưới đây là 13 hoạt động khuyến khích trẻ 𝒄𝒂̉𝒎 𝒏𝒉𝒂̣̂𝒏 𝒗𝒂̀ 𝒌𝒊𝒆̂̉𝒎 𝒔𝒐𝒂́𝒕 𝒉𝒐̛𝒊 𝒕𝒉𝒐̛̉:

1. Tập thở sâu: Hít vào bằng mũi – thở ra bằng miệng, có thể kết hợp thổi b**g bóng tưởng tượng.
2. Tập thư giãn: Kết hợp hít thở với âm nhạc nhẹ để trẻ thả lỏng cơ thể.
3. Tạo âm đều: Kéo dài âm “ồ…”, “ưm…” để tập hơi thở dài và ổn định.
4. Tạo ra các âm đơn giản: Như “phù”, “bù”, kết hợp chuyển động miệng.
5. Chạy, đạp xe hoặc vận động mạnh rồi ngồi xuống tập thở đều.
6. Thổi b**g bóng xà phòng: Trẻ thổi nhẹ sao cho b**g bóng bay lên.
7. Thổi ống hút: Dùng ống hút thổi vào nước hoặc thổi di chuyển vật nhỏ.
8. Thổi sáo, kèn đồ chơi, còi: Kết hợp hơi thở với âm thanh tạo hứng thú.
9. Thổi nước trong ống: Quan sát bọt khí nổi lên để trẻ học cách điều phối.
10. Thổi bóng nước nổi: Cố gắng không để b**g bóng rơi khỏi tay.
11. Thổi những chiếc lông: Điều chỉnh hướng – lực thổi để di chuyển.
12. Thổi vào giấy gấp hoặc bánh xe quay: Quan sát vật chuyển động nhờ luồng hơi.
13. Thổi vào mặt người hoặc đồ chơi: Gợi cảm giác gió – tạo phản ứng.

𝟐. 𝐁𝐚̀𝐢 𝐭𝐚̣̂𝐩 𝐯𝐨̛́𝐢 𝐤𝐡𝐨𝐚𝐧𝐠 𝐦𝐮̃𝐢 – 𝐦𝐢𝐞̣̂𝐧𝐠: 𝐍𝐡𝐚̣̂𝐧 𝐭𝐡𝐮̛́𝐜 𝐯𝐞̂̀ 𝐥𝐮̛𝐨̛̃𝐢 𝐯𝐚̀ 𝐦𝐨̂𝐢
Nhiều trẻ chậm nói không nhận thức được 𝒗𝒊̣ 𝒕𝒓𝒊́ 𝒗𝒂̀ 𝒄𝒉𝒖̛́𝒄 𝒏𝒂̆𝒏𝒈 𝒄𝒖̉𝒂 𝒍𝒖̛𝒐̛̃𝒊 – 𝒎𝒐̂𝒊. Các bài tập dưới đây giúp tăng cảm giác và sự điều khiển vùng miệng, hỗ trợ rõ rệt cho phát âm:

1. Bôi mật hoặc mứt lên môi cho trẻ liếm quanh miệng.
2. Đưa lưỡi ra – vào theo hướng dẫn (trái, phải, lên, xuống).
3. Chạm lưỡi vào răng – má – vòm miệng qua trò chơi “Lưỡi khám phá nhà”.
4. Thổi lông hoặc giấy bằng lưỡi – luyện kết hợp hơi và cử động.
5. Ngậm miếng giấy giữa hai môi, giữ thật lâu không để rơi.
6. Phồng má – xẹp má: Trò chơi gương mặt “cá vàng vui nhộn”.
7. Lè lưỡi theo nhịp bài hát: kết hợp cảm giác với âm thanh.
8. Thổi sáo bằng miệng mở – đóng: Gây chú ý vùng môi – lưỡi.
9. Lưỡi chạm đầu mũi hoặc cằm – ai làm được thì giỏi lắm luôn!
10. Hôn gió – hôn má: Bài tập vừa đáng yêu vừa giúp khép môi linh hoạt.
11. Thổi hơi qua giấy cuộn: Tạo âm thanh “vù vù” như động cơ.
12. Tạo các nét mặt đa dạng trước gương: “oo”, “ee”, “liếm mép”, “cười to”, “ngạc nhiên”…
13. Thổi ống hút qua cốc có giấy màu – xem giấy bay sang bên nào.
14. Chơi trò làm mặt quái vật – mở to miệng, lè lưỡi, rung rung má.
15. Giữ lưỡi yên trong miệng khi nghe nhạc: tăng kiểm soát tĩnh.
16. Dùng lưỡi vẽ hình lên vòm miệng: ví dụ hình tròn, đường ziczac.

📌 Lưu ý:
Những hoạt động trên không tạo kết quả ngay lập tức – nhưng nếu duy trì đều đặn, sẽ là nền móng vững chắc để trẻ bắt đầu nói rõ và chủ động hơn.
Đừng vội bỏ cuộc. Hãy kiên trì. Kết quả sẽ đến từ sự đồng hành nhẹ nhàng và kiên định.

30/04/2026

🎊🎉Một cậu bé 3 tuổi đến với cô chưa có một âm nào. Lăng xăng mất tập trung chú ý. Và sau 5 tháng thành quả của cô và con là đây ạ♥️♥️♥️

28/04/2026

Nhiều ba mẹ khi nghe thầy nhắc đến "Tâm vận động" thì thường thắc mắc: "Thầy ơi, tâm vận động có phải là cho con tập thể dục, chạy nhảy cho khỏe người không?".

Thực ra, nếu chỉ là chạy nhảy xả năng lượng thì chúng ta mới chỉ chạm đến chữ "Vận động". Phương pháp này sâu sắc và kỳ diệu hơn thế rất nhiều, bởi nó có chữ "Tâm".

Để ba mẹ dễ hình dung nhất, Tâm vận động là sự kết hợp hoàn hảo giữa rèn luyện tâm lý và phát triển vận động. Nó chính là chiếc cầu nối vững chắc giữa cơ thể và tâm trí của con.

Thầy luôn nhấn mạnh với các ba mẹ rằng, vận động không chỉ để khỏe, mà đây chính là nền tảng cốt lõi nhất để kích thích não bộ, mở đường cho sự phát triển về mặt nhận thức và b**g nở về mặt ngôn ngữ sau này.

Cơ thể và cảm xúc của một đứa trẻ luôn gắn liền với nhau. Với những em bé có rối loạn phát triển, chậm phát triển hay tự kỷ, khi ngôn ngữ bị kẹt lại khiến con không thể diễn đạt mong muốn bằng lời, Tâm vận động chính là chiếc chìa khóa để thầy cô bước vào thế giới của con thông qua 4 nhóm tập luyện chuyên sâu:

Nhóm thứ nhất là các bài tập về phản xạ. Quá trình này giúp con tăng cường sự nhạy bén của các giác quan, biết cách phản ứng nhanh nhạy và phù hợp với những kích thích từ môi trường xung quanh thay vì thu mình lại.

Nhóm thứ hai là các bài tập về thăng bằng, cân bằng. Khi con đi trên cầu thăng bằng hay cố gắng giữ mình không ngã, con không chỉ rèn luyện hệ tiền đình mà quan trọng hơn, con đang học cách tự kiểm soát sự sợ hãi và e dè từ sâu bên trong tâm lý của chính mình.

Nhóm thứ ba là các bài tập về phối hợp. Sự phối hợp nhịp nhàng giữa tay và mắt, giữa hai nửa bán cầu não hay giữa các nhóm cơ với nhau sẽ rèn cho con sự tập trung cao độ, khả năng giải quyết vấn đề và tư duy không gian linh hoạt.

Nhóm thứ tư là các bài tập về trải nghiệm và cảm nhận cơ thể. Ở nhóm này, con được tự do bộc lộ cảm xúc, được ngã trên những tấm thảm mềm và tự học cách đứng lên, tự cảm nhận từng chuyển động của bản thân. Từ đó, con hình thành sự tự tin và nhận thức rõ ràng về cái "tôi" của mình trong không gian.

Thay vì ép con ngồi ngay ngắn vào bàn và nói "Con đọc theo cô đi", môi trường Tâm vận động tạo ra một không gian an toàn để con được là chính mình.

Thông qua những chuyển động cơ thể đó, những rối loạn cảm xúc bên trong con được giải tỏa, năng lượng dư thừa được giải phóng đúng cách.
Và ba mẹ biết không, khi tâm trí con thoải mái, cơ thể con làm chủ được nhịp điệu, thì nhận thức sẽ mở ra và ngôn ngữ cũng sẽ bật ra một cách tự nhiên nhất.
(Hiện nay có phụ huynh là Ông Bố Cô Ca và rất nhiều ba mẹ đã rất thành công)

Đó là lý do vì sao ở trung tâm Ngọc Huyền, thầy và cô Huyền luôn coi Tâm vận động là một trong những viên gạch nền móng vững chãi nhất trong toàn bộ lộ trình can thiệp.
theo dõi@nêu bật

27/04/2026

QĐ 1862 của Bộ Y tế

Là trang Web mạnh nhất về văn bản pháp luật Việt Nam, THƯ VIỆN PHÁP LUẬT cung cấp cơ sở dữ liệu, tra cứu và thảo luận pháp luật

26/04/2026

trẻ tự kỷ, nói nhảm (nói lảm nhảm, nói một mình) không phải lúc nào cũng giống nhau. Thực tế có nhiều dạng khác nhau và mỗi dạng cần cách hỗ trợ khác nhau. Dưới đây là 7 dạng nói nhảm thường gặp và cách xử lý hiệu quả:
1. Nói nhảm do tự kích thích (tự tạo cảm giác)
Biểu hiện
Bé nói lặp đi lặp lại một câu hoặc âm thanh.
Nói khi chơi một mình, khi buồn chán.
Ví dụ: “xe chạy xe chạy xe chạy…”
Nguyên nhân Não bé đang tìm cách tự kích thích giác quan thính giác.
Cách hỗ trợ
Cho bé vận động mạnh 10–15 phút:
nhảy
leo trèo
ván thăng bằng
Cho bé chơi đồ cần tập trung:
lego
xếp hình
đất nặn
👉 Khi cơ thể được kích thích đúng, bé sẽ bớt nói nhảm.
2. Nói nhảm do nhại lời (echolalia)
Biểu hiện
Bé lặp lại lời người khác vừa nói.
Ví dụ:
Mẹ: “Con ăn cơm chưa?”
Bé: “Ăn cơm chưa?”
Nguyên nhân Bé chưa biết trả lời, nên dùng cách lặp lại.
Cách hỗ trợ Dạy mẫu câu trả lời rõ ràng.
Ví dụ:
“Con ăn rồi”
“Con chưa ăn”
👉 Sau đó nhắc bé nói theo mẫu.
3. Nói nhảm khi căng thẳng hoặc lo lắng
Biểu hiện
Bé nói nhiều khi:
nơi đông người
môi trường mới
bị nhắc nhở
Nguyên nhân Nói để giảm căng thẳng cho não.
Cách hỗ trợ
ôm ép sâu
massage vai
cho bé ngồi góc yên tĩnh
cho bé cầm đồ cảm giác (bóng g*i, đồ bóp tay)
4. Nói nhảm theo kịch bản (script speech)
Biểu hiện
Bé nói lại câu trong phim, quảng cáo, hoạt hình.
Ví dụ: nói nguyên câu quảng cáo.
Nguyên nhân Bé nhớ tốt câu nói nhưng chưa hiểu ngữ cảnh sử dụng.
Cách hỗ trợ Biến câu đó thành trò chơi hội thoại.
Ví dụ:
Bé nói: “Siêu nhân xuất hiện!”
Mẹ trả lời:
“Siêu nhân ở đâu?”
👉 Tạo tương tác.
5. Nói nhảm do thiếu giao tiếp
Biểu hiện
Bé nói nhiều nhưng không nhìn người khác.
Không đợi người khác phản hồi.
Nguyên nhân Bé chưa hiểu mục đích của giao tiếp.
Cách hỗ trợ Tăng trò chơi tương tác:
ú òa
chuyền bóng
chơi đóng vai
trò chơi hỏi đáp
👉 Mục tiêu: tăng giao tiếp hai chiều.
6. Nói nhảm khi quá phấn khích
Biểu hiện
Bé nói liên tục khi:
xem video
chơi đồ thích
gặp người quen
Nguyên nhân Hệ thần kinh quá kích thích.
Cách hỗ trợ
giảm thời gian màn hình
xen kẽ hoạt động vận động
dạy bé hít thở sâu
7. Nói nhảm trước khi ngủ
Biểu hiện
Bé nằm nói lảm nhảm rất lâu mới ngủ.
Nguyên nhân Não bé chưa chuyển sang trạng thái thư giãn.
Cách hỗ trợ Trước khi ngủ nên:
tắm nước ấm
massage chân tay
đọc truyện chậm
tắt màn hình trước ngủ 1 giờ

26/04/2026

2. Vì sao trẻ tự kỷ nên áp dụng chương trình ABA?
Việc áp dụng ABA mang lại những lợi ích vượt trội đã được chứng minh qua hàng thập kỷ nghiên cứu:

Kích thích sự phát triển ngôn ngữ và giao tiếp
Nhiều trẻ tự kỷ gặp khó khăn trong việc diễn đạt nhu cầu. ABA dạy trẻ cách yêu cầu những gì mình muốn (Mand), gọi tên đồ vật (Tact) và hội thoại, giúp giảm bớt sự ức chế dẫn đến hành vi tiêu cực.

Xây dựng tính độc lập trong sinh hoạt
ABA tập trung vào các kỹ năng thực tế (Adaptive skills) như: tự đi vệ sinh, tự mặc quần áo, thu dọn đồ chơi. Điều này giúp trẻ giảm sự phụ thuộc vào người chăm sóc khi lớn lên.

Giảm thiểu các hành vi thách thức
Bằng cách phân tích ABC (Tiền đề - Hành vi - Hệ quả), các chuyên gia ABA có thể hiểu được tại sao trẻ lại quấy khóc hoặc bùng nổ, từ đó dạy trẻ các hành vi thay thế phù hợp hơn thay vì chỉ đơn thuần là ngăn cấm.

Tính cá nhân hóa cực cao
Mỗi đứa trẻ tự kỷ là một cá thể duy nhất. Chương trình ABA không có "một size cho tất cả". Nó được thiết kế riêng biệt dựa trên đánh giá đầu vào về thế mạnh và khiếm khuyết của chính đứa trẻ đó.

Khả năng "Tổng quát hóa" kỹ năng
Một trong những mục tiêu quan trọng của ABA là giúp trẻ thực hiện được kỹ năng đã học ở nhiều môi trường khác nhau (ở trường, ở nhà, công viên) và với nhiều người khác nhau, chứ không chỉ thực hiện được khi ngồi với giáo viên.

26/04/2026

1. Chương trình can thiệp ABA là gì?
ABA không phải là một bài tập đơn lẻ mà là một hệ thống các nguyên tắc tâm lý học được ứng dụng để thay đổi hành vi. Mục tiêu cốt lõi là:

Tăng cường các hành vi tích cực (giao tiếp, kỹ năng tự phục vụ, tương tác xã hội).

Giảm thiểu các hành vi gây cản trở việc học tập hoặc gây hại (ăn vạ, tự làm đau bản thân, lặp lại vô nghĩa).

Các đặc điểm chính của ABA:
Chia nhỏ kỹ năng: Một kỹ năng phức tạp (như đánh răng) sẽ được chia thành hàng chục bước nhỏ. Trẻ sẽ học từng bước một cho đến khi thành thạo.

Hệ thống khen thưởng (Reinforcement): Khi trẻ thực hiện đúng, trẻ sẽ nhận được phần thưởng ngay lập tức (lời khen, đồ chơi yêu thích, sticker). điều này tạo động lực để trẻ lặp lại hành vi đó.

Dựa trên dữ liệu: Mọi tiến bộ của trẻ đều được giáo viên ghi chép lại bằng biểu đồ hàng ngày để điều chỉnh giáo án kịp thời

24/04/2026

VÌ SAO MỘT SỐ TRẺ TỰ KỶ LUÔN TÌM CẢM GIÁC XOAY, LẮC, ĐUNG ĐƯA HOẶC DI CHUYỂN LIÊN TỤC MÀ KHÔNG BIẾT MỆT?

Nhiều cha mẹ có con tự kỷ từng thắc mắc khi thấy con rất thích xoay vòng, đung đưa người, lắc lư, chạy nhảy liên tục, leo trèo hoặc tìm những chuyển động mạnh mà dường như không biết mệt.
Đây thường là một dạng HÀNH VI TỰ KÍCH THÍCH TIỀN ĐÌNH.

HÀNH VI TỰ KÍCH THÍCH TIỀN ĐÌNH LÀ GÌ?
Đó là những hành vi lặp đi lặp lại giúp trẻ tìm kiếm cảm giác liên quan đến chuyển động, thăng bằng và vị trí cơ thể trong không gian. Trẻ có thể chủ động xoay, lắc, đung đưa, chao người, chạy nhảy hoặc tìm những trải nghiệm chuyển động mạnh để cảm nhận cơ thể rõ hơn.
Nhìn từ bên ngoài, nhiều người dễ nghĩ rằng trẻ chỉ quá hiếu động hoặc mê vận động. Nhưng trên thực tế, với nhiều trẻ tự kỷ, đây có thể là cách trẻ tự điều chỉnh cảm xúc, trạng thái cơ thể và nhu cầu cảm giác của mình.

CHA MẸ CÓ THỂ GẶP NHỮNG BIỂU HIỆN NÀO Ở CON?
🟠 Thích xoay vòng hoặc quay tròn nhiều lần
🟠 Hay đung đưa người khi ngồi hoặc đứng
🟠 Lắc lư, chao người hoặc nghiêng ngả liên tục
🟠 Thích chạy nhảy, leo trèo hoặc thay đổi tư thế liên tục
🟠 Rất thích các trò chơi quay, lắc, nhún hoặc chuyển động mạnh
🟠 Tìm kiếm cảm giác di chuyển ngay cả khi người khác đã thấy chóng mặt hoặc mệt

VÌ SAO TRẺ TỰ KỶ CÓ HÀNH VI NÀY?
Ở nhiều trẻ tự kỷ, hệ thần kinh xử lý cảm giác tiền đình theo cách khác biệt. Vì vậy, trẻ có thể tìm đến những chuyển động lặp lại để:
🟢 Tự làm dịu khi căng thẳng hoặc bất an
🟢 Tăng cảm giác tỉnh táo và sẵn sàng hơn
🟢 Tìm kiếm cảm giác chuyển động mà cơ thể đang cần
🟢 Cảm nhận thăng bằng và vị trí cơ thể rõ hơn
🟢 Giải tỏa bồn chồn hoặc năng lượng dư thừa

ĐIỀU QUAN TRỌNG CHA MẸ CẦN HIỂU
Hành vi này không chỉ có ở trẻ tự kỷ. Người không tự kỷ cũng có thể thích đung đưa võng, ngồi ghế lắc, chơi trò quay vòng, đi xe nhanh hoặc tìm cảm giác chuyển động để thấy thư giãn hoặc hưng phấn hơn.
Một hành vi cũng có thể có nhiều chức năng cùng lúc. Ví dụ, trẻ đung đưa người vừa để tự làm dịu, vừa để tìm cảm giác chuyển động, vừa để giữ cơ thể ở trạng thái tỉnh táo hơn.

Cùng là xoay, lắc hoặc đung đưa, nhưng ý nghĩa ở mỗi trẻ có thể khác nhau. Có trẻ làm khi phấn khích. Có trẻ làm khi lo lắng. Có trẻ làm khi buồn chán. Có trẻ làm khi cần điều chỉnh mức độ tỉnh táo hoặc khi đang quá tải.
Vì vậy, điều quan trọng không phải chỉ là thấy con đang chuyển động thế nào, mà là hiểu HÀNH VI ĐÓ ĐANG GIÚP CON ĐIỀU GÌ.

✅KHI NÀO CHA MẸ CẦN LƯU Ý HƠN?
Không phải mọi hành vi tự kích thích tiền đình đều cần ngăn chặn.

Nếu hành vi:
✩ Không gây nguy hiểm cho trẻ
✩ Không làm hại người khác
✩ Không ảnh hưởng nghiêm trọng đến học tập, sinh hoạt hoặc vui chơi
thì trước hết cha mẹ nên quan sát để hiểu.

Cần lưu ý hơn khi hành vi:
🔸 Khiến trẻ dễ té ngã hoặc va chạm mạnh
🔸 Xuất hiện với cường độ cao, kéo dài và làm trẻ khó tham gia hoạt động khác
🔸 Đi kèm dấu hiệu mất kiểm soát, quá kích thích hoặc quá tải rõ rệt
🔸 Gây nguy hiểm trong môi trường như cầu thang, ban công, mặt đường hoặc nơi đông người

👉CHA MẸ NÊN LÀM GÌ KHI THẤY CON CÓ HÀNH VI NÀY?
Hãy quan sát xem hành vi này thường xuất hiện khi nào. Khi con buồn chán? Khi căng thẳng? Khi phải ngồi yên lâu? Khi quá phấn khích? Hay khi con đang cần cảm giác chuyển động để điều chỉnh cơ thể?
Hãy để ý điều gì xảy ra trước và sau hành vi. Sau khi xoay, đung đưa hoặc chạy nhảy, con có bình tĩnh hơn không? Có tập trung hơn không? Hay con đang ngày càng kích động hơn?
Đừng vội kết luận con tăng động, bướng hoặc cố tình không nghe lời.

Nếu cần, có thể hỗ trợ con bằng cách:
🟣 Tạo cơ hội cho con vận động an toàn và có kiểm soát
🟣 Sắp xếp những khoảng nghỉ vận động phù hợp trong ngày
🟣 Chọn môi trường an toàn hơn nếu con đang tìm cảm giác chuyển động mạnh
🟣 Hỗ trợ con chuyển từ vận động mạnh sang hoạt động yên hơn một cách từ từ

CHA MẸ KHÔNG NÊN LÀM GÌ?
🟦 Không quát mắng hoặc ép con dừng ngay khi chưa hiểu nguyên nhân
🟦 Không xem mọi hành vi xoay, lắc, đung đưa là nghịch hoặc cố ý gây rối
🟦 Không chỉ cố ngăn hành vi mà bỏ qua nhu cầu cảm giác và trạng thái cảm xúc của con

ĐIỀU QUAN TRỌNG NHẤT
Hành vi tự kích thích tiền đình không phải lúc nào cũng là điều bất thường cần dập tắt. Nhiều khi, đó là cách trẻ đang cố gắng điều chỉnh mức độ tỉnh táo, cảm nhận cơ thể rõ hơn và tìm lại trạng thái dễ chịu hơn cho bản thân.
Khi cha mẹ hiểu đúng ý nghĩa của hành vi này, việc đồng hành với con sẽ bớt căng thẳng hơn và phù hợp hơn.
Cha mẹ đã từng thấy con thích xoay vòng, đung đưa, lắc lư hoặc chạy nhảy liên tục chưa? Có thể chia sẻ dưới bình luận để cùng nhìn hành vi của con rõ hơn.

23/04/2026

Dưới đây là 10 trò chơi rất hiệu quả giúp giảm nói lảm nhảm ở trẻ tự kỷ. Các trò này giúp tăng giao tiếp hai chiều, giảm tự kích thích và tăng tập trung, nhiều bé cải thiện rõ sau 2–3 tuần nếu chơi mỗi ngày.
1. Trò chơi “Đến lượt ai?”
Cách chơi
Hai người chuyền bóng cho nhau.
Khi nhận bóng phải nói: “Đến lượt con / mẹ”.
Tác dụng
Dạy bé chờ lượt và nói có mục đích.
2. Trò “Hỏi – đáp nhanh”
Cách chơi
Đặt câu hỏi đơn giản:
“Con thích gì?”
“Con đang làm gì?”
Nếu bé nói nhảm → nhắc bé trả lời đúng câu hỏi.
Tác dụng
Giúp bé thay nói nhảm bằng trả lời có nghĩa.
3. Trò “Tượng đá”
Cách chơi
Bật nhạc → bé được nói / hát.
Tắt nhạc → phải im lặng như tượng.
Tác dụng
Luyện kiểm soát lời nói.
4. Trò “Ú òa”
Cách chơi
Che mặt rồi mở ra: “Ú òa!”
Khuyến khích bé nói theo.
Tác dụng
Tăng giao tiếp mắt và tương tác xã hội.
5. Trò “Đoán đồ vật”
Cách chơi
Cho tay bé vào túi sờ đồ vật.
Hỏi: “Đây là gì?”
Tác dụng
Tăng tập trung và sử dụng ngôn ngữ đúng.
6. Trò “Làm theo mẹ”
Cách chơi
Mẹ làm động tác:
vỗ tay
nhảy
quay vòng
Bé làm theo và nói: “Con làm được”.
Tác dụng
Giảm nói nhảm khi não tập trung bắt chước.
7. Trò “Kể chuyện tranh”
Cách chơi
Cho bé xem tranh.
Hỏi:
“Bạn nhỏ đang làm gì?”
Tác dụng
Giúp bé chuyển từ nói nhảm sang mô tả.
8. Trò “Tìm đồ vật”
Cách chơi
Giấu đồ trong phòng.
Gợi ý: “Con tìm quả bóng”.
Tác dụng
Tăng tập trung và giảm nói một mình.
9. Trò “Nói nhỏ – nói to”
Cách chơi
Mẹ nói:
“Nói nhỏ”
“Nói to”
Bé làm theo.
Tác dụng
Giúp bé điều chỉnh giọng nói.
10. Trò “Đóng vai”
Cách chơi
Giả vờ bán hàng, nấu ăn, đi siêu thị.
Ví dụ:
Mẹ: “Con mua gì?”
Bé: “Con mua bánh”.
Tác dụng
Tăng ngôn ngữ giao tiếp thực tế.
✅ Mẹo giúp trò chơi hiệu quả hơn
Chơi 20–30 phút mỗi ngày.
Khen bé ngay khi bé nói đúng mục đích.
Hạn chế xem điện thoại / tivi nhiều.

23/04/2026

Dưới đây là 5 sai lầm rất thường gặp:
1. Liên tục nhắc “Im đi”, “Đừng nói nữa”
Sai lầm:
Bố mẹ thường quát hoặc nhắc bé ngừng nói ngay.
Vì sao không hiệu quả:
Trẻ tự kỷ khó kiểm soát hành vi.
Khi bị nhắc nhiều, bé dễ căng thẳng và nói nhiều hơn để tự trấn an.
Cách đúng:
Gọi tên bé.
Chuyển sang hoạt động khác: chơi, vận động, trò chuyện.
2. Để bé quá nhiều thời gian rảnh
Sai lầm:
Bé ở nhà không có hoạt động rõ ràng:
ngồi một mình
xem tivi
chơi tự do quá lâu
Kết quả:
Não bé tìm kích thích → nói lảm nhảm để tự kích thích.
Cách đúng:
Tạo lịch hoạt động trong ngày, ví dụ:
vận động
chơi tương tác
học ngắn 10–15 phút
hoạt động giác quan
3. Cho bé xem điện thoại / tivi quá nhiều
Sai lầm phổ biến:
Nhiều bé xem video hàng giờ mỗi ngày.
Hậu quả:
Bé lặp lại lời trong video.
Tăng nói nhảm và nhại lời.
Cách đúng:
Giới hạn màn hình: tối đa 30–60 phút/ngày.
Tăng trò chơi tương tác trực tiếp.
4. Không dạy bé cách giao tiếp đúng
Sai lầm:
Chỉ cố ngăn nói nhảm nhưng không dạy bé nói gì thay thế.
Kết quả:
Bé vẫn phải dùng lời nói vô nghĩa.
Cách đúng:
Dạy mẫu câu đơn giản:
“Con muốn ___”
“Mẹ giúp con”
“Con không thích”
5. Không điều hòa giác quan cho bé
Sai lầm:
Bé ít được vận động hoặc chơi hoạt động cảm giác.
Hậu quả:
Hệ thần kinh không được điều hòa →
bé tăng hành vi tự kích thích như nói nhảm.
Cách đúng:
Mỗi ngày nên có:
nhảy
leo trèo
chơi bóng
ván thăng bằng
ôm ép sâu
Chỉ cần 15–20 phút vận động mạnh, nhiều bé nói nhảm giảm rõ.
✅ Dấu hiệu cải thiện khi làm đúng:
bé ít nói một mình
tăng giao tiếp với người khác
tập trung tốt hơn