05/03/2026
HIỂU ĐÚNG VỀ BẢN CHẤT CỦA KHÁNG SINH
🍃🍃🍃🍃🍃👱🏻♂️
(Để khi không có chỉ định thì không đòi dùng, và khi thật sự cần dùng thì cũng không còn hoang mang, lo sợ 😁)
Trong thực tế khám bệnh nhi khoa, các bác sĩ thường gặp những câu hỏi rất quen thuộc từ phụ huynh. Có phụ huynh chia sẻ rằng:
“Bác sĩ ơi, con em bị viêm phổi mà em không dám cho dùng kháng sinh vì sợ thuốc độc, sợ sau này con không phát triển tốt.”
Khi nghe những câu như vậy, có lẽ vi khuẩn thì “cười khà khà”, còn bác sĩ thì… hơi lo. Bởi vì trong nhiều trường hợp, nếu đã có chỉ định dùng kháng sinh mà không điều trị, nhiễm khuẩn có thể tiến triển nặng và gây nguy hiểm cho trẻ. Khi đó, không dùng kháng sinh mới thật sự là điều đáng lo.
Phụ huynh có thể yên tâm rằng: khi thuốc được sử dụng đúng chỉ định, đúng loại và đúng liều, kháng sinh không phải là “chất độc” như nhiều người vẫn nghĩ.
Ví dụ, trong nhi khoa, nhóm kháng sinh được sử dụng rất phổ biến là beta-lactam. Cơ chế của nhóm thuốc này là tác động vào peptidoglycan - thành phần cấu tạo nên vách tế bào của vi khuẩn.
Điều quan trọng là: tế bào của con người hoàn toàn không có cấu trúc peptidoglycan này. Vì vậy, thuốc sẽ tấn công vào vi khuẩn nhưng không phá hủy cấu trúc tế bào người. Trong dược lý học, hiện tượng này được gọi là độc tính chọn lọc - nghĩa là thuốc chọn lọc tác động lên vi khuẩn gây bệnh.
Tuy nhiên, điều đó không có nghĩa là kháng sinh nên được dùng tùy tiện.
Nhiều phụ huynh thắc mắc:
Tại sao khi trẻ bị sốt virus, tay chân miệng chưa bội nhiễm hoặc các bệnh không do vi khuẩn, bác sĩ lại kiên quyết không cho dùng kháng sinh?
Lý do là vì kháng sinh không phân biệt được vi khuẩn “tốt” hay “xấu”. Khi dùng thuốc không cần thiết, kháng sinh có thể tiêu diệt cả lợi khuẩn trong cơ thể, làm mất cân bằng hệ vi sinh, khiến cơ thể dễ mắc các đợt bệnh khác.
Ngoài ra còn có những nguy cơ khác như:
🫷Dị ứng kháng sinh, có thể xảy ra bất ngờ và khó dự đoán trước.
🫷Kháng kháng sinh, khi vi khuẩn dần học cách chống lại thuốc. Khi đó, những loại kháng sinh từng hiệu quả sẽ trở nên kém tác dụng, khiến việc điều trị về sau khó khăn hơn nhiều.
Vì vậy, kháng sinh không phải là “thần dược”, nhưng cũng không phải là “chất độc”. Đây là một loại thuốc có lợi ích rất lớn khi dùng đúng, nhưng cũng có thể gây hại nếu sử dụng không phù hợp.
Nguyên tắc rất đơn giản:
❌ Không có chỉ định → không dùng kháng sinh.
✅ Đã có chỉ định → cần dùng đúng và đủ theo hướng dẫn của bác sĩ.
Hiểu đúng về kháng sinh sẽ giúp chúng ta bảo vệ sức khỏe của trẻ tốt hơn và sử dụng thuốc một cách an toàn, hợp lý.
------------------------------------
Phòng khám Mặt Trời Nhỏ
599 Huỳnh Văn Lũy, Phú Mỹ, Thủ Dầu Một, Bình Dương
BSCKI. Huỳnh Thanh Long - 0388833613