18/01/2026
🌿 Chuyện kể về người thợ mộc ù tai và nắm lá cối xay sau vườn
Ở một làng nghề mộc lâu đời, có bác Năm đã ngoài sáu mươi. Cả đời cưa đục, tiếng búa tiếng máy quen tai, nhưng dạo gần đây bác nghe trong tai ù ù như ve kêu, nhất là ban đêm yên tĩnh. Không đau, không sốt, chỉ ù dai dẳng, khiến bác khó ngủ, đầu nặng nề.
Một chiều ngồi quạt nước chè, bà cụ hàng xóm nghe bác than thở liền bảo:
— “Ù tai kiểu này thường do khí huyết kém lưu thông, nóng trong nhẹ. Ra vườn hái cho bà cối xay về mà dùng.”
Bà chỉ bụi cây lá mềm, hình tim, sờ vào nhẵn mịn như nhung.
— “Lá này mát, dịu, thông nhẹ khí huyết, người già hay dùng khi ù tai, nhức đầu nhẹ.”
Bác Năm hái một nắm lá cối xay, rửa sạch, nấu nước uống nhạt như trà.
Ngày đầu chưa thấy rõ.
Sang ngày thứ ba, cảm giác ù giảm dần, tai bớt căng.
Uống đều một tuần, đêm đến bác ngủ sâu hơn, tiếng ù chỉ còn thoáng qua rồi mất.
Bác mang sang nhà bà cụ mớ gỗ vụn làm củi cảm ơn.
Bà cười hiền:
— “Cối xay không làm tai hết ù ngay lập tức, nhưng nó làm dịu cái rối trong người, tai sẽ tự yên.”
🔍 Tên thường gọi: Cối xay, Thảo cối xay
🔬 Tên khoa học: Abutilon indicum (L.) Sweet
📚 Họ: Bông – Malvaceae
Cối xay có tính mát, nhuận, thường dùng để thanh nhẹ, làm dịu, hỗ trợ khí huyết lưu thông.
Dân gian dùng cho ù tai, nhức đầu nhẹ, nhất là ở người lớn tuổi, lao động nhiều, nóng trong.
Tác dụng từ từ, bền, phù hợp dùng dạng nước uống hằng ngày.
🧪 Cách dùng dân gian:
Lá cối xay tươi 30–50g (hoặc khô 10–15g), nấu với 1 lít nước, uống trong ngày. Có thể phối hợp cỏ mần trầu, lá dâu để tăng tính mát, dễ ngủ.
⚠️ Lưu ý:
- Ù tai kèm chóng mặt dữ dội, giảm thính lực nhanh → cần đi khám.
- Người tỳ vị hư hàn dùng lượng vừa, không uống quá loãng kéo dài.
✨ Cối xay – cây cỏ mềm mại nơi bờ rào, không ồn ào, nhưng lại làm yên những âm thanh rối trong tai của người đã đi qua nhiều mùa lao động.
Dân gian bảo nhau:
“Tai ù không sốt – uống cối xay, nghe đời nhẹ lại.” 🌿👂
