24/05/2021
NHIỆT KẾ THUỶ NGÂN/THUỶ TINH HAY ĐIỆN TỬ?
Từ hai thập kỷ trước, ở Mỹ đã khuyến cáo chuyển từ nhiệt kế thuỷ ngân sang nhiệt kế điện tử. Nếu lên google, gõ vào mấy chữ mercury thermometer exchange sẽ thấy có nhiều trường đại học y khoa hay bệnh viện có chương trình đổi nhiệt kế thuỷ ngân sang nhiệt kế điện tử miễn phí. Vì sao?
Nhiệt kế thuỷ ngân (NKTN) chính xác hơn?
Đây là chuyện được coi là đương nhiên và là lý do người ta vẫn còn xài loại này. Như vậy nhiệt kế điện tử sai số là bao nhiêu?
Lược qua một số nghiên cứu, thì thấy rằng hầu hết các nghiên cứu cho thấy nhiệt kế điện tử sai số không đáng kể (0.11 độ C) so với nhiệt kế thuỷ ngân. Có vài nghiên cứu cho thấy sai số tới 0.35-0.37. Nhưng nhìn chung thì hầu hết đều đồng ý sai số của nhiệt kế điện tử (NKDT) không có ý nghĩa lớn về mặt lâm sàng.
Có một nghiên cứu cho thấy cái dở của NKDT là kết quả có thể cách nhau tới 0.5 độ C với hai lần đo liên tiếp, nên có đề nghị là nên đo 3 lần rồi lấy trung bình thì chính xác hơn.
TẠI SAO KHÔNG XÀI NKTN?
Nhiệt kế thuỷ ngân làm bằng thuỷ tinh và chứa 0.5-0.6 mg thuỷ ngân trong đó. Trẻ con thì hay quấy, sợ hãi, giãy dụa khi phải đo thân nhiệt, đưa dến nguy cơ bể, gãy nhiệt kế trong miệng, hậu môn và làm thuỷ ngân thoát ra môi trường xung quanh. Lượng thuỷ ngân này không hấp thu qua da hay hay niêm mạc đường tiêu hoá đủ để gây nhiễm độc (với điều kiện niêm mạc đường tiêu hoá lành lặn). Nhiễm độc thuỷ ngân chủ yếu qua ĐƯỜNG HÔ HẤP khi thuỷ ngân bốc hơi
Một thống kê được thực hiện tại khoa cấp cứu BV Nhi Khoa Boston trong 12 năm từ 1995-2007 thì có 33 trường hợp tai nạn do NKTN (tiểu bang MA đã cấm NKTN từ 2002)
- 88% có tổn thương do mảnh kính vỡ ở miệng hay hậu môn
- 66% phải làm nội soi để lấy mãnh vở thuỷ tinh
- 40% có tiếp xúc với thuỷ ngân
- 80% dưới 4 tuổi
- Dù đã được khuyến cáo và có lệnh cấm, nhưng tai nạn do NKTN chỉ giảm ít hơn 9% mỗi năm.
Đây chỉ là số liệu của 1 bv mà thôi. Chính vì lợi ích thì nhỏ mà nguy cơ thì cao, nên đã có hơn 20 tiểu bang của Mỹ cấm NKTN và sẽ có thêm tiểu bang có lệnh cấm
Nhiệt kế tiêu chuẩn được sử dụng trong bv là NKDT
Nhờ một bạn nhắc nhở, từ 2012 nhiệt kế ở Mỹ đã chuyển sang dùng rượu hoặc các chất thay thế chứ không còn dùng thuỷ ngân nữa. Không biết ở VN thì sao? Tuy nhiên nhiệt kế thuỷ tinh vẫn không nên dùng cho trẻ em nhỏ do nguy cơ bị vỡ và gây tổn thương.
Thuỷ ngân là kim loại nặng có thể gây độc tới hệ thần kinh và thận. Thuỷ ngân có màu bạc. Thuỷ ngân có đặc tính hay vón lại thành một hạt to, và bốc hơi khi nhiệt độ tăng.
CHÚ Ý KHI XỬ LÝ THUỶ NGÂN
KHÔNG dùng máy hút bụi, vì sẽ làm hạt thuỷ ngân vỡ thành nhiều hạt nhỏ và bốc hơi do không khí nóng trong máy rồi phát tán ra toàn bộ không gian trong phòng.
KHÔNG dùng chổi quét vì sẽ làm vỡ thành nhiều hạt nhỏ và phát tán chúng
KHÔNG bỏ thuỷ ngân vào cống nước, sẽ làm nhiễm độc nguồn nước và tắc đường cống
KHÔNG mang giày dính thuỷ ngân đi khắp phòng, KHÔNG mặc quần áo dính thuỷ ngân
XỬ LÝ THUỶ NGÂN
Mở rộng các cửa để thông gió
Nếu thuỷ ngân dính vào da, rửa với nhiều nước và xà phòng
Nếu thuỷ ngân vào mắt, rửa với nước sạch 15 phút luôn cả vùng mặt rồi tới bv
Không cho trẻ con và thú nuôi tới gần.
Đeo găng tay cao su
Các mảnh thuỷ tinh vỡ nên được cho vào khăn giấy loại dày (paper towel) rồi cho vào bao nylon (Ziploc)
Nếu thuỷ ngân rơi trên thảm hay ghế sofa không phải da, phải cắt bỏ phần đó và xử lý như bên dưới
Dùng một đèn pin soi nghiêng để tìm tất cả các hạt thuỷ ngân
Dùng một miếng giấy carton hay mảnh plastic đùa các hạt thuỷ ngân thành một hạt lớn
Dùng một chai thuốc nhỏ mắt không (dropper) hút từ từ hạt đó vào, xong nhỏ vào khăn giấy ướt, sau đó cho vào bọc nylon (Ziploc)
Nếu không có dropper thì lùa nhẹ hạt thuỷ ngân vào khăn giấy và cho vào bọc nylon
Phải kiểm tra hết cả phòng vì hạt thuỷ ngân có thể văng rất xa
Đem bọc nylon đã được dán kính (Ziploc) đến cơ quan y tế hay phòng cháy chữa cháy
Nếu thuỷ ngân vỡ thành nhiều hạt li ti không dùng cách trên được thì đi mua bột sulfur vể rắc lên thuỷ ngân bột sẽ đổi màu và thuỷ ngân không bốc hơi nên dễ lấy lên hơn.
Tóm lại là không nên xài nhiệt kế thuỷ ngân hay bằng thuỷ tinh nữa.
SAFETY FIRST
Nguồn: BS hung truong
