19/12/2025
👣🖐 BỆNH TAY CHÂN MIỆNG Ở TRẺ
Hiểu đúng – xử trí sớm – tránh biến chứng nguy hiểm
Tay chân miệng là bệnh nhiễm virus thường gặp ở trẻ nhỏ, lây rất nhanh qua tiếp xúc trực tiếp, đồ chơi, nước bọt, phân – đặc biệt trong mùa dịch.
1️⃣ Các chủng virus gây bệnh
Phổ biến nhất:
- 𝑪𝒐𝒙𝒔𝒂𝒄𝒌𝒊𝒆𝒗𝒊𝒓𝒖𝒔 𝑨16 → đa số diễn tiến nhẹ
- 𝑬𝒏𝒕𝒆𝒓𝒐𝒗𝒊𝒓𝒖𝒔 71 (𝑬𝑽71) → nguy hiểm, dễ biến chứng thần kinh
- 𝑪𝒐𝒙𝒔𝒂𝒄𝒌𝒊𝒆𝒗𝒊𝒓𝒖𝒔 𝑨6, 𝑨10…
📌 ⚠ Không có thuốc đặc trị tiêu diệt virus. Điều trị chủ yếu là hỗ trợ và theo dõi biến chứng.
2️⃣ Các giai đoạn phát bệnh & triệu chứng đi kèm
𝕲𝖎𝖆𝖎 đ𝖔𝖆̣𝖓 𝖚̉ 𝖇𝖊̣̂𝖓𝖍 (2–7 𝖓𝖌𝖆̀𝖞)
- Chưa có triệu chứng rõ
- Trẻ vẫn sinh hoạt bình thường
👉 nhưng đã có khả năng lây bệnh.
𝕲𝖎𝖆𝖎 đ𝖔𝖆̣𝖓 𝖐𝖍𝖔̛̉𝖎 𝖕𝖍𝖆́𝖙 (1–2 𝖓𝖌𝖆̀𝖞 đ𝖆̂̀𝖚)
Triệu chứng giống cảm sốt:
- Sốt nhẹ – vừa
- Mệt, quấy, chán ăn
- Sổ mũi, ho nhẹ
- Đau họng
👉 dễ nhầm với cảm cúm.
𝕲𝖎𝖆𝖎 đ𝖔𝖆̣𝖓 𝖙𝖔𝖆̀𝖓 𝖕𝖍𝖆́𝖙 (3–7 𝖓𝖌𝖆̀𝖞)
Nổi mụn nước ở:
- Lòng bàn tay
- Lòng bàn chân
- Mông
- Quanh miệng/ trong miệng (đau)
Biếng ăn, đau do loét miệng
Có thể sốt cao, quấy nhiều
⚠ 𝐓𝐫𝐞̉ 𝐧𝐡𝐢𝐞̂̃𝐦 𝐄𝐕𝟕𝟏 𝐝𝐞̂̃ 𝐛𝐢𝐞̂́𝐧 𝐜𝐡𝐮̛́𝐧𝐠 𝐭𝐡𝐚̂̀𝐧 𝐤𝐢𝐧𝐡, 𝐭𝐢𝐦 𝐦𝐚̣𝐜𝐡.
- Giai đoạn thoái lui
- Mụn nước khô, đóng vảy
- Giảm sốt, đỡ đau
- Nhưng vẫn có thể tái sốt/giật mình nếu biến chứng thần kinh xuất hiện muộn
👉 vẫn cần theo dõi sát thêm 7–10 ngày.
3️⃣ Cách xử lý theo từng giai đoạn
✔ Giai đoạn khởi phát
- Hạ sốt đúng liều (paracetamol)
- Uống nhiều nước
- Vệ sinh mũi họng
Theo dõi:
❗ sốt cao liên tục
❗ trẻ lừ đừ – ngủ li bì
✔ Giai đoạn toàn phát
Cho trẻ:
- Dùng thuốc hạ sốt
- Gel giảm đau miệng an toàn theo tư vấn y tế
- Bù nước, oresol nếu cần
Chăm sóc da:
- Giữ mụn nước khô, sạch
- Không lặt/bể mụn nước
🚨 Theo dõi sát các dấu hiệu nguy hiểm (phần dưới)
✔ Giai đoạn hồi phục
- Vẫn cách ly
- Vệ sinh tay – đồ chơi – vật dụng
Theo dõi thêm 1–2 tuần
4️⃣ 𝐃𝐀̂́𝐔 𝐇𝐈𝐄̣̂𝐔 𝐂𝐀̉𝐍𝐇 𝐁𝐀́𝐎 𝐂𝐀̂̀𝐍 Đ𝐔̛𝐀 𝐓𝐑𝐄̉ Đ𝐈 𝐕𝐈𝐄̣̂𝐍 𝐍𝐆𝐀𝐘
- Sốt > 39°C hoặc sốt kéo dài > 48h
- Giật mình, co giật
- Ngủ li bì, bỏ bú/bỏ ăn
- Run tay chân, đi loạng choạng
- Thở mệt / tím tái
- Mụn nước lan nhanh, loét nặng
👉 Đây là dấu hiệu biến chứng thần kinh – tim mạch nguy hiểm.
5️⃣ Những sai lầm NGUY HIỂM trong chăm sóc tay chân miệng
❌ Bôi thuốc/kem kháng sinh lên mụn nước
→ Dễ nhiễm trùng, không cần thiết
❌ Tự ý dùng kháng sinh
→ Không có tác dụng với virus
❌ Chích bể mụn nước
→ Dễ làm tăng nguy cơ nhiễm trùng
❌ Kiêng tắm gội - không vệ sinh răng miệng đúng cách
→ Không đúng, vẫn phải vệ sinh thân thể và chăm sóc răng miệng đúng cách
❌ Đợi mụn xuất hiện mới cho bé cách ly
→ Trẻ đã lây từ trước đó cho các thành viên khác trong tập thể
6️⃣ Bố mẹ cần ghi nhớ
Tay chân miệng đa số sẽ tự khỏi NHƯNG 𝗯𝗶𝗲̂́𝗻 𝗰𝗵𝘂̛́𝗻𝗴 𝗰𝗼́ 𝘁𝗵𝗲̂̉ 𝗱𝗶𝗲̂̃𝗻 𝘁𝗶𝗲̂́𝗻 𝗿𝗮̂́𝘁 𝗻𝗵𝗮𝗻𝗵
Theo dõi sát trong 7 ngày đầu là quan trọng nhất
👉 Bình tĩnh – theo dõi đúng – 𝙠𝙝𝙤̂𝙣𝙜 𝙩𝙪̛̣ 𝙮́ 𝙙𝙪̀𝙣𝙜 𝙩𝙝𝙪𝙤̂́𝙘 điều trị nếu không có sự tư vấn của nhân viên y tế.
