08/12/2025
👩⚕️ VÌ SAO TRẺ CỨ BỊ VIÊM MŨI – HỌNG TÁI PHÁT?
PHÂN BIỆT DO TRÀO NGƯỢC HAY DO VIÊM MŨI DỊ ỨNG
Rất nhiều ba mẹ chia sẻ rằng: “Tháng nào bé cũng bị nghẹt mũi – ho – sổ mũi. Không biết có phải viêm mũi dị ứng, hay là trào ngược dạ dày gây ho kéo dài?”
Thực tế, 2 nhóm nguyên nhân này chiếm phần lớn trường hợp viêm mũi họng lặp đi lặp lại ở trẻ. Việc phân biệt đúng sẽ giúp điều trị đúng hướng, rút ngắn thời gian bệnh và ngăn tái phát.
🌸 TRÀO NGƯỢC DẠ DÀY – THỰC QUẢN Ở TRẺ: NGUYÊN NHÂN THẦM LẶNG GÂY HO – VIÊM HỌNG TÁI DIỄN
Vì sao trào ngược làm bé ho, nghẹt mũi?
Khi acid dạ dày trào lên vùng họng – thanh quản, trẻ sẽ:
• Kích ứng niêm mạc họng → ho dai dẳng, nhất là về đêm hoặc sáng sớm
• Tăng tiết dịch → khò khè, nghẹt mũi, sổ mũi nhẹ
• Gây viêm họng tái phát nhiều lần dù không sốt
Dấu hiệu gợi ý trào ngược ở trẻ
✔ Ho nhiều khi nằm xuống, bế lên thì giảm
✔ Ho về đêm – sáng sớm
✔ Ợ hơi, nấc nhiều, chướng bụng, xì hơi
✔ Bé nhỏ bú xong hay ọc sữa, khó chịu
✔ Lớn hơn có thể than: nóng rát cổ họng, chua miệng
✔ Mũi thường không sưng – không ngứa, chảy nước mũi trong ít
Nếu viêm mũi họng tái phát mà thuốc cảm – thuốc ho không cải thiện, rất nên nghĩ đến trào ngược.
🌸 VIÊM MŨI DỊ ỨNG: NGUYÊN NHÂN MÃN TÍNH GÂY VIÊM MŨI LẶP LẠI THEO MÙA
Vì sao dị ứng gây nghẹt mũi – ho?
Khi cơ thể phản ứng với dị nguyên (bụi nhà, phấn hoa, lông chó mèo, nấm mốc), niêm mạc mũi sẽ phù nề, tiết dịch → nghẹt mũi, hắt hơi, chảy mũi. Dịch mũi chảy xuống họng gây viêm họng – ho tái diễn.
Dấu hiệu điển hình của viêm mũi dị ứng
✔ Hắt hơi liên tục, nhất là sáng sớm
✔ Nghẹt mũi – chảy mũi trong
✔ Ngứa mũi, ngứa mắt, đỏ mắt, chảy nước mắt
✔ Bé gãi mũi, quẹt mũi thành nếp gấp mũi
✔ Tái phát theo mùa (giao mùa, lạnh, mưa) hoặc khi gặp bụi, lông thú
✔ Thường không kèm nôn trớ – ợ chua
Trẻ có thể kèm viêm xoang nhẹ, viêm tai, ho do dịch mũi chảy xuống họng.
🌸 KHI NÀO NÊN CHO TRẺ KHÁM?
Ba mẹ nên đưa trẻ đi khám nếu:
• Viêm mũi tái phát > 2 lần/tháng
• Ho dai dẳng > 2 tuần
• Nghẹt mũi kéo dài
• Có dấu hiệu khò khè – nôn trớ – biếng ăn
• Ho về đêm nhiều, làm trẻ mất ngủ
Bác sĩ sẽ khám mũi họng, đánh giá dấu hiệu trào ngược, đôi khi chỉ định:
• Nội soi mũi họng
• Test dị ứng (nếu nghi dị ứng)
• Điều chỉnh chế độ ăn – tư thế ngủ (nếu nghi trào ngược)
🌸 HƯỚNG XỬ LÝ CHUNG CHO TRẺ VIÊM MŨI – HỌNG TÁI PHÁT
Nếu nghi trào ngược
• Giảm lượng ăn/bú mỗi cữ
• Cho bé ăn đặc hơn (nếu phù hợp tuổi)
• Tránh ăn trước khi ngủ 1 giờ
• Nâng đầu nôi/cũi nhẹ 20–30 độ
• Hạn chế cam – chanh – sôcôla – đồ chiên dầu
• Điều trị thuốc nếu cần
Nếu nghi viêm mũi dị ứng
• Vệ sinh mũi hằng ngày bằng nước muối
• Tránh bụi, thú cưng, thảm vải
• Dùng máy lọc không khí
• Tuân thủ điều trị corticoid xịt mũi/kháng histamin theo chỉ định
• Theo dõi và phát hiện sớm viêm xoang, viêm tai.
👩⚕️ TÓM LẠI
Trẻ bị viêm mũi – họng tái phát liên tục có thể do:
1. Trào ngược dạ dày – thực quản → ho đêm, nôn trớ, ợ chua
2. Viêm mũi dị ứng → nghẹt – chảy mũi trong – hắt hơi – ngứa
Việc nhận diện đúng giúp điều trị đúng hướng, tránh dùng thuốc kéo dài mà không hiệu quả.