Dorentinë Gashi- Psikologe

07/05/2026

25/04/2026

•Rëndësia e ndërveprimit ballë për ballë në epokën digjitale•

Në epokën digjitale, ku telefonat, tabletët dhe rrjetet sociale janë bërë pjesë e përditshme e jetës, marrëdhëniet midis prindërve dhe fëmijëve po ndryshojnë. Komunikimi shpesh zhvillohet përmes mesazheve të shkurtra, videove apo lojërave online, ndërsa koha e kaluar së bashku ballë për ballë po zvogëlohet. Megjithatë, ndërveprimi i drejtpërdrejtë midis prindit dhe fëmijës mbetet thelbësor për zhvillimin emocional, social dhe gjuhësor të fëmijës.
Komunikimi ballë për ballë krijon lidhje të ngrohta emocionale, sepse përfshin kontaktin me sy, tonin e zërit, buzëqeshjen dhe përqafimin. Kur prindi e dëgjon fëmijën me vëmendje, fëmija ndjehet i vlefshëm dhe i kuptuar.
Këto momente ndihmojnë në ndërtimin e besimit dhe sigurisë emocionale, të cilat janë bazë për zhvillimin e shëndetshëm psikologjik.
Përdorimi i tepërt i pajisjeve digjitale po e kufizon kohën e ndërveprimit të vërtetë midis prindit dhe fëmijës. Shpesh, prindërit janë të zënë me telefon, ndërsa fëmijët kërkojnë vëmendje përmes sjelljeve apo kërkesave të përsëritura.
Kjo mungesë e komunikimit të drejtpërdrejtë mund të shkaktojë:
• ndjenja vetmie dhe mospërfilljeje tek fëmija,
• vështirësi në shprehjen e emocioneve,
• vështirësi në zhvillimin gjuhësor dhe social,
• varësi nga pajisjet elektronike si mënyrë për të marrë vëmendje.

Koha që prindi kalon me fëmijën pa ndërmjetësimin e pajisjeve ka ndikim të drejtpërdrejtë në zhvillimin e tij. Gjatë lojës, bisedës apo leximit së bashku, fëmija mëson:
• të dëgjojë dhe të kuptojë emocione;
• të komunikojë me fjalë dhe me gjuhën e trupit;
• të zhvillojë empati dhe vetëbesim;
• të ndjejë siguri në marrëdhënien me prindin.
Këto momente ndërveprimi përforcojnë lidhjen prind–fëmijë dhe krijojnë kujtime që fëmija i mban gjatë gjithë jetës.

19/04/2026

••Shenjat e para që tregojnë një zhvillim të shëndetshëm tek fëmija••

Zhvillimi i çdo fëmije është unik, por ka disa shenja të përgjithshme që tregojnë se zhvillimi i fëmijës është në rrugë të mbarë:
0–6 muaj
• Reagon ndaj zërit dhe tingujve
• Qesh, buzëqesh dhe shikon njerëzit në sy
• Fillon të mbajë kokën drejt dhe të lëvizë duart/këmbët
6–12 muaj
• Rrotullohet dhe fillon të ulet vetë
• Thotë tinguj si “ba-ba” ose “ma-ma”
• Reagon kur e thërrisni me emër dhe ndjek me sy lodrat ose njerëzit
1–2 vjeç
• Fillon të ecë ose të ecë me ndihmë
• Imiton të tjerët dhe përdor disa fjalë
• Tregon me gisht ose kërkon gjëra që dëshiron
2–3 vjeç
• Flet në fjali të thjeshta
• Luajnë lojëra të thjeshta dhe tregojnë emocione
• Fillon të kuptojë dhe ndjek disa udhëzime

💡 Çdo fëmijë ka ritmin e vet, por nëse vëreni vonesa të mëdha në këto aftësi, flisni me pediatrin ose terapistin për këshilla profesionale.

13/04/2026

Vështirësitë në të nxënë

Vështirësitë në të mësuar janë kushte neurologjike që ndikojnë në aftësinë e një personi për të përvetësuar, përpunuar ose përdorur informacionin në mënyrë efektive. Këto vështirësi mund të ndikojnë në aftësi të tilla si leximi, shkrimi, matematika dhe arsyetimi. Kushtet si disleksia, diskalkulia dhe disgrafia janë shembuj të paaftësisë në të mësuar.
Vështirësitë në të nxënë ose vështirësitë në të mësuar janë një gjendje e trurit që shkakton vështirësi në të kuptuar ose në përpunimin e informacionit dhe mund të shkaktohet nga disa faktorë të ndryshëm.
Është thelbësore të identifikohen sfidat herët për të ofruar mbështetjen e duhur. Nëse vëreni vështirësi të vazhdueshme, konsultimi me mësuesit, specialistët e arsimit ose profesionistët e kujdesit shëndetësor mund të ndihmojë në përcaktimin e strategjive më të mira për nevojat e fëmijës suaj.

08/04/2026

Pse po rritet numri i fëmijëve me vështirësi në komunikim?

Në vitet e fundit, profesionistët, prindërit dhe mësuesit po vërejnë një rritje të dukshme të fëmijëve që kanë vështirësi në komunikim , që nga vonesat në të folur e deri te problemet më komplekse të ndërveprimit social. Ky trend nuk është rastësor, por pasojë e një kombinimi faktorësh biologjikë, mjedisorë dhe shoqërorë që karakterizojnë jetën moderne.
Një nga arsyet kryesore të rritjes së vështirësive në komunikim është ekspozimi i hershëm dhe i tepërt ndaj ekraneve. Shumë fëmijë kalojnë orë të tëra para telefonit, tabletit ose televizorit, shpesh që para moshës 2 vjeçare.

Kjo ndikon sepse:
• zvogëlon ndërveprimin ballë për ballë me prindin (që është themeli i zhvillimit të gjuhës),
• kufizon lojën simbolike dhe imagjinare,
• e mban fëmijën pasiv në vend që ta nxisë të flasë,
• ndryshon ritmin e vëmendjes dhe përqendrimit.
Sa më shumë kohë para ekranit, aq më pak stimul gjuhësor aktiv merr fëmija.
Në familjet e sotme, ritmi i shpejtë i jetës, puna, lodhja dhe teknologjia e kanë ulur ndjeshëm kohën e komunikimit të vërtetë prind–fëmijë.
Më pak biseda = më pak mundësi për fëmijën të mësojë gjuhën dhe të praktikojë komunikimin.

Fëmijët kanë nevojë për:
• shikim në sy,
• përgjigje të menjëhershme,
• lojëra të thjeshta komunikimi,
• prezencë emocionale.
Kur këto mungojnë, zhvillimi gjuhësor ngadalësohet.

Fëmijët e sotëm kanë më pak:
• lojë jashtë,
• ndërveprim me fëmijë të tjerë,
• aktivitete sensoriale,
• situata të natyrshme komunikimi.
Lojëra të tilla ishin për dekada motori i zhvillimit social dhe gjuhësor.Pa to, fëmija humb shumë mundësi për të mësuar të komunikojë.
Stresi i familjes, konfliktet, depresioni pas lindjes, mungesa e stabilitetit emocional ndikojnë në mënyrën si prindi i përgjigjet fëmijës.
Fëmija që nuk merr reagime të rregullta, të ngrohta dhe të qëndrueshme, e ka më të vështirë të zhvillojë komunikimin.

Rritja e vështirësive në komunikim te fëmijët nuk ka një shkak të vetëm, por është rezultat i kombinimit të faktorëve modernë: teknologjia, reduktimi i ndërveprimit social, stili i jetesës, faktorët biologjikë dhe dinamika familjare.
Me ndërhyrje të hershme, lojë aktive dhe komunikim të pasur në familje, shumica e fëmijëve bëjnë përparim të ndjeshëm.

22/03/2026

•Ndikimi i mjedisit familjar në zhvillimin e gjuhës•

Zhvillimi i gjuhës është një nga proceset më të rëndësishme në fëmijëri, sepse lidhet drejtpërdrejt me komunikimin, të nxënit dhe marrëdhëniet sociale. Edhe pse aftësia për të mësuar gjuhën është e lindur, mjedisi familjar luan rol vendimtar në ritmin dhe cilësinë e këtij zhvillimi. Fëmijët mësojnë të flasin përmes ndërveprimeve të përditshme me prindërit dhe kujdestarët, të cilët shërbejnë si modeli i tyre kryesor gjuhësor.
Bisedat e shpeshta ballë për ballë ndihmojnë fëmijën të kuptojë:
• tonin e zërit,
• ritmin e komunikimit,
• mimikat dhe gjuhën e trupit,
• rregullat e bisedës (pritja e radhës, marrja e nismës, përgjigja).
Këto ndërveprime formojnë bazën e komunikimit funksional, shumë më tepër sesa thjesht numri i fjalëve që fëmija shqipton.
Familjet që i flasin fëmijës shpesh, e përshkruajnë atë që po bëjnë dhe i emërtojnë objektet, ndihmojnë në:
• pasurimin e fjalorit,
• kuptimin e gjuhës,
• ndërtimin e fjalive,
• zhvillimin e të menduarit.
Leximi i tregimeve, edhe nëse fëmija është shumë i vogël, është ndër mënyrat më të fuqishme të zhvillimit gjuhësor.
Ai ndihmon te:
• ndërtimi i fjalorit,
• kuptimi i historive dhe strukturës së gjuhës,
• lidhja mes fjalës së folur dhe asaj të shkruar.

Prindërit që përdorin komunikim të qetë, të durueshëm dhe të ngrohtë, krijojnë një mjedis ku fëmija ndihet i sigurt për të provuar fjalë dhe për të bërë gabime.
Ndërsa një komunikim i ashpër ose i paduruar shpesh e bën fëmijën më të heshtur ose më të pasigurt.
Një familje e qetë dhe e sigurt ndihmon fëmijën të zhvillojë gjuhën më shpejt. Ankthi, konfliktet, tensionet ose mungesa e vëmendjes mund ta ngadalësojnë procesin.