24/11/2025
Tế bào T điều hòa – “Người gác cổng” thầm lặng của hệ miễn dịch và chìa khóa mới trong điều trị ung thư, bệnh tự miễn
Tế bào T điều hòa (Regulatory T cell) là các tế bào bạch cầu đóng vai trò quan trọng trong việc điều hòa hệ miễn dịch.
🔹 Nguồn gốc đặc biệt của tế bào T điều hòa
Tại tuyến ức, diễn ra quá trình dung nạp trung ương với tế bào T, bao gồm chọn lọc dương tính, chọn lọc âm tính, và không lựa chọn, dựa trên việc "kiểm tra" về khả năng tương tác của các tế bào T với các phân tử MHC và/hoặc protein của bản thân. Quá trình sàng lọc này bảo đảm rằng chỉ những tế bào T đủ chức năng và không phản ứng với MHC/protein bản thân mới được phép tiếp tục trưởng thành và đi vào dòng tuần hoàn, đồng nghĩa với việc các tế bào T phản ứng 1 cách quá mức với MHC/protein bản thân sẽ bị loại bỏ ngay tại tuyến ức.
Tuy nhiên, trên thực tế, một số tế bào T mặc dù nhận diện và tương tác 1 cách mạnh mẽ với MHC/protein bản thân, nhưng thay vì bị loại bỏ, lại được phép rời khỏi tuyến ức, hình thành 1 phân nhóm tế bào T đặc biệt, với chức năng ức chế sự hoạt hóa của các tế bào T khác ở khu vực ngoại vi; phân nhóm này có tên gọi là tế bào T điều hòa (regulatory T cell, viết tắt là Treg).
🔹 Các phân nhóm và đặc điểm chung
Theo thời gian, các nghiên cứu tiếp theo cho thấy trong hệ miễn dịch không chỉ có các tế bào Treg hình thành tại tuyến ức (với tên gọi là tTreg - thymic Treg, trước đó có tên là nTreg - natural Treg), mà còn các tế bào Treg hình thành tại khu vực ngoại vi (pTreg - peripheral Treg, vốn từng được gọi là iTreg - induced Treg). Cả 2 loại Treg này đều biểu lộ FoxP3 - một dấu ấn đặc trưng của tế bào Treg, và thực hiện chức năng chung là ức chế các tế bào T khác.
🔹 Vai trò và tiềm năng ứng dụng
Về hoạt động chức năng, một mặt, tế bào Treg là một cơ chế quan trọng giúp ngăn chặn sự hình thành đáp ứng tự miễn, thông qua việc ức chế sự hoạt hóa của các tế bào T tự miễn. Mặt khác, do có khả năng ức chế đáp ứng miễn dịch, Treg có thể bị "lợi dụng" bởi các tế bào ung thư, vô tình "giúp" tế bào ung thư né tránh đáp ứng miễn dịch chống lại chúng.
Những hiểu biết về vai trò và cách thức hoạt động chức năng của tế bào Treg có thể mở đường cho những ứng dụng tế bào Treg trong điều trị bệnh tự miễn và/hoặc điều trị ung thư.
(Bài biên nhân sự kiện trao giải Nobel Y học/Sinh lý học 2025)
Lưu ý: Thông tin về sức khỏe trong tài liệu này chỉ được cung cấp cho mục đích giáo dục và không nhằm mục đích thay thế việc tham khảo ý kiến với chuyên gia tại các cơ sở y tế. Tất cả các quyết định liên quan đến việc chăm sóc bệnh nhân phải được thực hiện bởi chuyên gia y tế tại cơ sở được cấp phép.
__________
🔹Ngân hàng Mô Mescells
🔹Địa chỉ: 204 Nguyễn Tuân, Phường Thanh Xuân, Hà Nội
