14/09/2025
#แก่ง่ายเสื่อมไวเพราะสาเหตุนี้ 🙋🏻♂️🙋🏻♀️📝🚩
"Advanced Glycation End products หรือ " คือ ตัวการที่เร่งความเสื่อม ความแก่ของร่างกายสำคัญที่เราต้องรู้จัก !
เพราะว่า AGEs (Advanced Glycation End Products) คือ สารที่เกิดจากกระบวนการ glycation ซึ่งเป็นปฏิกิริยาเคมีที่ น้ำตาล เช่น กลูโคส ที่จับกับ โปรตีน ไขมัน หรือ กรดนิวคลีอิก (DNA, RNA) โดยไม่ต้องอาศัยเอนไซม์ ซึ่งต่างจากกระบวนการ glycosylation ปกติในร่างกาย
AGEs เป็นผลผลิตที่เกิดจากการที่ #น้ำตาล เช่น น้ำตาลกลูโคส ที่มาจากน้ำตาลทราย (ซูโครส) น้ำตาลฟรุกโตส ที่อยู่ในอาหารรสหวานต่าง ๆ ผลไม้รสหวาน และ เครื่องดื่มรสหวานหลายชนิด ที่ทำปฏิกิริยากัน กับสารในกลุ่ม #โปรตีน และ #ไขมัน เป็นปฏิกริยาที่ไม่ต้องใช้เอนไซม์ในร่างกายเลย มีชื่อเรียกของปฏิกิริยานี้ เรียกว่า "Maillard reaction" นั่นเอง
#สรุปกระบวนการเกิดAGEs
เริ่มจาก น้ำตาล (เช่น กลูโคส) ทำปฏิกิริยากับโปรตีนหรือไขมัน → เกิด Schiff base
→ Schiff base เปลี่ยนเป็น → Amadori product
เมื่อสะสมหรือเกิดปฏิกิริยาซ้ำ → เกิดเป็น AGEs นั่นเอง
่งผลกระทบต่อสุขภาพเราอย่างไร ?
AGEs หากเกิดขึ้นในปริมาณที่มาก สารตัวนี้จะไปเกาะกับโครงสร้างที่สำคัญของอวัยวะต่าง ๆ ในร่างกาย เราเรียกว่าเกิด "Cross linkage" เช่น เกาะกับเส้นใย #คอลลาเจน ที่บริเวณผิวหนัง ที่ผนังเส้นเลือด ที่ไต ที่เซลล์ประสาท และ ตามที่อื่น ๆ มากมาย โดยที่ AGEs จะจับกับ RAGE receptors (Receptor for AGEs) แล้วกระตุ้นให้เกิดการอักเสบแบบเรื้อรัง (chronic inflammation) ตามมานั่นเอง
ตัวอย่างที่ชัดเจนของ AGEs ที่เรามีโอกาสตรวจกันบ่อย ๆ คือ #น้ำตาลสะสม หรือ HbA1c หรือ อีกชื่อคือ Glycated Hemoglobin นั่นเอง ที่เกิดจากน้ำตาลกลูโคสในเลือดไปยึดเกาะกับโปรตีนในเม็ดเลือดแดงที่เรียกว่า #ฮีโมโกลบิน (Hb) หากมีระดับที่สูง นอกจากจะบอกว่า ร่างกายจัดการน้ำตาลไม่ได้แล้ว ยังบอกว่าในที่อื่น ๆ ของร่างกายมีการเกิดสาร AGEs มากขึ้นแล้ว อักเสบแล้ว เสื่อมแล้ว นั่นเอง
ผลที่ตามมาจากการมี AGEs มาก ๆ ในร่างกายจะทำให้ โครงสร้างนั้น ๆ อวัยวะนั้น ๆ ทำงานได้น้อยลง เสื่อมลง แก่ลง และสูญเสียการทำงานไปในที่สุด โดยเฉพาะอย่างยิ่ง ผลต่อการทำงานของเหล่าเซลล์ในระบบภูมิคุ้มกันร่างกาย ไม่ว่าจะเป็น เซลล์เม็ดเลือดขาวชนิดต่าง ๆ หรือ แม้แต่แอนตี้บอดี้ (Antibodies) ที่คอยดักจับและทำลายเชื้อโรคต่าง ๆ ที่เข้ามาสู่ร่างกาย ทำให้ระบบภูมิคุ้มกันร่างกายทำงานได้น้อยลง
#สรุปผลของAGEsต่อสุขภาพ
AGEs มีผลต่อร่างกายทั้งในเชิงโครงสร้างและการอักเสบเรื้อรัง :
→ เร่งความเสื่อมของเซลล์ (aging)
→ ทำลายหลอดเลือด โดยกระตุ้นให้เกิดการอักเสบและปฏิกิริยาออกซิเดชัน
→ เร่งภาวะแทรกซ้อนในโรคเบาหวาน เช่น เบาหวานขึ้นตา ไตวาย และ หลอดเลือดอักเสบ ตีบ ตัน
→ เพิ่มความเสี่ยงต่อโรคหัวใจ, อัลไซเมอร์, มะเร็งบางชนิดได้อีกด้วย
ปัจจุบันมีหลายการศึกษาวิจัยที่พบว่า AGEs สัมพันธ์กับโรคในกลุ่มความเสื่อมของร่างกายหลายชนิด ไม่ว่าจะเป็น โรคเบาหวาน ไตวายเรื้อรัง ข้ออักเสบรูมาตอยด์ โรคเส้นเลือดหัวใจตีบ รวมไปถึงโรคอัลไซเมอร์ และ โรคอื่น ๆ อีกมากมาย
้บ้างนะ ?
AGEs เกิดขึ้นเองในร่างกายเราได้เช่นกัน เป็นผลมาจากน้ำตาลที่เราได้รับมาจากอาหาร เครื่องดื่มต่าง ๆ เข้าไปในแต่ละวัน ถ้าใครกินเยอะ ก็เกิด AGEs เยอะกว่าคน
ในขณะเดียวกัน AGEs ก็เป็นผลผลิตที่สำเร็จรูป ที่รอเราหยิบเข้าปากตั้งแต่ภายนอกแล้ว เช่น สเต็กชิ้นโปรด เนื้อสัตว์ในเมนูทอด ย่าง อบ ต่าง ๆ อาหารอะไรก็ตามที่มี โปรตีน ไขมัน และน้ำตาล อยู่ด้วยกันแล้ว เอาไปผ่านการปรุงอาหารที่ใช้ความร้อนสูง ทำให้เกิดเป็นสาร AGEs ได้หรือ แม้แต่เมนูสุดฮิตอย่าง เครื่องดื่มรสหวานต่าง ๆ ที่ High Calorie High Sugar และ High HFCS ทั้งหลายก็มี AGEs ในคนที่สูบบุหรี่ไม่ว่าจะมือหนึ่ง มือสองก็ได้ AGEs เยอะด้วยเช่นกัน
ถึงตอนนี้ หลายคนคงจะมีคำถามว่า แล้วจะทำอย่างไรให้มีสาร AGEs ในร่างกายน้อยลง เพื่อให้เราไม่แก่ง่าย แก่ไว ผิวไม่เหี่ยว ไม่เสี่ยงต่อการเป็นโรคต่าง ๆ คำตอบที่ง่ายที่สุด คือ งด และ เลี่ยง อาหารที่มีน้ำตาลมาก ๆ หรือ ลดหวาน นั่นเอง ในขณะเดียวกัน ก็ต้องหลีกเลี่ยงอาหารประเภทต่าง ๆ ที่มี AGEs ในปริมาณที่เยอะเหมือนที่เล่าไปแล้ว
#ตัวช่วยในการรับมือกับAGEsมีไหม ?
วิตามิน หรือ อาหารเสริม หรือ ยา ที่ช่วยลดการเกิด AGEs มีไหม ? หลายคนต้องอยากรู้แน่นอน มีตัวที่ถูกพูดถึงในงานวิจัยว่า การกิน…วิตามินซี (vitamin C) - วิตามินบี 1 ในรูป Benfothiamine วิตามินบี 6 (pyridoxamine) - Alpha lipoic acid (ALA) - กรดอะมิโน Tuarine และ Carnosine (ไม่ใช่ L-Carnitine เป็นคนละตัวกัน) ก็พอมีงานวิจัยบอกไว้ว่าสามารถลดการเกิด AGEs ได้บ้าง แต่อย่างไรก็ตาม การจัดการที่ต้นตอ สาเหตุ คือ ป้องกันการเกิด AGEs ย่อมเป็นวิธีที่ดีที่สุด นั่นเอง
ดังนั้น หากเราไม่อยากเสื่อม ไม่อยากแก่ไว อยากสุขภาพดี ภูมิดี ภูมิไม่ตก มาเริ่มที่การกินที่ดี กินอาหารที่มีประโยชน์ครบถ้วน และ เลี่ยงอาหารที่จะทำให้เกิด AGEs ในร่างกาย และ เลือกเสริมวิตามิน สารต้านอักเสบ ต้านอนุมูลอิสระ ตามเหมาะสมกันนะครับ
Copyright © All Right Reserved.
#หมอหล่อคอเล่า
[1] Advanced glycation end- products : a review. Diabetologia, 2001; (44) : 129 -146.
[2] Advanced glycation end products and RAGE: a common thread in aging, diabetes, neurodegeneration, and inflammation, Review. Glycobiology vol. 15 no. 7 pp. 16R–28R, 2005, doi:10.1093/glycob/cwi053, Advance Access publication on March 10, 2005.
[3] Advanced Glycation End Products (AGEs) May Be a Striking Link Between Modern Diet and Health. Biomolecules. 2019 Dec 17;9(12):888. doi: 10.3390/biom9120888.
[4] Advanced Glycation End Products (AGEs) May Be a Striking Link Between Modern Diet and Health. Biomolecules. 2019 Dec 17;9(12):888.
[5] Dietary Advanced Glycation End Products and Aging. Nutrients 2010, 2(12), 1247-1265.
