Psikologe Blerina Leka

25/04/2026

Imagjinata si bazë e të mësuarit tek fëmijët

Hulumtimet në zhvillimin e hershëm tregojnë se fëmijët mësojnë më mirë kur përfshihen në aktivitete që stimulojnë imagjinatën. Sipas teorive të zhvillimit kognitiv, loja imagjinative ndihmon fëmijët të ndërtojnë kuptime, të testojnë ide dhe të kuptojnë marrëdhëniet shkak-pasojë.

Kur një fëmijë krijon histori, role apo situata të reja, ai po ushtron trurin për të menduar në mënyrë fleksibile dhe për të zgjidhur probleme. Kjo ndikon drejtpërdrejt në zhvillimin e gjuhës, vëmendjes dhe aftësive sociale.

Mbështetja e imagjinatës nuk kërkon mjete të komplikuara – mjafton kohë, hapësirë dhe inkurajim për të eksploruar lirshëm.

17/04/2026

08/04/2026

-Aktivitet për stimulim shqisor dhe njohje përmes prekjes.

Fëmija ka detyrën të lidhë çdo kartë vizuale me sipërfaqen taktile përkatëse, duke përdorur shqisën e prekjes dhe vëzhgimit.

Përfitimet e këtij aktiviteti:
• Zhvillon perceptimin shqisor (tactile)
• Përmirëson vëmendjen dhe përqendrimin
• Ndihmon në lidhjen mes informacionit vizual dhe ndijor
• Stimulon gjuhën përshkruese (i butë, i vrazhdë, i lëmuar…)

Ky lloj aktiviteti është shumë i dobishëm për fëmijët në zhvillim, veçanërisht për ata që kanë nevojë për stimulim sensorial dhe përforcim të aftësive njohëse.

02/04/2026

Ndërgjegjësimi është hapi i parë, por pranimi është ndryshimi i vërtetë♥️
🧩

28/03/2026

-Loja Paralele-

Deri rreth moshës 2 vjeçare, shumica e fëmijëve angazhohen në atë që quhet lojë paralele. Kjo do të thotë se ata luajnë pranë fëmijëve të tjerë, por pa ndërvepruar drejtpërdrejt me ta.

-Çfarë ndodh gjatë kësaj faze?
• Fëmijët vëzhgojnë njëri-tjetrin
• Mund të luajnë pranë njëri-tjetrit
• Nuk ndajnë ende lojën apo rolet në mënyrë aktive

Kjo është plotësisht normale dhe pjesë e zhvillimit social!

Me kalimin e kohës, fëmijët fillojnë:
-të ndërveprojnë më shumë
-të ndajnë lodra
-të zhvillojnë lojë bashkëpunuese

Si mund t’i ndihmojmë?
• T’u japim mundësi për lojë pranë fëmijëve të tjerë
• T’i modelojmë sjelljet sociale (ndarje, pritje e radhës)
• Të kemi durim – çdo fëmijë zhvillohet në ritmin e vet

🔸Loja paralele është baza e parë drejt miqësive dhe bashkëpunimit në të ardhmen.

21/03/2026

21 Marsi – Dita Botërore e Sindromës Down

Sindroma Down është një gjendje gjenetike që ndodh kur një person lind me një kromozom shtesë në çiftin 21. Ky ndryshim ndikon në zhvillimin fizik dhe intelektual, por nuk përcakton vlerën, personalitetin apo potencialin e individit.

Personat me sindromën Down mund të mësojnë, të punojnë, të krijojnë marrëdhënie dhe të jetojnë jetë të mbushura me dashuri dhe arritje — kur shoqëria u ofron mbështetje dhe përfshirje.

Sot nuk flasim për kufizime.
Flasim për pranimin, respektin dhe mundësitë e barabarta për të gjithë.

Sepse çdo kromozom shtesë sjell edhe dashuri shtesë. 💛

15/03/2026

🔸Gabimet si pjesë thelbësore e procesit të të mësuarit tek fëmijët

-Në procesin e zhvillimit të fëmijës, gabimet nuk duhet të shihen si dështime, por si një komponent i natyrshëm dhe i domosdoshëm i të mësuarit. Përmes gabimeve, fëmijët kanë mundësinë të reflektojnë mbi veprimet e tyre, të kuptojnë pasojat dhe të zhvillojnë strategji më efektive për situata të ngjashme në të ardhmen.

Studimet në psikologjinë zhvillimore tregojnë se një mjedis që e pranon gabimin si pjesë të procesit të të nxënit ndihmon fëmijët të zhvillojnë këmbëngulje, fleksibilitet në të menduar dhe vetëbesim. Kur prindërit dhe edukatorët reagojnë ndaj gabimeve me mbështetje dhe udhëzim, në vend të kritikës apo ndëshkimit, fëmija mëson se përpjekja dhe procesi janë po aq të rëndësishme sa rezultati.

Në këtë mënyrë, fëmijët zhvillojnë atë që psikologjia e quan mentalitet i zhvillimit (growth mindset) – besimin se aftësitë mund të përmirësohen përmes përpjekjes dhe praktikës.

Si mund të mbështetet kjo nga prindërit dhe edukatorët?
• Të inkurajohet përpjekja dhe procesi, jo vetëm rezultati.
• Të shihen gabimet si mundësi për reflektim dhe mësim.
• Të krijohet një ambient ku fëmija ndihet i sigurt të provojë, edhe nëse nuk arrin menjëherë suksesin.

08/03/2026

Vetë-edukimi është aftësia e fëmijës për të mësuar përmes kuriozitetit, përvojës dhe kërkimit personal. Kur fëmijët inkurajohen të bëjnë pyetje, të provojnë vetë dhe të gjejnë zgjidhje, ata zhvillojnë pavarësi në të menduar, vetëbesim dhe motivim për të mësuar.

Disa strategji që ndihmojnë në zhvillimin e vetë-edukimit:
-Inkurajoni fëmijën të bëjë pyetje dhe të kërkojë përgjigje.
-Jepini mundësi të eksplorojë dhe të provojë vetë.
-Lejoni gabimet si pjesë e procesit të të mësuarit.
-Mbështesni interesat dhe kuriozitetin e tij.

🔸Fëmijët që mësojnë të mësojnë vetë, ndërtojnë aftësi që i ndihmojnë gjatë gjithë jetës

01/03/2026

KUFIZTË E QARTË TEK FËMIJËT – ÇFARË THONË STUDIMET?

Vendosja e kufijve nuk është ashpërsi, por strukturë me ngrohtësi. Studimet në psikologjinë e zhvillimit tregojnë se fëmijët që rriten me rregulla të qarta dhe të qëndrueshme zhvillojnë më mirë vetëkontrollin dhe sigurinë emocionale.

🔸Sipas hulumtimeve të Diana Baumrind, stili prindëror autoritativ (i ngrohtë, por me kufij të qartë) lidhet me:
-Vetëbesim më të lartë
-Më pak probleme në sjellje
-Performancë më të mirë në shkollë

-Teoria e lidhjes së John Bowlby thekson se fëmijët ndihen më të sigurt kur prindërit ofrojnë strukturë të parashikueshme. Kufijtë i japin fëmijës mesazhin:
“Unë jam këtu për ty dhe të udhëheq.”

Studimet mbi vetë-rregullimin tregojnë se disiplinimi i qëndrueshëm ndihmon zhvillimin e aftësive për:
– Kontrollin e impulseve
– Menaxhimin e emocioneve
– Marrjen e vendimeve

🔸Mungesa e kufijve shpesh shoqërohet me ankth, pasiguri dhe shpërthime emocionale.

Kufijtë ,dashuria dhe qëndrueshmëria është bazë e zhvillimit të shëndetshëm emocional.

22/02/2026

Çrregullimi Opozitar Sfidues (ODD)

-ODD është një çrregullim i sjelljes tek fëmijët dhe adoleshentët, ku ata shpesh kundërshtojnë rregullat, shpërthejnë në zemërim ose fajësojnë të tjerët. Ky model nuk është i zakonshëm për moshën e tyre dhe mund të ndikojë në marrëdhëniet familjare dhe shoqërore.

Simptomat kryesore:
• Kundërshton urdhërat dhe rregullat
• Shpërthen lehtë në zemërim
• Fajëson të tjerët për gabimet e veta
• I pakënaqur ose irritues shpesh

Shkaqet kryesore:
• Gjenetika dhe karakteristikat biologjike
• Stili i prindërimit ose mjedisi familjar
• Ndikimi i shkollës ose i bashkëmoshatarëve
• Çrregullime të tjera si ADHD ose ankthi

🔸Me mbështetje të duhur, fëmijët mësojnë të menaxhojnë emocionet dhe të ndërtojnë marrëdhënie pozitive.

17/02/2026

-Kufijtë nuk janë mungesë dashurie

Një studim në Suedi, pas ndalimit të ndëshkimit fizik nga Riksdag, shumë prindër filluan të shmangin çdo formë Autoriteti nga frika se mos lëndonin vetëvlerësimin e fëmijës.
Por studime nga Karolinska Institutet tregojnë diçka shumë njerëzore:

🔸Fëmijët nuk kanë frikë nga kufijtë.
Ata kanë frikë nga pasiguria.

🔸Kur nuk ka “jo”, nuk ka as siguri.
Kur gjithçka lejohet, fëmija mbetet vetëm përballë impulseve të veta.

🔸Kufiri i qetë, i qëndrueshëm, i shpjeguar me dashuri, i thotë fëmijës:
“Unë jam këtu. Unë e mbaj strukturën për ty. Ti je i sigurt.”

Të vendosësh kufij nuk do të thotë të jesh i ashpër.
Do të thotë të jesh i fortë mjaftueshëm për të mbajtur strukturën kur fëmija yt ende nuk mundet.

11/02/2026

Në praktikën terapeutike, shpesh shohim se fëmijët përparojnë më shpejt kur ndihen të pranuar, të kuptuar dhe të mbështetur në ambientin shkollor. Rutina e qëndrueshme, komunikimi i qartë, përforcimi pozitiv dhe bashkëpunimi i vazhdueshëm mes prindit, mësueses dhe terapistit krijojnë një mjedis ku fëmija ndihet i sigurt për të shprehur emocionet, për të mësuar dhe për të ndërtuar vetëbesim.
Kur siguria emocionale është e pranishme, zhvillimi ndodh natyrshëm