08/02/2026
Gurët në traktin urinar
Hyrje
Gurët në traktin urinar (urolithiasis) janë formacione kristalore që krijohen nga precipitim i kripërave minerale në urinë. Ato mund të lokalizohen në veshkë, ureter, fshikëz urinare ose uretrë. Sëmundja është e shpeshtë, me tendencë rikthimi dhe incidencë më të lartë te meshkujt.
Etiologjia
Formimi i gurëve ndodh si pasojë e mbingopjes së urinës me substanca litogjene ose mungesës së inhibitorëve të kristalizimit.
Faktorët kryesorë etiologjikë:
Dehidratimi (marrje e pamjaftueshme e lëngjeve)
Çrregullime metabolike:
Hiperkalciuri
Hiperurikemi / hiperurikozuri
Cistinuri
Infeksionet urinare (sidomos bakteret ureazë-prodhuese)
Obstrukcionet qe favorizojne urine reziduale (hipertrofia e prostates, stenoza e qafes pyeloureterike, striktura e uretres, fshikza neurogjene).
Dietë e pasur me:
Kripë
Proteina shtazore
Oksalate
Anomali anatomike të traktit urinar
Imobilizimi i zgjatur
Faktorë gjenetikë
Llojet kryesore të gurëve:
Kalcium oksalat / fosfat (më të shpeshtit)
Acid urik
Struvit (infektiv)
Cistinë
Tabllo klinike
Shenjat dhe simptomat varen nga madhësia, lokalizimi dhe lëvizshmëria e gurit.
Simptomat kryesore:
Kolikë renale: dhimbje e fortë, e papritur, nga regjioni lumbal drejt inguinumit.
Hematuri (mikroskopike ose makroskopike)
Disuri, pollakiuri, urgjencë urinare
Nauze dhe të vjella
Djegie gjatë urinimit
Ethe dhe temperaturë(nëse shoqërohet me infeksion)
Gurët e vegjël mund të jenë asimptomatikë dhe të zbulohen rastësisht.
Diagnostifikimi
Diagnostikimi bazohet në anamnezë, ekzaminim klinik, laboratorik dhe imazherik.
Ekzaminimet laboratorike:
Analiz te urinës (hematuri, kristale, pH)
Urokulturë (nëse dyshohet infeksion)
Kreatininë, urea, elektrolite
Kalcium, acid urik (në gjak dhe/ose urinë 24h)
Imazheria:
CT pa kontrast (gold standard)
Ultrasonografia e urotraktit
Radiografi KUB (për gurë radiopakë)
IVU (më rrallë sot)
Trajtimi
Varet nga madhësia, lokalizimi, simptomat dhe komplikimet.
Trajtimi konservativ
Marrje e shtuar e lëngjeve
Gurët ≤5 mm zakonisht eliminohen spontanisht.
Trajtimi invaziv
ESWL (thyerje me valë )
URS (ureterorenoskopi)
PCNL (nefrolitotomi perkutane) – për gurë të mëdhenj
Cystolithotripsi (per gure ne fshikez urinare)
Kirurgji e hapur
Parandalimi
Hidratim ≥2–2.5 L/ditë
Reduktimi i kripës dhe proteinave shtazore
Trajtim i infeksioneve urinare
Ndjekje metabolike për pacientët me rikthim të shpeshtë
#