20/11/2020
Çrregullimi i Vëmendjes dhe Hiperaktivitetit (ADHD)
ADHD është një çrregullim neuro-zhvillimor i përcaktuar nga dëmtimi i niveleve të pavëmendjes, vështirësive në organizim dhe / ose hiperaktivitetit-impulsivitetit.
Fëmijët me ADHD shpesh hasin vështirësi t'u kushtojnë vëmendje të detajuar ose bëjnë gabime të pakujdesshme në detyrat e shkollës, në punë ose gjatë aktiviteteve të tjera (p.sh., anashkalon ose humbet detajet).
Llojet e ADHD:
I pavëmendshëm: Fëmija shfaq pakujdesi/pavëmendje të konsiderueshme në fusha të shumta pa shfaqur hiperaktivitet ose impulsivitet.
Hiperaktiv: Fëmija shfaq kontroll adekuat të vëmendjes, mirëpo tregon deficite të konsiderueshme në nivelin e aktivitetit dhe kontrollin e impulsit.
I kombinuar: Forma më e shpeshtë e ADHD në të cilën fëmija has vështirësi me vëmendjen si dhe rregullimin e sjelljes/impulsivitetin.
Pavëmendja:
• Shpesh hasin vështirësi për të mbajtur vëmendjen në detyra ose aktivitete të lojërave (p.sh., ka vështirësi të mbetet i/e përqendruar gjatë ligjëratave, bisedave ose leximit të gjatë).
• Nuk duket se dëgjon kur i flitet drejtpërdrejt (p.sh., mendja duket diku tjetër, edhe në mungesë të ndonjë shpërqendrimi të dukshëm).
• Nuk ndjek udhëzimet dhe nuk arrin të përfundojë detyrat e shkollës, punët e shtëpisë (p.sh., fillon detyrat, por shpejt humbet përqendrimin dhe hiqet lehtësisht nga detyra).
• Has vështirësi në organizimin e detyrave dhe aktiviteteve (p.sh., vështirësi në menaxhimin e detyrave vijuese; vështirësi në mbajtjen e materialeve dhe sendeve në rregull; punë e çrregullt, e paorganizuar; ka menaxhim të dobët të kohës; nuk i përmbush afatet).
• Humbet gjërat e nevojshme për detyra ose aktivitete (p.sh., materialet shkollore, lapsat, librat, mjetet, kuletat, çelësat, punimet etj).
Hipëraktiviteti :
• Shfaq lëvizje të duarve/ këmbëve, përpëlitët në vend.
• Shpesh largohet nga vendi në situata kur pritet të qëndrojë ulur (p.sh., lë vendin e tij / saj në klasë, në situata të tjera që kërkojnë të qëndrojnë në vend).
• Shpesh vrapon ose ngjitet në situata kur është e papërshtatshme.
• Has vështirësi për të luajtur ose për t'u marrë me aktivitete të kohës së lirë në heshtje.
• Shpesh flet më shumë se sa i kërkohet, vazhdon pa pritur tjetrin të përfundojë bisedën.
• Has vështirësi të presë radhën e tij / saj (p.sh., ndërsa pret në radhë) etj.
Si ndikojnë simptomat tek një fëmijë në:
Shtëpi:
Vështirësi në ndjekjen e rutinave të mëngjesit,
Vështirësia për të kryer detyrat e shtëpisë dhe punët e përditshme,
Dhomë e çrregullt e paorganizuar
Shkollë:
Vështirësi në të qëndruarit ulur në karrikë,
Vështirësi në përfundimin e detyrave/aktiviteteve në afatin e caktuar,
Vështirësi në organizimin e materialeve.
Komunitet/sociale:
Vështirësi në përshtatjen e sjelljeve ne vendin e lojërave
Vështiresi në interaksion social me fëmijët e tjerë.
Vështirësi në pritjen e rradhës gjatë lojërave.
Trajtimi:
Terapia Biheviorale: Fokusi është në mësimin e fëmijës. Strategjitë e rregullimit të sjelljes për të përmirësuar frekuencën e sjelljeve pozitive, në detyrë.
Modifikoni mjedisin për t'u përqëndruar në pikat e forta dhe shqetësimet e fëmijës.
Nëse fëmija juaj shfaq vështirësitë e lartëcekura rekomandohet konsulta me profesionistë të shëndetit mendor. Intervenimi i hershem do ndihmojë fëmijën tuaj në tejkalimin më të lehtë të vështirësive të cilat has në fusha të ndryshme.