20/02/2026
3-Er-Raḥmān - I Plotfuqishmi Sovran, Mbikëqyrësi dhe Sunduesi Absolut
“Thuaj: thirrni Allahun ose thirrni Er-Raḥmānin — cilindo që thirrni, Atij i përkasin Emrat më të bukur.” (El-Isra, 17:110)
Emër hyjnor që shpreh fuqinë, zotërimin, sundimin dhe administrimin e gjithësisë në këtë botë dhe në botën tjetër.
Ai është Zoti që kontrollon, rregullon, gjykon dhe vepron pa u penguar nga asgjë, ndaj të gjitha krijesat janë nën autoritetin e Tij.
Shumë komentues klasikë e kanë lidhur fjalën “Raḥmān” me rrënjën e mëshirës. Por një vështrim më i thellë kuranor tregon se ky Emër përfshin një kuptim më të gjerë dhe më madhështor: sundim, fuqi, kontroll dhe menaxhim total të realitetit.
Kur’ani na e shfaq këtë kuptim në shumë vende:
Kur Merjemja kërkon mbrojtje, ajo thotë:
“Unë kërkoj mbrojtje te Er-Raḥmāni prej teje…” (Merjem, 18)
— njeriu kërkon mbrojtje te fuqia dhe autoriteti, jo te ndjenja e butë e mëshirës.
Kur Ibrahimi paralajmëron babanë e tij:
“Kam frikë se do të të prekë dënim nga Er-Raḥmāni…” (Merjem, 45)
— dënimi vjen nga Ai që ka pushtet, gjykim dhe sovranitet.
Kur përshkruhet krijimi i gjithësisë:
“I Gjalli që nuk vdes… Ai që krijoi qiejt dhe tokën… pastaj sundoi Arshin — Er-Raḥmāni.” (El-Furkan, 58-59)
Pra, Er-Raḥmān është: Krijuesi, Rregulluesi, Mbikëqyrësi, Gjykatësi, Sunduesi absolut.
Ai e di çdo gjë të fshehtë dhe të dukshme. Asgjë nuk i shpëton dijes së Tij.
Asgjë nuk e pengon vendimin e Tij.
Në këtë botë — Ai administron çdo gjë. Në botën tjetër — Ai gjykon çdo gjë.
“Zërat do të përulen para Er-Raḥmānit…” (Ta-Ha, 108)
“Të gjithë do të vijnë para Er-Raḥmānit si robër…” (Merjem, 93)
“Atë ditë askush nuk flet pa lejen e Er-Raḥmānit…” (En-Nebe, 37-38)
Ky është sovranitet absolut.
Prandaj, emri Allah tregon Hyjninë absolute, ndërsa Er-Raḥmān shfaq mënyrën se si ajo Hyjni sundon dhe administron gjithësinë.
Ai është Rabbi i botëve në veprim. Pikërisht për këtë arsye Kur’ani përmend:
“Robërit e Er-Raḥmānit janë ata që ecin në tokë me përulësi…” (El-Furkan, 63)
Sepse kur njeriu e njeh sovranitetin absolut të Allahut — ai bëhet i përulur.
Në Ditën e Gjykimit do të shpallet:
“Kujt i përket sundimi sot? Allahut, të Vetmit, Ngadhënjimtarit.” (Gafir, 16)
Ky është kulmi i kuptimit të Er-Raḥmān:
Sundim pa rival, Gjykim pa gabim, Mëshirë pa dobësi, Autoritet pa kufi.
Ai është Sovrani i kësaj bote dhe i botës tjetër.
Në Kur’an, emrat dhe cilësitë e Allahut nuk vijnë kurrë si sinonime të përsëritura, por secila shpreh një kuptim të veçantë (p.sh. el-Aziz el-Ḥakim, el-Ghafur er-Raḥīm, es-Semī‘ el-Besir). Nëse në Bismilah do të ishin dy fjalë me të njëjtin kuptim, kjo do të binte ndesh me saktësinë dhe përpikmërinë e stilit kuranor. Prandaj, “Er-Raḥmān” nuk është thjesht formë e theksuar e “mëshirës”, por një emër që shpreh një realitet më gjithëpërfshirës: sundimin, zotërimin dhe administrimin absolut të Allahut mbi gjithësinë.
Kjo është arsyeja pse të dy emrat qëndrojnë bashkë — jo si përsëritje, por si plotësim kuptimor.
Prandaj, kur zemra e përmend këtë Emër, ajo kujton: gjithçka është nën kontrollin e Tij, gjithçka është në dijen e Tij, gjithçka kthehet tek Ai.
Dhe për këtë — gjithçka i përkulet Atij.
-----
— Nga libri Dalail el Khajrat, përkthyer dhe komentuar nga Drilon Gashi